Woensdag 23/10/2019

Kiss me Kate

Ze is overal. Vooral op ons televisietoestel, waar ze op dynamische wijze de haren schudt en beweert dat ze haar shampoo echt wel waard is. Kate Moss, mascotte van de jaren negentig.

Soms lijkt het alsof je haar echt kent. Ze staart je aan in de Parijse metro of vanop een wolkenkrabber op Times Square in New York. Haar beeltenis schuilt in miljoenen tijdschriften. Soms verschijnt ze onaangekondigd op het televisiescherm. Omdat ik het waard ben, because I'm worth it, parce que je le vaux bien. Er is geen ontsnappen aan, aan Kate Moss. Ze heeft de wereld in haar macht. Misschien omdat ze zoveel gezichten heeft. Onschuldig of intelligent. Glamour of grunge. En soms alles tegelijk. Ze is het absolute boegbeeld van Cool Brittannia, een real wild child in

zekere zin, vooral als ze haar tanden toont. Maar ze kan ook chic zijn, een dame met klasse. In het filmpje voor L'Oréal, pure kitsch, lijkt ze een directiesecretaresse op speed, of een Emma Peel in undercover-situatie. Bij Calvin Klein heeft ze iets van een jonge, superglammy weduwe. In andere advertenties ziet ze er weer anders uit, bijna onherkenbaar soms, zodat je je afvraagt of Kate echt wel Kate is, en niet iemand anders. Ook wanneer ze voor tijdschriften poseert speelt ze graag kameleon. Kate op de cover van Condé Nast Traveller is een andere Kate dan Kate op de cover van Dazed & Confused, hoewel beide Kates glamour ademen - neen, ze zijn glamour, in vlees en bloed. Kate Moss: altijd anders, maar toch vooral zichzelf. Ze heeft bijvoorbeeld, in tegenstelling tot andere supermodellen, nooit haar haarkleur veranderd.

Tien jaar zijn verstreken sinds Kate Moss aarzelend haar eerste professionele stappen heeft gezet. Ze was amper veertien toen ze gespot werd, door een jager van het agentschap Storm, toen ze op de JFK-luchthaven van New York op een vliegtuig naar huis stond te wachten in het gezelschap van haar papa en haar jongere broertje Nick, die later ook even als model opdook in de bladen. Het allereerste, engelachtige portret van Kate Moss verscheen in een legendarisch geworden boek: Modern Lovers van Betthina Reims, de studie in zwart-wit over jongensachtige meisjes en meisjesachtige jongens. In mei 1990 kreeg Kate haar allereerste tijdschriftencover, in het Britse stijlblad The Face. De onhandig geïsoleerde foto - die hoorde bij een artikel over het wereldkampioenschap voetbal in dat jaar, getiteld 'Ciao Italia!' - was niet, zoals in vele hagiografieën wordt vermeld, van Corrine Day, maar wel van Marc Lebon (Day, alias de hagiografie van heroin chic, werd binnenin wel bedankt). Op het juninummer van The Face stond opnieuw een portret van het jonge model, dat voor het eerst haar tanden bloot lachte. De volgende maanden en jaren werkte ze vooral met Day, de stiliste Melanie Ward en fotograaf David Sims. Ze werd verliefd op Mario Sorrenti, die zelf als model werkte (hij was ontdekt door de fameuze Bruce Weber en was onder meer te zien in het filmpje bijgenaamd Pooltable, van Levi's, met Mad About The Boy op de soundtrack), maar die een carrière als fotograaf beoogde. Het koppel ging buiten Londen wonen en getuigde van een bizarre, gelukkig slechts tijdelijke passie voor schapen en kippen. Kate was zeventien.

Vervolg op pagina 56

Vervolg van pagina 35

Te gepaste tijde maakte ze de oversteek naar Parijs. Haar allereerste défilé, in maart 1992, liep ze voor Martin Margiela. Volgens de overlevering vond ze de kleren maar niets. Datzelfde jaar werd Kate naar de Verenigde Staten gehaald door Steven Meisel, de invloedrijke fotograaf. Hij liet haar met Nadia Auermann poseren voor een campagne van Dolce e Gabanna. Even later fotografeerde Richard Avedon haar voor Gianni Versace en ze tekende ook een contract met Yves Saint Laurent, voor het parfum Opium. Ze werd pas echt een ster toen ze met Calvin Klein in zee ging. Kate Moss poseerde met Mark Wahlberg, toen nog gewoon Marky Mark, voor Calvin Klein Underwear, en drapeerde zichzelf over een sofa voor een roemruchte printadvertentie voor het parfum Obsession. De advertentie werd wereldwijd door de modder gehaald. Kate Moss was te jong, te naakt, te mager. En zo werd Kate Moss de beroemdste van een heel leger als anorectisch bestempelde, magere modellen. Het beeld op de sofa, van Mario Sorrenti, is ondertussen wel een klassieker geworden, een van de treffendste commerciële beelden van het lopende decennium, een momentopname van de populaire cultuur in het midden van de nineties.

