Zondag 13/06/2021

Keuken is de nieuwe BMW

Wie vandaag indruk wil maken op zijn vrienden, koopt geen dure bolide maar een designkeuken met semiprofessionele snufjes. Omdat koken nooit zo populair was, maar ook omdat mannen het fornuis hebben ontdekt. 'Dure gadgets, dat vinden mannen prachtig.'

Een oven die verzinkt in het werkblad, een kookplaat die nauwgezet de temperatuur in de potten meet en bijstuurt of een designkookeiland: ook dit jaar maken verkopers van keukenapparatuur of kookeilanden zich klaar om hordes kijklustigen te ontvangen op Batibouw. Want samen met de badkamer geldt het keukenpaviljoen als de populairste ruimte op deze hoogmis voor Belgen met een baksteen in hun maag. Niet alleen leent een keuken voor net iets meer voor dagdromen dan de dakpannenafdeling, koken was nog nooit zo belangrijk als vandaag. Dat merken ze niet alleen op de Boekenbeurs, waar kookboeken vlotjes langs de kassa passeren, maar dus ook op Batibouw. Zelfs het feit dat tv-kok Jeroen Meus van keuken wisselt, is tegenwoordig nieuws.

"Vijftien jaar geleden was de badkamer de belangrijkste kamer, nu gaat alle aandacht daar de keuken", zegt ook Els Veraverbeke van het Huis van Alijn, dat de cultuur van het alledaagse leven documenteert. Volgens haar komt die interesse voor bepaalde ruimtes in ons huis in golven en hangt ze vaak samen met maatschappelijke evoluties.

"Voor de jaren zeventig was de keuken een afgesloten ruimte met een duidelijke functie, koken. Maar tegen het einde van de jaren zeventig kwam de eerste keukengolf en mocht het allemaal wat levendiger en gezelliger. Vrouwen gingen toen steeds vaker uit werken, dus ze hadden minder tijd om op te ruimen en 's avonds wilden ze tijd doorbrengen met hun gezin. Dus maakten de kinderen hun huiswerk in de keuken terwijl moeder stond te koken."

Nostalgie

De tweede keukengolf, sinds een aantal jaren goed op dreef, voltrekt zich in de omgekeerde richting: we brengen het leven niet langer naar de keuken, maar de keuken naar het leven. "Keukens staan centraler, worden groter en horen echt bij het woongedeelte. Dat uit zich in open ruimtes en gezellige tafels." Nieuw is ook de hang naar luxe en semiprofessionele toestellen, zoals de nieuwste Kenwood of een snijmachine zoals je vroeger enkel bij de slager zag. "Met zo'n snijmachine willen we authenticiteit en ambachtelijkheid uitstralen, nu we toch om de oren worden geslagen met de kwaliteit van echte, Belgische producten. De recente schandalen uit de vleesindustrie zullen die tendens alleen maar aanwakkeren."

Volgens Batibouw scoren moderne keukens goed, maar volgens Veraverbeke kan je ook niet om de vintagerage heen. "Ook bekende merken grijpen terug naar nostalgische modellen. De koelkasten van Smeg zijn het perfecte voorbeeld, net als de populariteit van de blender, een op en top Amerikaans keukentoestel uit de jaren zestig. Maar dan volgens de hedendaagse kwaliteitsnormen."

Net omdat we onze keuken niet langer ontrekken aan de blik van onze gasten, hechten we steeds meer belang aan aantrekkelijke toestellen en meubels. Veraverbeke: "Een inoxkeuken kies je niet uit praktische of financiële overwegingen, maar omdat het mooi en hip is." En dus mag een keuken tegenwoordig al wel wat kosten. Uit een bevraging van Batibouw uit 2009 blijkt dat 23 procent van de bezoekers bereid is om tussen 10.000 en 15.000 euro te spenderen, toestellen inbegrepen. Nog eens zoveel wil gerust 15.000 tot 25.000 euro op tafel leggen. De gereserveerde ruimte wordt ook steeds groter: bij 42 procent van de bezoekers neemt de keuken tussen 15 en 25 vierkante meter in, bij 19 procent gaat dat van 25 tot 35 vierkante meter.

Voor de eer

De Nederlandse bioloog Midas Dekker ziet nog een verklaring: ook mannen hebben inmiddels het fornuis ontdekt. "Koken was vroeger een vrouwelijke aangelegenheid, terwijl de man het echte werk deed. Inmiddels valt met kokkerellen heel wat eer te behalen, en dus willen mannen ook wel eens in de potten roeren. Mannen doen namelijk niets waar geen aanzien mee gemoeid is. En dus vloeit er veel geld naar nieuwe keukens en worden de apparaten indrukwekkender, want dat vinden de mannen prachtig. Ze spelen restaurantje, zoals ze vroeger treinbestuurder speelden. Bij buggy's zie je trouwens hetzelfde fenomeen: vadertje spelen is helemaal in, dus worden ook buggy's groter en stoerder."

Ook Dirk Vandendriessche van Boretti, dat luxueuze keukenapparatuur verkoopt, moet toegeven dat opvallend meer mannen zich moeien bij de aanschaf van nieuwe toestellen. "En ja, als de man echt geïnteresseerd is in koken, dan mag het al wat meer kosten. Het verschil tussen mannelijke en vrouwelijke klanten? Meestal is het toch zo dat vrouwen koken zien als een job, omdat ze meestal moeten zorgen dat er 's avonds eten op tafel staat. Mannen vinden koken eerder ontspannend." Dekker: "Wellicht denken mannen dat ze creëren, terwijl ze natuurlijk gewoon de instructies van het kookboek volgen."

Dekker twijfelt er ook niet aan dat de culinaire storm vroeg of laat weer gaat liggen, en ook Veraverbeke denkt dat we stilaan het hoogtepunt bereikt hebben. En dan staan weer nieuwe, prangende kwesties te dringen: "Huizen worden alleen maar duurder, waardoor die drang naar grote keukens niet vol te houden is. Bovendien zullen we in de toekomst stedelijker en dus kleiner wonen. De volgende vraag is dus: hoe krijgen we die diezelfde keuken in een kleinere ruimte?"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234