Zondag 29/03/2020

Kiesmannen blijven trouw aan hun partij

Washington

Robert Pear

The New York Times

In de media is de voorbije dagen herhaaldelijk herinnerd aan het feit dat de leden van het Electoraal College, de zogenaamde kiesmannen, niet wettelijk verplicht zijn om het 'advies' van de kiezers op te volgen. Dat ze, met andere woorden, zouden kunnen beslissen om Gore tot president te kiezen omdat hij nationaal het meeste stemmen heeft gehaald, zelfs al wint Bush straks de staat Florida en dus het grootste aantal kiesmannen in het college. Maar als men het aan de kiesmannen zelf vraagt, is er geen haar op hun hoofd dat eraan denkt om aan hun partijtrouw te verzaken.

De kiesmannen worden doorgaans, op niveau van de staten, door de twee partijen aangeduid als beloning voor hun vele jaren van dienst. Wanneer de Amerikanen het stemhokje betreden, stemmen ze eigenlijk niet voor de kandidaat zelf maar voor de kiesmannen van zijn partij die de staat zullen vertegenwoordigen in het Electoraal College wanneer dat bijeenkomt op de eerste maandag na de tweede woensdag van de maand december. Noch de grondwet noch andere federale wetten verplichten de kiesmannen om de stemintenties van hun respectieve staten te volgen. In sommige staten zijn de kiesmannen wel door de plaatselijke wetten verplicht om te stemmen voor de kandidaat van de partij die hen heeft voorgedragen. Maar op het overtreden van die wetten staat geen straf. Toch lijken de kiesmannen niet van plan te zijn om met de traditie te breken.

Gevraagd of hij iemand anders dan Bush zou steunen, zegt Darryl K. Sharpton, een boekhouder in Miami en een van de 25 Republikeinse kiesmannen in Florida: "Absoluut niet. Daar kan geen sprake van zijn."

Ook advocaat Lance Block uit West Palm Beach, een van de 25 Democratische kiesmannen in Florida, peinst er niet over om voor iemand anders dan Gore te stemmen. "Ik ben moreel en politiek de standpunten en de filosofie van Al Gore toegedaan. En dat is voor wie ik zal stemmen als ik een van de kiesmannen voor Florida zal zijn."

In Wisconsin moet Reynolds Honold, een Democratische kiesman, luidop lachen om de suggestie dat hij zijn partij zou verraden. "Over mijn lijk", zegt hij, "ik zou de hoofdstad niet levend uitkomen." Hij doelt op Madison, de hoofdstad van Wisconsin, waar hij op 18 december zijn stem zal uitbrengen. Wisconsin werd gewonnen door Gore, zij het met een zeer nipte marge.

In feite heeft het Electoraal College nooit gewerkt op de manier die de grondwet van 1787 voor ogen had. In 1826 schreef senator Thomas Hart Benton van Missouri dat het de bedoeling van de auteurs van de grondwet was geweest dat de leden van het Electoraal College "mannen met superieur inzicht, deugdelijkheid en kennis" zouden zijn. In 1952 bracht rechter Robert H. Jackson van het Hooggerechtshof in herinnering dat de kiesmannen volgens de grondwet free agents waren die geacht werden een "onafhankelijk en onpartijdig oordeel te vellen over wie de best gekwalificeerde presidentskandidaat was". Maar hij zei er meteen bij dat dat allang niet meer het geval was: "De kiesmannen, hoewel ze op individuele basis vaak eminent, onafhankelijk en respectabel zijn, zijn nu officieel partijlakeien geworden."

Hoewel het dus technisch mogelijk is dat een kiesman de kiezer negeert, gebeurt dat slechts bij hoge uitzondering. In 1968 won Richard Nixon een meerderheid van de stemmen in North Carolina, maar een Republikeinse kiesman besloot om op George C. Wallace te stemmen, de onafhankelijke kandidaat die tweede was geëindigd. Sommige Congresleden eisten toen dat die stem voor Nixon zou worden geteld, maar het Congres gaf ze uiteindelijk toch aan Wallace.

'Over mijn lijk', zegt een kiesman, 'ik zou de stad niet levend uitkomen'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234