Zondag 29/11/2020

Kitsch à l'anglaise

Muziekdirecteur Ivan T�rzs biedt slechts gedeeltelijk tegenwicht aan de onevenwichtige enscenering van Paul Curran

Opera u Strauss' Ariadne auf Naxos in de Vlaamse Opera HH

Stephan Moens

Ariadne auf Naxos is een opera met een wankel evenwicht. De vervlechting van de in een enigszins overspannen sfeer gedompelde 'ernstige opera' en de commedia dell'arte vol provocatie vraagt om een sterke hand, die de muziek niet in sentimentaliteit of grootspraak laat ontaarden en de enscenering niet vulgair laat worden en daarenboven de afstand tussen 'Voorspel' en 'Opera' met verbanden en kruisverwijzingen overbrugt. In de enscenering van regisseur Paul Curran flappert de balans van links naar rechts en van boven naar onder, en dirigent Ivan Törzs slaagt er slechts in beperkte mate in het geheel weer bij elkaar te brengen.

Curran wekt in het 'Voorspel' nochtans verwachtingen: achter de barokke façade van het 'paleis' gaat de niet alleen voor Britten fundamentele scheiding tussen upstairs en downstairs schuil. Downstairs is er dan nog eens een scheiding tussen twee soorten artistiek huispersoneel: het elitaire (de echte opera) en het populaire (de revue). Die confrontatie is echter op de gemakkelijkste manier gestalte gegeven en doet bijvoorbeeld weinig of niets met wat de commedia dell'arte werkelijk betekende: een expliciet seksueel spel uit een 'verkeerde wereld'.

Nochtans is het 'Voorspel' nog het consequentste gedeelte. In de 'Opera' glijdt Curran volledig af naar (een karikatuur van) het studententoneel. Hier wil hij dat de 'kunstenaars' uit de 'ernstige opera' demonstreren wat slecht acteren is en dat de 'artiesten' uit het revuetheater een aantal snel geïmproviseerde nummers (inclusief een Zerbinetta uit de Crazy Horse) suggereren. Wat we hier voorgeschoteld krijgen, is enkel pijnlijk.

Nog één keer slaat het stuk om, namelijk bij de intrede van Bacchus, altijd een moeilijk moment. Hier probeert Curran een versmelting van de twee kunstwerelden te suggereren: Bacchus blijkt eerst een Renaissance-edelman en daarna via een onwaarschijnlijke ommezwaai plots het evenbeeld van de componist, waarna hij met Ariadne opgenomen wordt in een wereld van sterretjes en een wereldbol (of is het de opkomende maan?). Kitsch à l'anglaise, en daarenboven tamelijk vergezocht.

Muziekdirecteur Ivan Törzs slaagt er slechts gedeeltelijk in een integrerend tegenwicht te vinden. Soms is er een weldoende poging tot helderheid, maar in de pathetischer gedeelten vindt hij niet de juiste terughouding. Hij heeft ook niet altijd de geschikte partners: een aantal grotere rollen ontgoochelt. Mariana Zvetkova (Ariadne) en Jeffrey Dowd (Bacchus) zijn niet echt opgewassen tegen hun rol; Sine Bundgaard is een geloofwaardige maar niet echt overweldigende Zerbinetta. Wel heel mooi is Stephanie Houtzeel als de componist. Maar dat is niet genoeg om deze veeleisende opera tot een succes te maken.

Waar en wanneer Nog voorstellingen in Gent vandaag, 23 en 25 september; in deSingel, Antwerpen, 4, 6, 7, 9, 11, 13 en 15 oktober, www.vlaamseopera.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234