Zondag 04/12/2022

Onderwijs

Kinderen definitief van school gooien is niet de oplossing

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Het Vlaamse onderwijs blijft kampen met een hoog aantal leerlingen dat definitief uitgesloten wordt. Met een nieuw dossier vraagt Kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen scholen aandacht voor de knelpunten in het sanctiebeleid van scholen. In dat woensdag voorgestelde dossier, "Straffe school, de grenzen van sanctioneren verkend", geeft de Kinderrechtencommissaris de scholen een aantal aanbevelingen. "Let wel: we pleiten er niet voor dat scholen niet langer straffen", beklemtoont Vanobbergen.

De Kinderrechtencommissaris heeft het over de "herstelgerichte" aanpak. In scholen die die aanpak al beoefenen, daalt het aantal definitieve uitsluitingen en verbetert de sfeer. "Er zijn niet per se minder conflicten, maar ze worden anders aangepakt, waardoor ze minder escaleren", legt Vanobbergen uit.

De Kinderrechtencommissaris heeft de afgelopen 2 à 3 jaar veel vragen en klachten gekregen over zulke uitsluitingen. Ook de VSK, de Vlaamse Scholierenkoepel, bevestigt dat veel bezoekers op hun site daarover info zoeken. "Vorig schooljaar zijn in het secundair onderwijs bijna 3.000 leerlingen, of 0,7 procent van de totale schoolpopulatie, uitgesloten", kadert Vanobbergen. "Een heel frappant cijfer, vonden we. Zeker in het kader van de problematiek van ongekwalificeerde uitstroom."

Scholen moeten nu al een maatregelencontinuüm naleven, wat betekent dat er, in principe, proportionele straffen gegeven worden en dat ze maximaal leerlingen aan boord proberen houden. "We hebben onderzocht welke maatregelen voorafgaan aan een uitsluiting", legt de Kinderrechtencommissaris uit. "Het gaat dan om het opstellen van een gedragscontract, een time-out of externe begeleiding."

Communicatie

De leerlingen hebben echter veel onbeantwoorde vragen over die maatregelen. "Zo weten ze vaak niet wat precies van hen verwacht wordt", zegt Vanobbergen. "Daarom stellen we voor dat die contracten duidelijk gedefinieerd worden, of dat er opvolging is als een leerling in een time-outproject zit. En bij een definitieve uitsluiting is zorgvuldige communicatie belangrijk."

Dat lijkt evident, maar Vanobbergen stelt vast dat daarrond nog veel problemen ontstaan. "Scholen erkennen dat ze daarmee worstelen, en geven aan dat ze beseffen dat het sanctiebeleid tegen het licht gehouden moet worden."

Een van de scholen waar zo'n herstelgerichte aanpak al enkele jaren gehanteerd wordt, is het Gentse Provinciaal Instituut voor Haartooi en Schoonheidszorgen (PIHS). Directrice Riet Deraeck erkent dat het "een werk van lange adem" is, waarvoor de neuzen van het personeel in dezelfde richting moeten staan. "In het traditionele sanctiebeleid wordt de dader gestraft, maar niet het gedrag. Daardoor krijg je geen gedragswijziging. Met herstelgericht werken proberen we dat, met vallen en opstaan, wel te bereiken. Daarom staat het welbevinden van de leerling centraal, maar tegelijk stellen we ook grenzen. En als er een sanctie komt, gaan we in dialoog: waarom een sanctie, en de leerling excuseert zich." Voor Deraeck is dit geen aanpak met de mantel der liefde, maar gaat het erom de leerlingen de kans te geven iets te herstellen. "Met resultaat, want het aantal C-attesten in de hele school is gehalveerd", zegt Deraeck. "Ook het aantal definitieve uitsluitingen is gedaald, met geen enkele uitsluiting vorig schooljaar."

Een andere aanbeveling is dat de leerlingen het schoolreglement mee helpen opstellen. De VSK pleit hier al langer voor.

Daarnaast ijvert de Kinderrechtencommissaris ervoor om ook ouders te betrekken bij het sanctiebeleid.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234