Maandag 30/11/2020

'Kernwapens in basis Kleine Brogel kunnen pasmunt zijn voor Navo-uitbreiding'

VS-generaal stelt 'significante vermindering' kernwapenarsenaal in vooruitzicht

Brussel / Washington

Eigen berichtgeving

Maarten Rabaey

De Amerikaanse generaal James L. Jones verklaarde dinsdag dat er een 'significante vermindering' komt van het aantal kernwapens in Europa. Hij zei dat in de Belgische senaatscommissies Buitenlandse Zaken en Defensie in antwoorden op vragen over Kleine Brogel, waar nog een tiental B61-kernwapens ligt. Volgens Robert S. Norris, directeur van het Nuclear Weapons Databook Project uit Washington, zou de terugtrekking uit Europa al zijn begonnen. 'In Griekenland werden ze in alle stilte al weggehaald'.

James Jones is niet de eerste de beste sterrenmilitair. Hij is sinds januari 2003 de Supreme Allied Commander Europe (SACEUR) en 'US European Command' commander, de opperbevelhebber van de Amerikaanse en Navo-troepen in Europa. "Er is goed nieuws op komst", vertelde hij aan de senatoren, op de vraag of de reductie van het kernwapenarsenaal ook betrekking zou hebben op Kleine Brogel. Daarmee speelde hij voorbode van het Pentagon, dat eind maart zijn herstructureringsplannen in West- en Oost-Europa bekend zal maken.

Volgens het jaarlijkse Nuclear Notebook van het Bulletin of the Atomic Scientists bevinden zich in Europa nog een 150-tal tactische B61-kernbommen op tien luchtmachtbasissen in zeven Europese landen, voor gebruik op Navo-vliegtuigen. In Kleine Brogel zou een tiental B61-kernbommen liggen.

In april 2001 schreef het onderzoeksinstituut Natural Resources Defense Council (NRDC) nog dat het Pentagon zijn huidige generatie kernwapens op Europese bodem wou behouden tot 2018. Dat maakte de NRDC toen op uit plannen om de opslagruimtes van de kernraketten te moderniseren vóór 2005 "om het systeem te handhaven tot het najaar van 2018."

Sinds de aanslagen van 11 september 2001 is de wereld echter ingrijpend veranderd. De VS souperen hun defensiebudgetten op aan hun globale 'oorlog tegen terreur'. Maar terroristen kunnen niet worden bestreden met kernwapens, wel met snel inzetbare Quick Reaction Forces zoals de Navo er een opricht tegen ten laatste oktober 2006.

Deze strategiewijziging vereist vergaande herstructureringen binnen de Navo, die volgens Jones "te veel defensieve troepen telt". Volgens de generaal "dragen 2,4 miljoen Europeanen een uniform, terwijl we het met veertig procent minder kunnen doen". Met de Navo-uitbreiding naar het oosten zullen ook meerdere basissen mee opschuiven. Hiertoe bezochten Amerikaanse experts in februari al Polen, Roemenië en Bulgarije.

Volgens NRDC-expert Robert S. Norris, directeur van het Nuclear Weapons Databook Project uit Washington, valt het niet uit te sluiten dat de terugtrekking van de kernwapens pasmunt zal worden voor de Navo-uitbreiding naar het oosten. "Er liggen nu nog een 150-tal kernwapens in Europa, waaronder een tiental op Kleine Brogel," zegt hij aan De Morgen. "Ze hebben geen echte strategische waarde meer. Ze zijn vooral symbolisch, als een teken van de Navo-cohesie en de Amerikaanse militaire dominantie. Bij mijn weten werden de opslagruimten van de kernwapens zoals gepland gemoderniseerd, maar de tijden veranderen snel. De Navo breidt uit naar het oosten, wat een doorn in het oog is van de Russische generaals. Zij vinden Navo-basissen in hun achtertuin een provocatie en protesteerden ook al herhaaldelijk tegen de resterende VS-kernwapens in Europa. Dat zijn immers de enige atoombommen die een erkende kernwapenstaat nog buiten zijn grenzen heeft gestationeerd, als je de onderzeeërs buiten beschouwing laat. De mogelijkheid bestaat dus dat er een soort akkoord wordt gesloten: Moskou laat oogluikend toe dat de Navo basissen opricht in het oosten, maar Washington trekt zijn kernwapens terug. Wij hebben in elk geval al informatie die daarop wijst. Uit Griekenland zouden de kernwapens, een tiental zoals in Kleine Brogel, al zijn weggehaald."

Generaal James L. Jones: 'Er is goed nieuws op komst voor Europa'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234