Maandag 21/06/2021

Kirgizië op rand van burgeroorlog

Rusland zal het door geweld getroffen Centraal-Aziatische land Kirgizië humanitaire hulp aanreiken maar is niet bereid militaire assistentie te verlenen. Dat heeft het Kremlin zaterdag bekendgemaakt, nadat de voormalige Sovjetrepubliek Moskou om soldaten had gevraagd. De Russen willen blijkbaar geen militair avontuur riskeren.

Etnisch geweld zet Centraal-Aziatisch land alweer in vuur en vlam, Rusland biedt geen militaire steun

Gisteren werd over tachtig tot zelfs honderd doden gesproken. Inmiddels is er in het zuiden van het geteisterde land een vluchtelingenstroom van etnische Oezbeken op gang gekomen. Honderden Kirgizische burgers van Oezbeekse origine proberen hun leven te redden door het land te verlaten.

De Kirgizische interim-regeringsleider Rosa Otoenbajeva heeft Rusland om militaire bijstand gevraagd, om het hoofd te kunnen bieden aan het etnische geweld in het zuiden van het land dat al aan tientallen en tientallen mensen het leven heeft gekost. De regering heeft de situatie in de regio “niet meer onder controle”, gaf ze toe.

“Ik heb een brief ondertekend die gericht is aan de Russische president Dmitri Medvedev, waarin hem gevraagd wordt troepen naar Kirgizië te sturen”, verklaarde Otoenbajeva tijdens een televisietoespraak. “Sinds gisteren (vrijdag) is de situatie niet meer onder controle. We hebben buitenlandse strijdkrachten nodig om de toestand opnieuw onder controle te krijgen. Daarom hebben we Rusland gevraagd hulp te bieden”, klonk het nog. Maar Rusland heeft alleen humanitaire hulp beloofd en wil zeker geen soldaten sturen naar Centraal-Azië.

De doden en gewonden vielen bij gevechten tussen etnische Oezbeken en Kirgiezen in het zuiden van de Centraal-Aziatische republiek. Ten einde raad heeft de regering gisteren een permanent uitgaansverbod uitgevaardigd in Osj en twee belendende zuidelijke districten vanwege het bloedige etnische geweld. Sinds de nacht van donderdag op vrijdag is de zuidelijke regio in de greep van etnisch geweld. Nadat zaterdag eerst de avondklok was ingesteld, mag nu 24 op 24 uur niemand meer buiten in de stad Osj, alsmede in de districten Kara-Soeoe en Aravan. De regering heeft het leger ook toegelaten zonder verwittiging te schieten en heeft een mobilisatie van alle legerreservisten tussen 18 en 50 jaar bevolen.

De dodentol van de etnische rellen in het zuiden van Kirgizië loopt almaar op en er was gisteren al sprake van tachtig à honderd doden en minstens duizend gewonden. Sinds de val van het regime van Koermanbek Bakijev in april - waarbij 87 doden vielen - wordt Kirgizië geteisterd door geweld, dat nu echter zeer duidelijk een etnische vorm heeft aangenomen.

In het hele weekeinde was er nog sprake van schietpartijen en talrijke auto’s een een aantal gebouwen stonden in brand. Dichte rookwolken hingen boven de woonwijken in de stad Osj en veel mensen sloegen in paniek op de vlucht. Zelfs tijdens het uitgaansverbod probeerden mensen weg te komen, maar dan riskeerden ze door het leger te worden beschoten.

De eerste berichten over voedselschaarste doken op en talrijke winkels van voedingswaren bleven gewoon gesloten uit angst. De burgerbevolking vreest ook dat de interimregering de situatie zonder buitenlandse hulp helemaal niet zal aankunnen en dat de chaos alleen mar groter zal worden. De tv-beelden die toch nog in de ether kwamen, toonden verlaten en uitgebrande straten en de staatszender insinueerde dat de verjaagde president Koermanbek Bakijev achter de nieuwe golf van geweldplegingen zou zitten.

Die heeft dat evenwel ontkend. Sinds hij in april door een volksopstand ten val werd gebracht, is hij naar Wit-Rusland gevlucht, waar hij politiek asiel heeft gekregen. Bakijev werd vooral verjaagd vanwege zijn beruchte corruptie en vriendjespolitiek waarmee hij grote macht en invloed verzamelde voor zijn familieclan. Vanuit de Wit-Russische hoofdstad Minsk heeft hij evenwel ontkend dat hij en zijn aanhangers, die nog talrijk zijn in Kirgizië, het recente geweld hebben aangestookt.

Honderden Kirgiezen, veelal vrouwen en kinderen, hebben sinds gisteren geprobeerd om te ontkomen naar buurland Oezbekistan. Aan de grensovergangen stonden er lange rijen angstige mensen die in het zuiden hun huizen waren ontvlucht. Er was chaos en paniek en al een gebrek aan medische hulp. Etnisch Oezbeekse mannen proberen zich in de steden zoveel mogelijk te verbergen voor op pad gestuurde moordploegen van Kirgizische milities. Sinds de weigering van Rusland om militaire hulp te sturen, is de paniek in Kirgizië nog vergroot, omdat men in Bisjkek niet ziet wie dan wel hulp zou kunnen sturen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234