Zaterdag 10/12/2022

Kim is naar Kim gekomen

Precies een halve eeuw nadat Noord-Koreaanse troepen de achtendertigste breedtegraad overstaken en de driejarige Koreaanse oorlog begon, arriveerde de Zuid-Koreaanse president Kim Dae-jung gisteren in de Noord-Koreaanse hoofdstad Pyongyang voor een driedaags bezoek. De eerste ontmoeting, een onderhoud van 27 minuten, was volgens alle betrokkenen een groot succes.

Brussel

Eigen berichtgeving

Catherine Vuylsteke

De verwachtingen voor de eerste driedaagse ontmoeting ooit tussen de leiders - de twee Kims - van Noord- en Zuid-Korea, zijn dermate hooggespannen dat het wel lijkt alsof een hereniging van de beide naties snel kan worden gerealiseerd. En het ging gisteren ook meteen goed. De schimmige Noord-Koreaanse 'Geliefde Leider' Kim Jong-il kwam zelfs persoonlijk - en in een kakituniek die hij schijnbaar zelf heeft ontworpen - naar de luchthaven om zijn bezoeker uit het zuiden op te wachten. Die had net meer dan een uur in het vliegtuig doorgebracht, behoorlijk lang voor een afstand van 180 kilometer, maar wel één die over de Demarcatielijn gaat, die wordt bezet door 37.000 VS-militairen.

Zowat een miljoen Noord-Koreanen wuifden langs de 25 kilometer lange weg van de luchthaven naar de hoofdstad naar de limousine die de twee Kims vervoerde. En na afloop van een 27 minuten durend onderhoud zeiden beide leiders dat het een ongemeen succes was geworden. De dertiende juni ging vast de geschiedenis in als historisch, meende de ene, en er zou gewerkt worden aan grotere vriendschap en samenwerking, volgens de andere. Veel meer wilden beide heerschappen er niet over kwijt, en tal van waarnemers hebben al gewaarschuwd dat er vooral niet te veel moet worden verwacht van de hele, historische top. Dat die plaatsvindt, is wellicht zijn grootste verdienste. De Zuid-Koreaanse president Kim zei voor zijn vertrek dat hij drie prioriteiten had. Vooreerst moet een raamwerk worden opgesteld waarbinnen de grotere samenwerking zich kan voltrekken. Daarnaast is vriendschappelijk persoonlijk contact tussen de beide Kims belangrijk (er zou een rechtstreekse 'rode telefoonlijn' worden geïnstalleerd) en wordt gehoopt op een samenkomst van het Zuid-Noord Gezamelijk Comitee en op verhoogde activiteit van het Internationale Rode Kruis. Die instantie moet zorgen voor familiehereniging: 15 procent van alle Zuid-Koreanen heeft immers familieleden in het Noorden, mensen met wie men de voorbije vijftig jaar geen enkel contact had.

Van de hereniging van twee landsdelen die door de Koude Oorlog tot aparte naties uitgroeiden, kan voorlopig geen sprake zijn, al was het maar omdat dat onbetaalbaar zou zijn. Vaak wordt de situatie met die van Oost- en West-Duitsland vergeleken, voor de val van de Berlijnse Muur. Maar terwijl daar het westen 3,7 zoveel inwoners had als het oosten, en een bnp dat het drievoud bedroeg, heeft Zuid-Korea nipt twee keer zoveel inwoners als het Noorden, maar wel een bnp dat haast het tienvoud bedraagt. Zuid-Korea is met een bnp per capita van 8.000 dollar een Oeso-land, het Noorden met 900 dollar haast een ontwikkelingsland.

Chang Won-tae, verbonden aan het Zuid-Koreaanse LG Economic Research Institute, vergeleek tien studies terzake en concludeerde dat de meest optimistische minimumraming zo'n 200 miljard dollar bedraagt. Maar Goldman Sachs bijvoorbeeld gelooft dan weer dat een hereniging in 2005 niet minder dan 3.500 miljard dollar zou kosten. Anderen wijzen erop dat het onmogelijk is de kosten te schatten. "Hoe kan Noord-Korea een bnp per capita hebben van 900 dollar en tegelijk meer dan één miljoen mensen hebben laten verhongeren?", stelde een financieel expert in de Asian Wall Street Journal.

Desalniettemin zal deze inter-Kim-top zelfs zonder veel tastbare resultaten een invloed hebben op Zuid-Korea. Als blijkt dat het Noorden niet het te duchten monster is waarvoor het immer werd versleten, zullen velen vragen stellen bij de noodzaak om 37.000 VS-soldaten te blijven dulden aan de Demarcatielijn. Waarnemers voorzien ook meer tegenstand tegen nieuwe aankopen van VS-wapens en tegen de dienstplicht. Wellicht is deze ontmoeting ook goed nieuws voor het sociaal-democratische gedachtegoed. Daar bestond altijd een voedingsbodem voor - de sociale zekerheid is in Zuid-Korea erg mager - maar 'links' werd in het verleden steevast verguisd als 'propaganda van het gevaarlijke Pyongyang'.

De kloof tussen beide landen is vooral financieel veel te groot voor snelle hereniging

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234