Woensdag 18/05/2022

Kijken of de vlam nog brandt

'Hebben we nooit gespeeld in de Hollywood Bowl? Echt niet? Dat was nochtans een van mijn levendigste herinneringen,' zucht drummer Beano teleurgesteld. Herinneringen kunnen inderdaad bedrieglijk zijn. En pogen ze opnieuw tot leven te brengen is evenmin zonder risico. Maar een rockgroep die ooit furore maakte met een song als 'The Flame Still Burns', is het toch wel aan zichzelf verplicht om het nog eens te proberen.

Jan Temmerman

Dat vindt alvast toetsenist Tony Costello (rol van Stephen Rea) als hij, zo'n twintig jaar na het laatste concert van de (fictieve) Britse rockgroep Strange Fruit, herkend wordt door de zoon van de man die in 1977 het (al even fictieve) Wisbech Festival organiseerde. Dat was de plaats en het tijdstip van hun laatste optreden. Of toch bijna. Want toen ze indertijd het podium opstapten, maakte een blikseminslag de geplande gig onmogelijk. Meteen besloot Strange Fruit om er maar helemaal mee te kappen. Die bliksem kon immers geen toeval zijn: het was een voorteken! Of zoals hun toenmalige roadie Hughie (rol van Billy Connolly) het nu off-screen en op zijn eigen laconieke manier formuleert: "God was al die excessen van de seventies moe geworden. En dus vond hij de Sex Pistols uit."

Van de zoon van die toenmalige promotor hoort Tony nu dat er plannen bestaan voor een heruitgave van dat Wisbech Festival, dat inmiddels vooral herinnerd wordt als Mudstock. Bedoeling van die verjaardagseditie is zoveel mogelijk groepen van weleer weer op de affiche te zetten. En dus krijgt Tony zin om de band opnieuw bij elkaar te brengen. Hij heeft trouwens behoefte aan een nieuwe uitdaging, want zijn huidige baan - condoomautomaten bijvullen in de bars en restaurants van Ibiza - weet hem niet echt meer te boeien.

Maar Strange Fruit opnieuw bij elkaar brengen is niet zo eenvoudig. Zo moet hij de vroegere bassist Les (rol van Jimmy Nail), die nu als schaliedekker werkt, van een kerkdak gaan plukken - in feite omgekeerd, want eenmaal boven krijgt Tony plots een acute aanval van hoogtevrees. Drummer Beano laat zich makkelijker overhalen. Hij woont in een sjofele caravan in de tuin van zijn moeder en heeft steevast de indruk dat de belastinginspectie achter hem aanzit. Opnieuw on the road gaan lijkt hem dus een uitstekend idee. Veel ideeën heeft Beano anders niet, want zoals iemand op een bepaald moment zegt: "Als mannen van Mars komen en vrouwen van Venus, dan komen drummers van Pluto."

Zanger Ray (rol van Bill Nighy) meekrijgen is weer andere koek. Die blijkt weliswaar in een heus kasteel te wonen, waar hij door zijn Zweedse trophy wife Astrid (rol van Helena Bergstrom) onder de knoet wordt gehouden. Maar de riante woning is slechts schijn, want ook Ray zit bijna compleet aan de grond. Toch aarzelt hij lang, want tussen hem en bassist Les boterde het vroeger toch al niet. En de zanger heeft na zijn wilde rock-'n-rolljaren ook nog eens moeten afkicken van een alcoholverslaving. Een van de leukste grappen in Still Crazy is trouwens het moment waarop Ray, terwijl hij al opnieuw met de band aan het toeren is, weer eens behoefte voelt aan de steun van een AA-bijeenkomst en zich daarbij pas vrij laat realiseert dat hij niet in het juiste gezelschap verkeert.

De moeilijkste opdracht blijft evenwel het terugvinden van lead guitarist Brian. Niemand blijkt hem nog gehoord of gezien te hebben. Hij lijkt wel van de aardbodem verdwenen. Als men dan uiteindelijk te weten komt dat zijn royalty's sinds enige tijd gestort worden op de rekening van een stichting tegen kanker, wordt met de nodige pijn in het hart aangenomen dat Brian overleden is. Na het inhuren van de nieuwe, jonge gitarist Luke (rol van Hans Matheson) en na de eerste oprispingen van clashing egos en andere creatieve meningsverschillen, zijn de leden van Strange Fruit dan toch eindelijk klaar om met de repetities te beginnen en uit te zoeken of ze nog steeds zo crazy zijn als de titel suggereert.

