Vrijdag 02/12/2022

Kill your darlings, baby!

Toen Bart Steenhaut - muziekredacteur bij deze krant - van Radio 1 de vraag kreeg om dit jaar mee in het panel van het Radio 1-programma Sonar 1000 te zitten, zei hij ja zonder er lang over na te denken. Dat had hij beter wel gedaan.

Op 2 mei krijg ik een mailtje van Radio 1. Of ik het zie zitten om voor Sonar 1000 een lijst samen te stellen met honderd van mijn favoriete nummers aller tijden. Het genre doet er niet toe, en het mag breed gaan, zolang het maar niet totaal onverteerbaar is, zo op weekdagen in de ochtend. Bedoeling is om over achttien van die songs ook gesprekjes op te nemen. En als ik een week erna al iets kan insturen, zou dat heel fijn zijn. Uit de lijst van de tien pannelleden stelt platenfirma Parlophone namelijk ook een cd samen, die zo ongeveer gelijktijdig met de start van het programma in de winkel moet liggen.

Ik lees het mailtje vluchtig op mijn telefoon, en stuur zonder er lang over na te denken meteen een kort oké terug. Ik zit in Londen, sta op het punt een interview af te nemen - Thom Yorke wacht al - en er zijn sowieso weinig dingen waar ik liever mee bezig ben dan muziek. Een no-brainer, kortom. Bovendien beschouw ik Radio 1 al jaar en dag als mijn favoriete radiostation, en heb ik de afzender van de e-mail, Evert Venema, de voorbije jaren leren kennen als een fijne collega.

Op de Eurostar terug naar Brussel klap ik meteen mijn laptop open en tik ik uit het blote hoofd een lijstje in met dertig, veertig nummers die eigenlijk altijd at random op de jukebox van mijn hoofd draaien. 'The Downtown Lights' van The Blue Nile moet er zeker bij. 'Thunderroad' van Springsteen uiteraard ook. En 'The Drugs Don't Work' van The Verve, een van die songs waar ik na zestien jaar nog altijd niet naar kan luisteren zonder een krop in de keel te krijgen.

Opgeslokt in een stream of consciousness ratelen mijn vingers over de toetsen, en wordt de lijst met namen langer. Joni Mitchell, Editors, Elvis Costello, Counting Crows, Björk, The Waterboys, Dusty Springfield, Massive Attack, The Divine Comedy... Er zit geen enkele logica in, behalve dat al die artiesten op de één of andere manier mee de soundtrack bij mijn leven hebben bepaald. Want daar ben ik eigenlijk al snel achter: de honderd nummers moeten - hoe gênant ook - de klankband vormen bij de 41 jaar die ik inmiddels op de teller heb staan.

Onbegonnen werk

De volgende nacht schrik ik zwetend wakker. Honderd nummers lijkt een heleboel, maar eigenlijk is het peanuts, en het selectieproces belooft een hele klus te worden. Kill your darlings, baby. Ik stuur een mailtje naar Evert met de boodschap dat ik nu pas besef wat hij van me gevraagd heeft. Zijn antwoord is ontnuchterend. "Marc Didden heeft er ooit driehonderd ingestuurd omdat hij niet kon kiezen." En voor het geval ik op een blijk van medeleven had gehoopt, nog een extra opdracht in telegramstijl: "Nederlandstalige nummers ook welkom. Quota, mijnheer! Groeten, Evert."

Daar had ik op dat moment nog niet eens bij stilgestaan: dat ook songs in de eigen taal in aanmerking komen. Ik stel meteen een nieuwe lijst samen met nummers die mijn leven rijker hebben gemaakt, en tandenknars me tegelijk een ongeluk. Van de tien huiskamerclassics van The Scene die ik voor ogen heb, blijft er uiteindelijk geen enkele over. 'En in Gent' van De Mens sneuvelt ook. Stijn Meuris heeft in zijn eentje al dertig songs geschreven die ik nooit meer zou willen missen. Het blijkt onbegonnen werk om er maar één uit te kiezen. En ik hoop dat Hannelore Bedert me niet kwalijk neemt dat ik 'Met uw ogen toe', een van de mooiste Vlaamse chansons aller tijden, uiteindelijk schrap ten voordele van 'Wijd en zijd', een minder voor de hand liggende ballad van Raymond van het Groenewoud. Ik denk aan Marc Didden, en overweeg om zijn voorbeeld te volgen.

