Vrijdag 18/09/2020

Kies voor de vlucht vooruit, kaap een vliegtuig

Een vliegtuig van Ethiopian Airlines is gekaapt door de 31-jarige copiloot. Na de landing in Genève vroeg hij asiel. Zijn wanhoopsdaad symboliseert de exodus van Ethiopische hoogvliegers, die massaal op zoek gaan naar een beter leven.

Vlucht ET702 vertrok zondagavond uit de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba op weg naar Rome. Toen het vliegtuig omstreeks halfvijf 's ochtends boven het Italiaanse luchtruim voorbereidingen begon te treffen om te landen ging de boordcommandant nog snel een plasje maken. Bij terugkeer was de cockpit gesloten door de copiloot.

De 31-jarige copiloot stuurde via zijn transponder zelf de internationale code uit dat het toestel gekaapt was. Daarop stegen meteen twee Italiaanse gevechtsvliegtuigen op die de Boeing 767-300, met 202 passagiers en bemanningsleden, kwamen flankeren tot aan de Franse grens. Daar namen twee Franse Mirages over tot aan de Zwitserse grens.

De copiloot vroeg vervolgens toestemming om bij te tanken op de luchthaven van Genève. Even over zes uur lokale tijd zette hij het toestel veilig aan de grond in de Zwitserse stad, waar alle vluchten tijdelijk waren opgeschort.

Aan het einde van de landingsbaan ontsnapte hij met een noodtouw via het raam naar de begane grond. Daar gaf hij zichzelf over aan een elite-eenheid van de gealarmeerde Zwitserse politie.

De passagiers en overige bemanningsleden kwamen er met de schrik van af, al moesten ze wel eerst een voor een het vliegtuig verlaten met de handen in de nek, onder schot gehouden door zwaarbewapende commando's.

Groeiende exodus

Tot verbazing van zijn eerste ondervragers vroeg de ongewapende copiloot asiel aan. De man verklaarde "zich onveilig te voelen in eigen land". Hij verkeerde blijkbaar in het ongewisse over de zware celstraf die hij riskeert wegens de kaping van het vliegtuig.

De Geneefse openbare aanklager, Olivier Jornot, stelt de man in staat van beschuldiging wegens gijzeling. Daar staat een maximumstraf op van twintig jaar. Ook bleek hij geen besef te hebben van de strenge Zwitserse asielprocedure, waar vorige week nog bij referendum gekozen werd voor migratiequota.

"Technisch is er geen verband tussen asiel en het feit dat hij een misdaad pleegde om hier te raken", verklaarde aanklager Jornot. "Maar ik schat zijn kansen niet hoog in."

De persoonlijke motivatie van de Ethiopische copiloot-kaper was gisteravond nog onduidelijk, maar zijn wanhoopsdaad symboliseert wel de groeiende exodus van Ethiopische hoogvliegers. Onder de 620.000 Ethiopiërs die naar het buitenland migreerden bevindt zich volgens de Wereldbank 10 procent van de universitairen van het land. De emigratieratio voor artsen is zelfs 30 procent en 17 procent voor verpleegsters.

De voornaamste redenen zijn het gebrek aan politieke en socio-economische vrijheden. Hoewel Afrika's tweede dichtbevolktste land - 87 miljoen zielen - tot de snelstgroeiende economieën behoort, beschuldigen opposanten en mensenrechtenactivisten de regering van brutale repressie.

Ethiopië is de facto een eenpartijstaat, gedomineerd door een autocratische elite. Onder wijlen voormalig premier Meles Zenawi werden de verkiezingen vervalst en werden oppositieactiviteiten verboden. Meles bevoordeelde zijn eigen Tigray-Tigrinya-bevolkingsgroep, die minder dan 7 procent van de bevolking uitmaakt.

De nieuwe eerste minister, Hailemariam Desalegn, nam het roer over toen Meles in 2012 stierf in een Brussels ziekenhuis. Hoewel hij onder internationale druk aanzet geeft tot voorzichtige hervormingen erfde hij een staat waarin politieke vrijheden taboe zijn. Ook vloeien de winsten van de groei enkel naar de elite. Het nationale inkomen per hoofd bedraagt slechts 400 dollar, waardoor Ethiopië nog steeds een van de armste landen ter wereld is.

Vlucht vooruit

Door de alarmerende braindrain legde de regering in de voorbije jaren draconische emigratiebeperkingen op. Ethiopiërs in knelpuntberoepen mogen het land niet verlaten. Zestig technici van Ethiopian Airlines die drie jaar geleden ingehuurd werden door een luchtvaartmaatschappij in de Golfstaten kregen meteen een reisverbod.

Tegen die achtergrond koos de copiloot de vlucht vooruit, met zijn passagiers en de wereldmedia als ooggetuigen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234