Dinsdag 06/12/2022

Kinderen mogen Oeganda niet uit

Zeventien Belgische ouders zitten al twee maanden te wachten in Oeganda om met hun adoptiekinderen naar huis te keren. Van de Vlaams Centrum voor Adoptie kregen ze de garantie dat alles in orde was. Tot ze vanuit de ambassade andere berichten kregen.

Het had zo mooi moeten zijn. Na zes jaar cursussen, achtergrondonderzoeken en wachtlijsten konden zeventien ouders hun adoptiekinderen in Oeganda begin juni in de armen sluiten. Drie koppels kregen ook al de toestemming van een Oegandese rechter om vier kinderen mee naar huis te nemen. Tot ze het visum moesten aanvragen bij de ambassade. Toen liep het mis.

Die vroeg een advies aan een hogere rechter en die riep de eerdere toestemming terug. De kinderen nu nog mee naar huis nemen, zou mogelijk neerkomen op mensensmokkel, kregen de ouders te horen op de ambassade. In afwachting van een definitieve uitspraak kamperen ze met hun kinderen op hotel in Kampala. Nu al twee maanden dus.

Hoe is het zo ver kunnen komen? De tien kinderen zouden sowieso de laatsten zijn die naar Vlaanderen werden gebracht voor adoptie. Sinds 2 juni dit jaar is een nieuwe wetgeving van kracht in Oeganda. Voortaan moeten de ouders minstens een jaar met het kind doorbrengen in het Afrikaanse land vooraleer het met hen naar huis mag reizen. Dat is onbegonnen werk, waardoor het Vlaams Centrum voor Adoptie dit adoptiekanaal ook definitief heeft gesloten.

Alleen, de procedures die al in gang waren gezet zouden nog worden afgewerkt. Voor de zeventien aanstaande ouders, acht koppels en één alleenstaande, garandeerde het Adoptiecentrum dat er geen problemen zouden zijn. Er was rond april nog overleg met de diplomaten ter plaatse. In mei werd advies ingewonnen bij KU Leuven-professor Elisabeth Adriaens. Ook de juriste bevestigde: de adoptiedossiers opgestart voor de wetswijziging zouden in Oeganda onder de oude regeling vallen. Het eerste vonnis gaf hen ook gelijk, maar dat werd dus overruled.

Het Vlaams adoptiecentrum én de ouders wijzen de ambassade met de vinger. De toekenning van een visum is normaal gezien een formaliteit. "We hebben ook zelfs een attest afgeleverd dat alles conform is gelopen", zegt Leen Dubois, van Kind & Gezin, waaronder het Vlaams adoptiecentrum valt. "Maar blijkbaar is dat niet voldoende voor de ambassade. Of die ons niet vertrouwt? Laten we daar voorlopig niet van uitgaan."

Ook het kabinet van bevoegd Vlaams minister Jo Vandeurzen (CD&V) benadrukt dat ze het dossier correct hebben opgevolgd. Ze kijken nu naar minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) om een beslissing te nemen in het dossier.

Die is echter niet gediend van de beschuldiging dat de ambassade alles tegenhoudt. "Ik betreur dit ten zeerste", laat hij weten. "Maar ik betreur nog meer de situatie waarin de mensen zich bevinden. Het adoptiecentrum moet nu eenmaal de geldende regels volgen in Oeganda." Hij wijst erop dat het finale oordeel bij Oeganda zelf ligt.

Vier van de kinderen wachten nog op een visum. De zes andere koppels moeten hun aanvraag nog indienen. Ze moeten nog enkele documenten krijgen van de Oegandese overheid. Dat is niet onlogisch. Een adoptieprocedure kan al snel tot 9 weken in beslag nemen, maar het is vooral de grote onzekerheid die de ouders nu gek maakt. Wie weet is het wachten voor niets geweest en moeten ze afscheid nemen van de kinderen die ze intussen als hun zonen en dochters beschouwen. Aan het kafkaiaanse spel hebben ze nu helemaal geen boodschap. Ze willen zo snel mogelijk duidelijkheid.

Held van de week

Vlaams Parlementslid voor N-VA en adoptie-expert Lorin Parys houdt nauw contact met hen. "Ze zitten emotioneel aan de grond", zegt hij. "Voor sommigen begint het ook financieel zwaar door te wegen." Enkele koppels hebben hun terugvlucht moeten uitstellen. De meeste onder hen hebben onbetaald verlof genomen en moeten nu hun werkgever verwittigen dat ze later terug zullen zijn.

Parys vraagt nu dringend overleg tussen Reynders en Vandeurzen om de zaak uit te klaren. Er vertrok al een brief vanuit Vlaanderen naar Buitenlandse Zaken, voorlopig zonder antwoord. "Blijkbaar is het onmogelijk dat de twee niveaus samen duidelijke afspraken kunnen maken. Zo moeilijk kan dat toch niet zijn? Wie leeft er nu eigenlijk in een apenland? Alles wat Reynders moet doen, is zijn telefoon nemen. En dan mag hij van mij nog de held van de week zijn."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234