Zaterdag 15/08/2020

YouTube Gamers

Kijken naar andere gamers online. Hoe hersendodend is dat voor uw kroost?

Kinderen - en vader - spelen op de Wii.Beeld Allard de Witte/Hollandse Hoogte

Veel ouders maken zich zorgen over hun gamende kinderen. Een laatste trend is kinderen die op YouTube naar andere gamende kinderen kijken. Wat moet je daarmee als ouder?

In huishoudens met jongens klinkt de laatste jaren steeds vaker geschreeuw. Hárd geschreeuw. En gevloek. Alles komt voorbij. Fokking dit, fokking dat, what the fuck. En erger.

En daar tussendoor klinken allerlei kreten.

"Nééééééé."

"Oh my god, oh my god, ik ben bijna dood."

"Fuck you bitch, that's how you do it."

"Ik ga dood, ik ga dood, ik ga dóóóóóóód."

En ga zo maar door.

Veel liever dan tv

Nee, het zijn niet de jongens zelf die zo schreeuwen. Het zijn de filmpjes op internet waar ze naar kijken. Veel liever dan naar televisie, zo zeggen ze bijna allemaal.

Want dit is hoe veel jongens - en soms ook meisjes - hun tijd doorbrengen, als ze zelf tenminste niet aan het gamen zijn: ze kijken naar anderen die gamen. Op YouTube. Daar staan talloze filmpjes waarin te zien is hoe gamers spelletjes zoals Minecraft, Grand Theft Auto (GTA) of Black Ops III spelen.

Zoals andere generaties voetbal op tv kijken, zo kijken de jongens van nu naar gamers op YouTube.

"Tv", zegt Simon (11) uit Amsterdam, "dat vind ik echt saai. Naar tv kijk ik nooit vrijwillig. Ik kijk eigenlijk alleen televisie als ik écht niet anders kan. Als ik van mijn ouders niet meer op de computer mag."

De rest van zijn familie begrijpt er niets van.

Verschrikkelijk

"Iedereen thuis vindt het verschrikkelijk", zegt hij. "Ze vinden dat die youtubers veel te hard schreeuwen. Maar ze maken echt heel goede grappen. Ik zet soms mijn koptelefoon op, zodat ze niks horen. Alleen mijn jongere broertje vindt het leuk."

Een gamevideo, dat gaat ongeveer zo. In een hoekje in beeld verschijnen één of twee hoofden van ietwat bleke jongens. Ze hebben een koptelefoon met headset op. Dit zijn de 'youtubers', met namen als Enzo Knol, The Dutchterms, DoeMaarGamen, Kwebbelkop, en Don. Op het scherm is zichtbaar hoe ze andere spelers online doden of zelf gedood worden. Ondertussen voorzien ze alles van commentaar en schreeuwen ze via Skype dingen tegen elkaar als: "Ooooh, je hebt hem gekilled. Je bent fucking geniaal."

YouTube-ster Enzo Knol met zijn vrienden in de wagen.Beeld kos

Als Simon kan kiezen, dan speelt hij het liefst zelf. "Ik heb 461 kills", zegt hij. Het betekent dat hij online 461 mensen heeft omgelegd. Hij heeft ze van grote hoogte naar beneden geduwd, ze doormidden gehakt of een pijl door hun hersens geschoten. "Maar eigenlijk is dat helemaal niet zo veel. De meeste mensen die ik ken, hebben meer dan duizend kills."

"Alleen als ik heel boos ben"

"Soms", zegt Simon - een zachtaardig jongetje met mooie, blauwe ogen - "rijd ik in Grand Theft Auto ook mensen dood. Maar dat doe ik alleen als ik heel boos ben."

De 11-jarige Willem uit Nederhorst den Berg probeerde twee maanden geleden te stoppen. Hij vond dat hij te veel op YouTube zat. "Nu ben ik weer begonnen, maar wel iets minder. Ik heb ervan geleerd." Met zijn vriendje speelt hij Black Ops III, een spel voor 18 jaar en ouder, waarin ze oorlog voeren met drones en andere wapens. "Ik speel drie uur per dag", zegt Willem. "En ik kijk een uur per dag naar YouTube."