Net zo treffend, in elk geval, als de unisex-campagne voor Calvin Kleins trendsettende unisex-jongerenparfum CK One, waarin Kate Moss nog altijd prominent aanwezig was, maar nu in het gezelschap van een heel assortiment schrale jongens en meisjes in alle kleuren (zij het gefotografeerd, door Steven Meisel, in realistisch zwart-wit). Met zijn campagnes herschreef Klein de toverformule voor doeltreffende, spraakmakende reclame. "Het soort schoonheid waar ik van hou", zei hij in een interview, "is die van mensen die echt lijken. Een pure schoonheid, natuurlijk en ongefabriceerd." Net zo puur en natuurlijk en ongefabriceerd als Kate Moss, uithangbord en grootste vedette van een reclameconcept dat kan worden samengevat als nineties-realisme - realisme met een hoge glamourfactor. Tien jaar Kate Moss, dat zijn verschillende kilogrammen artikels in de roddelpers, de schandaalkranten (zelf weegt ze ongeveer 53 kilo, ze meet 1,69 m). We weten zowat alles over Kate en haar vriendjes. Zoals de al aangehaalde Sorrenti, de oudere broer van Davide Sorrenti, de aan een overdosis verboden middelen gestorven fotograaf die de hele heroin chic-hetze van een aantal jaren geleden wortel heeft doen schieten). Mario, die door kenners de grote liefde van haar leven wordt genoemd, fotografeerde haar voor de momenteel lopende, geniale campagne van Yves Saint Laurent, een update van Dejeuner sur l'herbe.

Als Mario Sorrenti de man van haar leven heet te zijn, dan was haar beroemdste verloofde in elk geval Johnny Depp, de acteur, met wie het nu eens aan was en dan weer af - een patroon doorprikt met aan stukken geslagen hotelkamers. (Momenteel is het volgens de gespecialiseerde pers weer eens af - definitief volgens Moss zelf, in een interview met i-D. Maar dat het tussen hem en haar uit is, betekent nog niet dat het aan is met Evan Dando, ex van de Lemonheads, of Dan MacMillan, model en erfgenaam van een uitgeversdynastie. Met hen heb ik niets gehad, zegt ze in het Britse blad). Roddels, en bitse terreuracties. Les top models anorexiques ne font plus la loi! schreeuwde het Franse weekblad L'Evenement du Jeudi onlangs op de cover. Binnenin werd Moss beschreven als 'tête de bonniche' (dienstmeisje), wat niet echt stout is, maar ook niet lief. Het klopt vooral niet. Net als de opmerking dat ze voor Calvin Klein poseert 'tussen op straat gevonden losers'.

De ster van Kate, nu 24, schittert als nooit tevoren, maar de periode van de supermodellen is definitief voorbij. Linda Evangelista laat niets meer van zich horen, ziek naar verluidt. Elle McPherson staat vaker in Paris-Match (deze week op de cover) dan in de modebladen. Cindy Crawford is voor de zoveelste keer getrouwd. Naomi Campbell is haar geflopte zang-, film- en schrijverscarrières nooit helemaal te boven gekomen en lijkt nu bijna een anachronisme, al is zij er op mysterieuze wijze in geslaagd geloofwaardig te blijven in de kringen van de internationale stijlpers. Stella Tennant? In verwachting. Nadia Auermann? Vermist? Claudia Schiffer? Verkoopt airbags en brengt haar dagen en nachten door in Monaco. Net als Karen Mulder. Cool is anders.

