Maandag 29/11/2021

Kindjes maken zonder mannen

De kans bestaat dat vrouwen weldra in staat zijn zelf sperma te produceren. Lesbische koppels zouden daardoor hun eigen biologische dochters kunnen krijgen. Dat beweert een experimentele studie die op 13 april werd gepubliceerd.

Door Steve Connor

NEWCASTLE l De wetenschappers proberen nu de ethische toelating te krijgen om synthetische spermacellen te produceren uit vrouwelijk beenmergweefsel, nadat ze aangetoond hadden dat het mogelijk is rudimentaire spermacellen te ontwikkelen op basis van mannelijk beenmergweefsel.

De onderzoekers voeren aan dat ze erin geslaagd zijn vroege spermacellen aan te maken op basis van beenmergweefsel van mannen. Volgens hen tonen de bevindingen aan dat het mogelijk is de vruchtbaarheid te herstellen van mannen die niet in staat zijn zelf sperma te produceren.

Dezelfde resultaten geven echter ook aan dat het mogelijk is beenmergweefsel van vrouwen te nemen en de stamcellen in het vrouwelijke weefsel te stimuleren om zich te ontwikkelen tot spermacellen, zegt professor Karim Nayernia van de University of Newcastle upon Tyne. Maar aangezien het sperma in dat geval afkomstig is van vrouwen, zou dat betekenen dat vrouwen alleen dochters kunnen voortbrengen, omdat ze nog altijd het Y-chromosoom van mannen nodig hebben om zonen te baren. Het recente onderzoek roept hoe dan ook een toekomst op waarin een volledig vrouwelijke voortplanting een stap dichterbij komt.

"Theoretisch gezien is het mogelijk", zegt Nayernia. "De vraag is echter of de spermacellen al dan niet functioneel zullen zijn. In mijn ogen bestaan er geen ethische obstakels als het veilig genoeg is. En dus hebben we het proces in gang gezet voor een ethische goedkeuring. We bereiden ons nu volop voor op het gebruik van de bestaande beenmergstamcelbank hier in Newcastle. We hebben de toestemming nodig van de patiënt die het beenmerg heeft afgestaan, van de ethische commissie en van het ziekenhuis zelf."

Als ze erin slagen spermacellen te ontwikkelen op basis van vrouwelijk beenmergweefsel, dan zullen die gerijpt worden in het laboratorium en zal vervolgens getest worden of het ze lukt door de 'buitenschaal' van hamstereitjes te geraken - een standaard vruchtbaarheidstest voor sperma. "We willen de functionaliteit testen van elke mannelijke en vrouwelijke spermacel die op die manier ontwikkeld is", zegt Nayernia. Maar hij voegde er meteen aan toe dat er in deze fase geen enkele intentie bestaat om vrouwelijk sperma te produceren dat gebruikt kan worden om een menselijke eicel te bevruchten, een experiment dat de toestemming zou vereisen van de Human Fertilisation and Embryology Authority.

De onmiddellijke doelstelling is uitzoeken of vrouwelijk beenmerg verleid kan worden om stamcellen te ontwikkelen die spermacellen kunnen aanmaken. De ultieme doelstelling is nagaan of die secundaire stamcellen gebruikt kunnen worden voor de aanmaak van andere nuttige lichaamsweefsels.

De recente bevindingen, die werden gepubliceerd in het tijdschrift Reproduction: Gamete Biology, tonen aan dat mannelijk beenmerg gebruikt kan worden om de initiële 'spermatogonale' stamcellen aan te maken die normaliter uitgroeien tot volledig ontwikkelde spermacellen. "Ons volgende doel is nagaan of we erin slagen van die spermatogonale stamcellen rijp sperma te maken in het lab, en dat vereist wellicht toch drie tot vijf jaar van experimenten", zegt Nayernia.

Of de wetenschappers er ooit in zullen slagen technieken te ontwikkelen om echte patiënten - vrouwen of mannen - te helpen, hangt grotendeels af van de toekomstige wetgeving van de Britse overheid, die volop werkt aan een aanpassing van de bestaande Human Fertilisation and Embryology Act. Een witboek genetica stelde al een verbod voor om kunstmatige geslachtscellen verkregen uit normaal 'somatisch' lichaamsweefsel te gebruiken voor de bevruchting van menselijke eicellen bij ivf.

© The Independent

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234