"'Ik speel en kijk soms tegelijkertijd", zegt zijn vriendje Jesse. "Dan heb ik mijn telefoon en mijn iPad naast elkaar. Ik kijk zeven video's per dag van één youtuber, Yarasky. Die uploadt elk uur een nieuwe."

Verslavend

"Ja", zegt Willem, "het is wel een beetje verslavend."

Wat ze er zo goed aan vinden? "Ik leer ervan", zegt Willem. "Ik zie hoe anderen spelen. Sommigen zijn heel goed. En ik leer er grappige scheldwoorden van."

Hij somt ze even op.

Ballenföhner. Loempiaboer. Godgloeiende gloeilamp. "Die laatste gebruik ik vaak", zegt Willem.

Televisie? Dat kijkt Willem alleen nog tijdens het eten. "Maar als het mooi weer is, dan gaan we wel naar buiten hoor. Dan spelen we drone-verstoppertje met de buurjongens."

Worsteling

Hoogleraar mediaopvoeding Peter Nikken van de Erasmus Universiteit ziet veel ouders zich zorgen maken over hun gamende kinderen. 'Het is een van de grootste worstelingen van ouders in deze tijd: kinderen die vastgekleefd zitten aan schermen', zegt hij. 'Ouders weten niet goed hoe ze hen eraf kunnen krijgen. Ze hebben er geen oplossing voor. Sterker, ze worstelen ook met hun eigen mediagedrag. Dit staat boven aan de lijstjes met opvoedproblemen. Ouders van jonge kinderen, pubers én adolescenten zitten hiermee. Er is niet één recept. Wat je kunt doen, is regels opstellen.'

Grand THetft Auto.Beeld kos

Volgens UvA-onderzoeker Jeroen Lemmens kan gamen een serieus probleem worden. 'Ik sprak een moeder die zo wanhopig was dat ze de stroom van de kamer van haar zoon afsloot. Die jongen werd zo boos dat hij met een mes op haar af ging. Ze moest de politie bellen.'

Anderhalf uur is normaal

Maar, zegt hij, "dit is een kleine minderheid. Deze jongeren hebben meestal ook andere problemen, zoals adhd of autisme. De cijfers zijn al jaren constant: ongeveer 5 procent heeft tekenen van gameverslaving. Voor de rest: het is normaal als een kind van 12 per dag een of anderhalf uur gamet. Volwassenen kijken ook 4 uur tv per dag."

Zo'n 90 procent van de kinderen gamet, zegt Lemmens. "Na hun 12de neemt dat bij meisjes ontzettend hard af. Bij jongens neemt het tot hun 25ste alleen maar toe."

"Mijn ouders", zegt Kamiel (15) uit Hilversum, "hebben maar één woord voor die filmpjes: 'Hersendodend'." Hij doet atheneum en ziet dagelijks drie of vier filmpjes. "Alle jongens uit mijn klas gamen", zegt hij. "En de meisjes ook. Als ik het voor het zeggen had, zou ik het liefst alleen maar gamen, maar ik snap wel dat mijn ouders dat niet willen. Doordeweeks verstoppen ze mijn Playstation."

Simon uit Amsterdam is begonnen met zijn eigen kanaal. Twee keer per week post hij gamevideo's. In navolging van zijn voorbeelden filmt hij ook pranks, een soort geintjes.

"Laatst heb ik de Chinees gebeld", vertelt hij. "Ik vroeg of hij ook bami-pizza's had. Dat was echt grappig. En ik heb mijn vrienden gebeld en gezegd dat ze de Postcodeloterij hadden gewonnen."

Ook Kamiel wil een eigen YouTube-kanaal. "Dat je net als Enzo Knol miljoenen met gamen kunt verdienen: geweldig", zegt hij. "Maar als het niks wordt op YouTube, dan moet ik wel een plan B hebben. Daarom maak ik toch maar mijn huiswerk."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234