Van haar kant heeft de platenmaatschappij wel bedenkingen bij de slaagkansen van zo'n laattijdige reünie. En dus vindt men dat er eerst maar eens een testtournee moet worden gemaakt. Liefst niet in Engeland zelf, want als het daar mislukt, kunnen ze het wel helemáál schudden. Neen, Strange Fruit moet de hort op naar Nederland. Daar worden de (weinige) fans bij het eerste optreden enthousiast begroet met: "Hello Belgium!"

Hoe dan ook, twintig jaar nadat de leden van Strange Fruit er om uiteenlopende redenen de brui aan gaven, zijn ze nu back on the road. Op weg om vanuit de nevelen van de seventies de toekomst in te halen.

Het uitgangspunt van deze muzikale film, 'Let's put the band back together', is natuurlijk niet bijster origineel en werd in het verleden door filmmakers meer dan eens gebruikt als een alibi om gewoon een serie muzikale nummers aan elkaar te plakken en dan snel met de poen te gaan lopen. De tweede Blues Brothers-film is daar een typisch voorbeeld van. Gelukkig is Still Crazy niet in hetzelfde bedje ziek. Hier wordt er bijvoorbeeld voor gezorgd dat de verschillende, vaak kleurrijke personages echt tot leven kunnen komen met hun eigen zoete herinneringen (bijvoorbeeld aan dat Hollywood Bowl-optreden) en bittere desillusies, maar ook met hun eigen dromen en verwachtingen voor een mogelijk nieuwe toekomst. Daarnaast werd ook voor een ingebouwde nostalgie-rem gezorgd. Karen (rol van Juliet Aubrey), die door Tony Costello uit haar huidige, o zo beschaafde hotelbaan wordt geplukt om opnieuw als manager van de groep te fungeren, heeft inmiddels een tienerdochter die met sceptische nineties-ogen naar al dat gedoe van die vreemde rockdinosauriërs kijkt.

Hoewel Still Crazy, met de toepasselijke ondertitel A coming-of-middle-age comedy, een Amerikaans-Britse coproductie is, oogt de hele film very British. Vandaar ook dat in Amerikaanse recensies vaak verwijzingen opduiken naar The Full Monty. Niet geheel ten onrechte, want ook hier gaat het tenslotte om een groep niet meer zo jonge mannen, die voor zichzelf een tweede kans willen forceren door op een podium te gaan staan. En in beide gevallen moeten de betrokkenen zich - de ene keer letterlijk, de andere keer figuurlijk - helemaal bloot geven.

Regelmatig wordt ook verwezen naar The Commitments, de Alan Parker-film uit 1991 over een man die in Dublin een muzikaal zootje ongeregeld bij elkaar brengt met de bedoeling soul ten gehore te brengen. Ook die referentie houdt steek, want zowel het scenario van The Commitments (naar het gelijknamige boek van Roddy Doyle) als dat van Still Crazy werd geschreven door het duo Dick Clement en Ian La Frenais. Van zijn kant heeft de Britse cineast Brian Gibson, die hier zijn acteurs tot een sterke ensemblefilm wist te inspireren, ook wel ervaring met muzikale onderwerpen, want hij regisseerde eerder The Josephine Baker Story en de Tina Turner-film What's Love Got to Do with It.

Wat Still Crazy uiteindelijk zo genietbaar maakt en tegelijk zo verteerbaar houdt, is de geslaagde mengeling van hartverwarmende nostalgie en ontnuchterende ironie. Kortom, satire met gevoel.

PS 1: De originele muziek werd geschreven door Mick Jones van Foreigner, en verder door Jeff Lynne, Russ Ballard en Clive Langer. Onder anderen Chris Difford, bekend van Squeeze, zorgde voor de teksten. Om de acteurs vertrouwd te maken met de 'particular behavioural habits of rock stars' werd Gary Kemp van het vroegere Spandau Ballet ingehuurd.

PS 2: Door de film heen loopt ook, als een soort running gag, een quiz waarbij de Strange Fruit-leden zoeken naar namen van rockgroepen die naar een of ander lichaamsdeel verwijzen. The Small Faces bijvoorbeeld. Of ook nog Blood, Sweet and Tears. Meteen goed voor drie punten!

TITEL: Still Crazy. REGIE: Brian Gibson. SCENARIO: Dick Clement en Ian La Frenais. FOTOGRAFIE: Ashley Rowe. MUZIEK: Clive Langer. PRODUCTIE: Amanda Marmot. VERTOLKING: Stephen Rea, Billy Connolly, Juliet Aubrey, Timothy Spall, Jimmy Nail, Bill Nighy, Helena Bergstrom, Bruce Robinson, Hans Matheson, Rachael Stirling, e.a. VS/VK, 1998, kleur, 95 min. Gedistribueerd door Columbia/TriStar.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234