Als de supermodellen niet meer zo super zijn, dan heeft Kate Moss nog niets van haar glans verloren. Ze heeft niets meer van een klein zusje. Ze is al lang niet meer de jongste. Ze ziet er volwassener uit, en duurder. Maar ze is nog lang geen verleden tijd. In Groot-Brittannië, haar vaderland, is ze momenteel te zien in een tv-reclamecampagne voor mobiele telefoons van Mercury, waarbij ze een imaginair gesprek voert met Elvis. Ze poseert om de haverklap voor de covers van de bladen die tellen. Ze stond op de cover van de eerste Russische Vogue, en toen Harper's Bazaar als eerste Amerikaanse tijdschrift een modereportage maakte op Cuba mocht zij mee. De wereld wordt er misschien niet beter van, maar toch. Wouldn't it be great if Kate Moss was fat?, luidt het op enorme billboards van een Brits kabeltelevisiebedrijf. Wat wellicht niet zo leuk is voor Kate Moss zelf, maar het zegt wel veel over haar reputatie en status.

Kate Moss heerst. Omdat ze cool is, of tenminste cool lijkt, en omdat ze beslist meer is dan alleen maar een model. Meer is minder, klonk het al bij Bauhaus. Kate Moss heeft zich nooit aan film of muziek gewaagd. Misschien haalt ze daaruit haar kracht. Misschien is ze daarom een icoon van haar tijd. De toekomst ziet er goed uit: in Dazed & Confused, voor wie ze bijna elke maand naakt poseert, al lijkt het misschien alleen maar zo, voorspelde een waarzegster haar een lang en gelukkig leven - "als ze tenminste op zichzelf let". Ondertussen maken we ons geen zorgen. Volgens de jaarlijkse lijst met Richest People in Britain van de Sunday Times is Kate Moss goed op weg een van de rijkste vrouwen van het Verenigd Koninkrijk te worden.

Gezichten van vandaag

'Du merveilleux et dur combat pour la vie, la femme simple sort gagnante et la femme sophistiquée, vaincue.' - Coco Chanel

Laetitia Casta, de rondborstige, piepjonge Française, wordt zowat overal uitgeroepen tot de absolute schoonheidskoningin van het fin de siècle. Onder meer door Rolling Stone, dat haar onlangs naakt op de cover plaatste van het jaarlijkse Hot Issue (gefotografeerd door Herb Ritts). De Franse pers, trots natuurlijk, predikt al enkele maanden de terugkeer van modellen met menselijke maten. En voor ze een gevaarlijke, parallelle carrière als actrice begint, geilt ze half Amerika op met haar campagnes voor de lingerie van Victoria's Secret.

Audrey Marney, een andere Française (uit Chartres) was een engel in de Parijse metro voor L'Air du Temps van Nina Ricci, gefotografeerd door Mondino. Ze kreeg ook de hoofdrol in de herfstcampagne van Versace, gefotografeerd door Steven Meisel. Met haar mager silhouet en haar bleke huid speelt ze in het kamp van Kate Moss (Laetitia hoort eerder bij de Cindy Crawfords).

Zwarte Alek Wek, 19, 1,80 m groot en met een stel eindeloze benen, was de voorbije zes maanden overal, het opvallendst op de cover van het Britse blad i-D, en in campagnes voor Nars, Moschino en Issey Myake. Wek is afkomstig van Soedan, dat ze in de naweeën van de burgeroorlog aldaar ruilde voor Londen. Ze gaf het voorbije jaar de toon aan. En wordt soms opgevoerd als een dierlijk wezen, zoals andere zwarte supermodellen voor haar, Iman in het bijzonder.

Devon Aoki, pas zestien, een beetje rond, en niet groter dan 1,68 m, is wellicht de opvallendste verschijning van het jaar. We zagen haar het eerst op de cover van het winternummer van het Franse avant-gardeblad Self Service. In juni kreeg ze de cover van Jalouse, in juli die van Dutch, en deze maand die van i-D. Ze was ook te zien in de campagne van Yohji Yamamoto's Y en schittert in een van de belangrijkste modebeelden van de jaren negentig, in kimono van Alexander McQueen, met veiligheidsspeld door het hoofd, een Japanse pop gefotografeerd door Nick Knight.

En dan nog: Karen Elson, door Jalouse uitgeroepen tot Mona Lisa 2000, is bleek, Venetiaans blond en herkenbaar Engels. Ze werd, zoals honderd supermodellen voor haar, gelanceerd door Steven Meisel, en is het gezicht van Lacroix in een campagne gefotografeerd door Paolo Roversi. Plus: Magie Riser, Erin O'Connor, Sunni Wa, Allissia Bennett, Angela Lindfal...

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234