Maandag 28/11/2022

Kerst in onbruik

Hoera, de kerststronk is er weer. Een cake met hoog opgespoten crème au beurre en versieringen waarvan je nooit weet of je ze kan opeten. Tot je er je tanden op breekt. Nu was de kerststronk oorspronkelijk ook een echt stuk boom. Mensen sleepten een stuk eikenhout achter zich aan en iedereen die hielp, mocht in het nieuwe jaar zijn portie geluk verwachten. Indien het hout bleef branden tot na de feestperiode (de twaalf dagen van kerstmis) had niemand in huis wat te vrezen. De as werd zorgvuldig bewaard want die beveiligde het huis tegen bliksem, zorgde voor een goede oogst en hielp tegen wintervoeten.

De eik werd eerst door de heidenen vereerd, tot de christenen die traditie recupereerden en er een - oh - dennenboom van maakten. Want in een dennenboom zien we een driehoek en die staat voor de heilige drieëenheid. Daarin hingen we vroeger appels en noten. Tot ze in de Bohemen glazen ballen gingen blazen. Die ballen werden ooit in huis gehaald als bescherming tegen het Boze Oog. Als dat het huis binnensloop, zag het zich plots honderden keren weerspiegeld en durfde geen kant meer op. Dus telkens als u zo'n bal breekt - we mogen hopen dat u geen ordinair plastic in de boom hangt - maakt u het het Boze Oog wat makkelijker.

We hebben het voorgaande gelezen op de tekstbordjes van de minitentoonstelling Oude Kerstgebruiken. Die loopt nu in het Tivoli, een gezellige kinderboerderij, compleet met nog levende kalkoenen, in Mechelen. Daar leert u over de oorsprong van onze kerstcadeaus, waarom het roodborstje zo vaak op kerstkaarten staat en waar die kerstkaarten vandaan komen, over nieuwjaarsbrieven, wat kerstrozen eigenlijk zijn. Nog eentje over de kerstman dan? De vikingen dachten dat hij van hoog uit de bergen kwam en nodigden hem uit aan de dis om zo een milde winter af te smeken. Die kerstman was geen gezellige dikkerd, maar een slokop met een hulstkrans op zijn hoofd.

Wat de expo niet vertelt, is dat het Coca-Cola was die Father Christmas, bij wijze van reclame, zijn rood-witte kleur gaf. Voor je het weet, ben je zo terug in de moderne tijd beland.

Wilfried Eetezonne

De gratis tentoonstelling Oude Kerstgebruiken loopt tot 31/12 in de kinderboerderij van domein Tivoli, Antwerpsesteenweg 94 in Mechelen. Info: 015/20.66.84.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234