Woensdag 25/11/2020

Kinderen ontwikkelen zich beter zonder bomvolle activiteitenagenda

Kinderen tijdens een zwemles. Ouders proppen de agenda's van hun kroost steeds voller.Beeld ANP

Ouders, stop met zomeractiviteiten in te plannen en laat uw kind de komende twee maanden wat vrijer spelen. Een te strakke agenda remt immers de zelfstandige ontwikkeling, concluderen Amerikaanse wetenschappers uit een nieuwe studie.

De zomervakantie is nog niet begonnen of voor veel kinderen liggen de komende twee maanden al vast. Met tennis- of paardrijkampen, lessen Frans, boerderijdriedaagse en schaakinitiaties. Menig ouder heeft de neiging om de vrije tijd van hun kinderen vol te proppen met georganiseerde activiteiten. Zoon- of dochterlief zou zich maar eens moeten vervelen.

Fout, zeggen psychologen en neurowetenschappers aan de Universiteit van Colorado Boulder. Voldoende vrij spel - zoals buiten ravotten met vriendjes, een boek lezen of zich uitleven met een videospel - is cruciaal is voor de ontwikkeling van een kind. Dat leiden professor Yuko Munakata en zijn team af uit hun onderzoek bij zeventig zesjarigen, een studie die zopas gepubliceerd werd in het vakblad Frontiers in Psychology.

Doelen stellen
Kinderen die meer vrij spelen, zullen zich makkelijker spontaan eigen doelen stellen en die doelen ook halen, klinkt het. Meer tijd aan gestructureerde activiteiten spenderen, zou net een negatieve impact hebben op hun 'executieve functie', een hogere controlefunctie in de hersenen.

Die executieve functie is enorm belangrijk, verklaart Munakata. "Het helpt kinderen op veel manieren in het dagelijkse leven. Van flexibel switchen van activiteit naar activiteit, woede-uitbarstingen onder controle houden tot niet meteen hun zin willen krijgen en zich spontaan doelen voorop stellen."

De professor spreekt van "intrigerende resultaten" die nu door bijkomend onderzoek bevestigd moeten worden.

Verveling is goed
Munakata is niet de eerste die pleit voor meer ongedwongen en ongestructureerd vermaak. Eerder stelde de Amerikaanse psychologieprofessor Peter Gray al dat vrij spel, zonder volwassenen in de buurt, de fantasie en creativiteit stimuleert en kinderen helpt om hun empathisch vermogen te ontwikkelen.

Vanwaar dan die nood bij ouders om de agenda van honderd-en-een activiteiten te voorzien? Los van de praktische kant (voor werkende ouders is het prima opvang), is er ook sprake van een maatschappelijke verschuiving. Door het verdwijnen van veel publieke ruimte is er een verschuiving naar een meer georganiseerd aanbod, zegt psycholoog Stefan Ramaekers (KU Leuven).

Activiteiten met toezicht hebben ook een aura van veiligheid. "Vroeger lieten ouders hun kinderen ook makkelijker buiten spelen omdat er meer sociale controle was in de buurt."

Doordat de meeste gezinnen nu kleiner zijn, gaan ouders ook meer investeren in hun kind(eren). Ze willen nu eenmaal het beste voor zoon of dochter. "Het kind als project. Ouders voelen vaak de druk om in zoveel mogelijk talenten van hun kind te investeren", legt Ramaekers uit. "Er leeft ook de idee dat je geen moment onbenut mag laten. Terwijl een kind zich volgens mij gerust eens mag vervelen. Doorgaans is het een begin van een fantasierijke zoektocht, en zullen ze zelf wel iets vinden om zich bezig te houden."

Loslaten
Ouders moeten de controle van tijd tot tijd dus durven loslaten. Voor kinderen is het net belangrijk om af en toe de tijd te vergeten en zich volledig te verliezen in hun eigen spel.

Al stelt Ramaekers zich ook vragen bij het nieuwe Amerikaanse onderzoek. "De studie vertrekt immers vanuit een idee van volwassenheid waarin de nadruk ligt op onafhankelijk doelen voor jezelf voorop stellen en die doelen te halen. En het is die idee die dan ook bepaalt hoe bepaalde resultaten bij kinderen gewaardeerd worden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234