Het volgende weekend duik ik mijn kelder in, waar mijn verzameling cd's - goed voor 25.000 stuks - is ondergebracht. Ik neem me voor ze stuk voor stuk af te gaan. In alfabetische volgorde, om niets over het hoofd te zien. 'S.O.S.' van Abba. 'Heroes' van Bowie. 'Just Like Heaven' van The Cure. 'American Baby' door Dave Matthews Band. 'That Look You Give That Guy' van Eels, ook.

Het is onbegonnen werk. De lijst dikt in een mum van tijd aan tot drie-, vier-, vijfhonderd singles. Ik vloek meer scheldwoorden bij elkaar dan er in Van Dale staan. Er moet een nieuw, gewiekster plan komen.

Ik verneem dat Daan ook in het panel zit, en weet dat hij een ABBA-fan is. 'S.O.S' vliegt er dus uit. Jean Blaute is eveneens gevraagd. Met hem heb ik onlangs nog een mailconversatie over Eels gevoerd, dus ik gok dat 'That Look You Give That Guy' ook in zijn lijst zal opduiken. Kortom: delete! Ik neem me in één moeite voor om niets van mijn favoriete band U2 in de lijst te zetten, wegens te vanzelfsprekend. Geen Coldplay en geen Snow Patrol, want die zijn al genoeg op de radio.

In plaats daarvan komt The Sound, een vergeten newwaveband uit de jaren tachtig waaraan ik al een leven lang verslingerd ben maar waar haast niemand ooit van gehoord heeft. Even verderop bij de S valt mijn oog op de eerste cd van The Sundays. De zangeres, Harriet Wheeler, was mijn eerste grote liefde. Na een concert heb ik ooit een kus van haar gekregen, en dat blijft een van de mooiste herinneringen uit mijn tienertijd. Ik zet 'Can't Be Sure' op en stel vast dat het nog steeds een wereldnummer is. Drie minuten en vierentwintig seconden lang voel ik me weer negentien. Dankuwel, Radio 1.

Deadline

Maar de longlist blijft te lang, en dus besluit ik - zeer tegen mijn zin - om alle guilty pleasures te schrappen. Bijgevolg geen Spice Girls, geen Laura Pausini, geen Duran Duran. En weg met Wham! en Robbie Williams. Uit een ander mailtje van Evert heb ik namelijk kunnen opmaken dat niet alleen de songs belangrijk zijn, maar net zogoed de verhalen die erbij verteld worden.

Snel even spieken hoe de pannelleden van vorig jaar dat hebben aangepakt. Ik hoor Arno vertellen over P.I.L., Marcel Vanthilt herinneringen ophalen aan Brian Eno, en Jan Hautekiet een boom opzetten over Led Zeppelin. Mooie anekdotes, persoonlijke herinneringen. Hup: alle té politiek correcte songs er ook uit. Pixies, Teenage Fanclub, Kristin Hersh en Belly verdwijnen weer in de platenkast.

Na veel wikken en wegen hou ik 104 nummers over. 'I Feel the Earth Move' van Carole King staat er verdorie twéé keer in. Conclusie? A) Het hoort zeker bij mijn meest geliefde nummers aller tijden en B) als ik het schrap win ik dubbel, want zo raak ik sneller bij de honderd die me gevraagd werden. Zo ver is het intussen dus gekomen.

Maar 'Missing' van Everything But The Girl blijft erin, omdat "I miss you/like the deserts miss the rain" een van die zinnen is die ik zelf had willen schrijven. Om dezelfde reden haalt straks ook 'Dreams' van Fleetwood Mac de radio. "Thunder only happens when it's raining." En dan die rauwe stem van Stevie Nicks erbij. Keer op keer kippenvel.

Met een gerust gemoed stuur ik mijn honderd platen door naar Evert, er vast van overtuigd dat dit echt - ECHT - wel de beste honderd nummers aller tijden zijn. Ik poch zelfs een beetje dat het me toch gelukt is. Tot me, twee dagen na de finale deadline, te binnen valt dat geen enkele lijst compleet kan zijn zonder Bat For Lashes, Kate Bush, Miles Davis en - kuch - Kraftwerk. Zou ik vragen of het toch nog één keer opnieuw kan? Ik vrees dat zelfs Evert Venema - van nature de rust zelve - stilaan zijn geduld dreigt te verliezen. Ik hou me dus in. Eigenlijk durf ik niet meer. Maar thuis draai ik hard 'Running Up That Hill', tot de buren op de muur bonken. Als de luisteraars van Radio 1 het niet kunnen horen, dan toch op zijn minst mijn eigen straat.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234