Zaterdag 25/01/2020

Antwerpse sp.a

Kiezen tussen links en flinks: het sociaaldemocratische dilemma

Beeld RV

De Antwerpse socialisten beslissen vandaag of Yasmine Kherbache fractievoorzitter mag blijven. Monica De Coninck houdt zich wat afzijdig, maar is nog niet helemaal uitgespeeld. Zelden is het sociaaldemocratische dilemma tussen de softere linkse koers en de strengere centrumkoers zo verpersoonlijkt.

Yasmine Kherbache

Het is geen toeval dat Yasmine Kherbache (42) de steun geniet van John Crombez, de man die allicht Bruno Tobback zal opvolgen als voorzitter van sp.a. Kherbache staat voor heel wat dingen waar Crombez met de partij naartoe wil. Ze is de perfecte belichaming van het softe, linkser ingestelde socialisme. Al staat ze niet helemaal los van het centrumrechtse discours van rechten en plichten. Binnen sp.a wordt Kherbache net zoals De Coninck tot de school-Vandenbroucke gerekend.

Als de twee ergens botsen, dan wel in het hoofddoekendebat. Neutraliteit bestaat niet, vindt Kherbache. Daarmee staat ze lijnrecht tegenover De Coninck. Kherbache hamert op de openheid voor andere culturen. Ze is wat tegenstanders meewarig 'een multiculti' noemen. De samenleving is divers en je moet ieders identiteit respecteren, zegt ze. Onder haar impuls maakte de Antwerpse sp.a in 2013 een U-bocht in het hoefddoekendebat. De socialisten zagen plotseling geen heil meer in een verbod op de hoofddoek, wat tot dan toe het standpunt was van Patrick Janssens (en van De Coninck). "Een negatieve dresscode werkt enkel contraproductief", vindt Kherbache.

De oud-kabinetschef van voormalig premier Elio Di Rupo (PS) werd als relatieve nieuweling in de actieve politiek gedropt. Iets te veel verantwoordelijkheid, menen collega's nu. "Misschien hadden we haar in het begin beter moeten begeleiden", zegt Antwerps sp.a-ondervoorzitter Frank Geudens. Het is geen geheim dat de Antwerpse afdeling moeite heeft met de switch van meerderheid naar oppositie. Tegenstanders menen dat Kherbache niet uit het juiste hout gesneden is als oppositieleidster. Het is allemaal wat te laks en te braaf.

Maar ondanks haar recent ontslag, dat nog altijd op tafel ligt, blijft Kherbache volgens velen de toekomst van sp.a in Antwerpen. Een intern onderzoek van de partij toonde na de verkiezingen van 25 mei aan dat ze sterk scoort bij het electoraat van sp.a binnen de ring van Antwerpen. Die kiezers zijn jonger en hoger opgeleid dan de kiezers buiten de ring, waarbij De Coninck dan weer beter scoort. Niemand eist het ontslag van Kherbache, en niemand werpt zich - actief - op als haar opvolger.

Mensen verenigen

Naar verluidt heeft Kherbache opnieuw zin in het voorzitterschap van de fractie. Als ze vanavond de steun krijgt van het partijbestuur, dan wachten haar twee grote uitdagingen. Er is de vernieuwingsoperatie die De Coninck mee heeft uitgewerkt, maar Kherbache zal ook het jonge Antwerpse talent - dat zich nu vooral in de districten bevindt - moeten samenbrengen en mobiliseren.

"Yasmine heeft het in zich om mensen te verenigen", zegt een Antwerpse socialist, "maar dan moet ze zich er wel achter zetten."

Monica De Coninck

"Al wie poten en oren heeft, moet werken." De uitspraak uit 2013 is toenmalig minister van Werk Monica De Coninck (58) ten voeten uit. Ze belichaamt het 'flinkse' socialisme, streng maar rechtvaardig. De Coninck staat voor de centrumkoers van rechten en plichten. 'Voor wat, hoort wat', vindt ze, zoals in het gelijknamige boek van voormalig Antwerps burgemeester Patrick Janssens. Iedereen heeft recht op een solidaire welvaartsstaat, maar daar staan ook verplichtingen tegenover. Als OCMW-voorzitter trad De Coninck daarom erg activerend op.

Zelden kwam de breuklijn tussen haar en Kherbache zo duidelijk tot uiting als in het debat over de hoofddoek. De Coninck heeft het verbod daarop altijd verdedigd. "Monica komt uit een zeer vrijzinnige omgeving. Die roots blijft ze altijd trouw", zegt een Antwerpse socialist. Ze is doordrongen van de Franse laïcistische traditie en verdedigt altijd de scheiding van kerk en staat. De seculiere overheid moet in alle opzichten neutraal zijn, dus ook achter het Antwerpse loket. De Coninck vindt daarom ook dat je nieuwkomers mag vragen om in te burgeren.

Dat ze niet per se fractievoorzitter wil worden - alleen als het echt nodig is - heeft te maken met haar rijk gevulde carrière. De socialiste hoeft zich niet meer te bewijzen. Ze gaat de geschiedenis in als de minister die het eenheidsstatuut voor werknemers en bedienden heeft afgedwongen. Als Antwerps OCMW-voorzitter, provincieraadslid en schepen drukte ze haar stempel op de Scheldestad. Die ervaring wordt ook gehonoreerd binnen sp.a. "Zonder haar beleid zou geen enkel OCMW in Antwerpen het overleefd heben", zegt een vertrouweling.

Beeld RV

Wind vangen

Eén ding kun je van De Coninck niet verwachten: dat ze haar mening voor zich houdt. "Monica geeft altijd haar visie, ook als niemand meer luistert", klinkt het. En ook als ze daardoor veel wind moet vangen in de pers. Maandenlang heeft De Coninck samen met de jonge generatie in Antwerpen aan de inhoudelijke en organisatorische vernieuwing gewerkt. Vanavond zal ze het eindrapport daarover voorstellen aan haar collega's van de afdeling. Of ze voorzitter wordt, zal haar worst wezen, zolang de inhoudelijke vernieuwing maar wordt doorgezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234