Dinsdag 21/09/2021

Keukengeheimen

Lekker eten is geen ongewoon gespreksonderwerp in misdaadromans. Een moord in een restaurant is ook geen zeldzaamheid. Maar chefs die thrillers schrijven, zijn even zeldzaam als een betaalbare klassewijn in een restaurant.

Anthony Bourdain

De uitsmijter

Oorspronkelijke titel: Bobby Gold

Vertaald door Sophie Brinkman

Anthos, Amsterdam, 128 p., 12,90 euro.

Anthony Bourdain is chef en eigenaar van brasserie Les Halles in New York. Hij is ook een bereisde Roel die mooi kan vertellen over zijn culinaire en andere avonturen en de goegemeente kan choqueren door te beweren dat hij cobrahart en gestoofde vleermuis niet versmaadt en leguaan afschuwelijk vindt. Vegetariërs noemt hij "gezondheidsnazi's". Sinds kort is Bourdain ook een gevraagde tv-figuur in Amerika: een rondreizende kok die met sterke verhalen naar huis komt. Het moet de meeste Amerikanen, die al huiveren van kikkerbillen, zeker wat doen. Geruime tijd had Bourdain een kroniek in The New Yorker over de minder smakelijke kanten van de restaurantkeuken en die reeks werd de basis voor zijn gelauwerde Kitchen Confidential, dat in het Nederlands verscheen als Keukenconfessies.

In 1995 schreef hij een thriller, Bone in the Throat, die pas vorig jaar in het Nederlands is vertaald (Tot op het bot) en nu is ook De uitsmijter uit. De twee misdaadverhalen spelen allebei min of meer in restaurants, maar wie de boeken koopt voor de recepten, is er in elk geval aan voor de moeite. Tenzij je naar een heel bijzonder recept op zoek bent: hoe je bijvoorbeeld heel vakkundig iemands armen kunt breken.

Eigenlijk is het een heel klassiek verhaaltje. Dreadnought Grill is een restaurant in Little Italy, New York. Tommy werkt er als souschef. De chef zelf zit aan de coke. Natuurlijk probeert de maffia de zaak te chanteren en de politie tracht de eigenaar onder druk te zetten. De talentrijke Tommy heeft wel een probleem. Als goede kok wil hij het restaurant redden, maar hij kreeg de job via een oom. En die is ook lid van de maffia. Bourdain moest het minder van een originele plot hebben dan wel van de manier waarop hij het knettergekke verhaal vertelde: heel ironisch, met bravoure en veel machogedoe. Maar misschien nog het belangrijkste van al waren de dialogen. Swingend, zingend en perfect. Zo klinken ze ook in de nieuwe thriller van Bourdain, De uitsmijter. Het kan niet anders of chef Bourdain moet in de restaurants waar hij heeft gewerkt heel wat gesprekken hebben afgeluisterd, waarschijnlijk meer in de keuken dan in de zaal. Niet voor niets is hij een groot bewonderaar van die andere dialoogmeester, George V. Higgins. Zijn prachtige kleinood The Friends of Eddie Coyle is zogoed als compleet uit gesprekken opgebouwd en ze vormen naar eigen zeggen de toetssteen voor hetgeen Bourdain schrijft.

Het vraagt een beetje goede wil om De uitsmijter een thriller of een roman te noemen. Het boekje telt geen 130 bladzijden en is onderverdeeld in twaalf korte hoofdstukken met titels als 'Bobby gaat uit eten', 'Bobby aan het werk', 'Bobby de diplomaat'. Eigenlijk 'tranches' uit het leven van Bobby Goldstein, Boze Bobby. De jonge kerel werkt als chef van de uitsmijters in de New Yorkse NiteKlub en schnabbelt als armen- en benenkraker voor zijn vriend Eddie Fish, een man die wel een groot maffiabaas wil worden maar zelf aan de coke zit. We ontmoeten Bobby als hij van Eddie de opdracht heeft gekregen een arm van zijn oom te breken omdat die niet tijdig zijn maffiaschulden heeft betaald. Bobby doet het werk niet graag en heeft zelfs zo'n goed hart dat hij zijn oom laat kiezen: "De linker. Denk ik. Ja, de linker", zei Jerry. "Ik ben linkshandig maar..." Hij dempte zijn stem. "Ik trek me af met mijn rechter." Bobby heeft acht jaar gezeten omdat hij gepakt is met coke die hij naar zijn vriend Eddie bracht. Maar goed als hij is, heeft Bobby hem niet verraden. In de gevangenis heeft hij wat medische studies gedaan, want Bobby is ook begaafd. Voor de rest doet hij zijn werk als een vakman, niet meer of niet minder. Al bij al een sympathieke gangster en je vraagt je alleen maar af hoe lang hij in de ogen van de lezer sympathiek zal blijven. Dat is zowat de enige spanning die Anthony Bourdain creëert. Maar dan wel heel grondig. Dé gebeurtenis in dit stukje leven van Bobby is dat hij verliefd wordt op Nikki, 'de sauteerteef' die schitterende risotto maakt. Het is jaren geleden dat Bobby nog verliefd is geweest en Nikki staat ook meteen in vuur en vlam. Als Nikki besluit de kluis van het restaurant te kraken en er met de poen vandoor te gaan, zit Boze Bobby wel heel erg in de problemen. De kluis zat vol maffiageld. Dus: 'Bobby op de vlucht' en 'Bobby verdwenen'.

Elk hoofdstukje van De uitsmijter is een juweeltje met hier en daar een extra uitschieter. De scène bijvoorbeeld waarin Bobby gaat eten met Eddie, die traditiegetrouw niet kan kiezen wat hij gaat bestellen en dat tot grote ergernis van de ober. Of de compleet uit de hand gelopen one-night-stand van Nikki op de vooravond van haar kennismaking met Bobby.

Pure ontspanning? Zeker, maar met stijl, heel veel stijl. En hier en daar toch een doordenkertje van Boze Bobby: "Het is geen toeval dat de rijken onaantastbaar lijken. Ze aarzelen nooit hun vrienden op te offeren."

Fred Braeckman

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234