Maandag 18/10/2021

Keniaans leger trekt Somalië binnen

De Keniaanse krijgsmacht is begonnen aan een operatie binnen het buurland Somalië, gericht tegen de islamitische terreurbeweging Al-Shabaab. De operatie komt na de ontvoering in Kenia van vier buitenlanders in de afgelopen weken. Kenia zou erop uit zijn aan de Somalische kant van de grens een bufferzone van zo'n honderd kilometer te creëren.

Inwoners van de grensplaatsen Liboi en Mandera meldden dat de afgelopen dagen vele tientallen militaire Keniaanse voertuigen zijn gesignaleerd. Ook zou de Keniaanse luchtmacht bombardementen hebben uitgevoerd op bases van Al-Shabaab in het zuiden van Somalië. Over mogelijke slachtoffers aan beide zijden is nog weinig bekend.

Het afgelopen weekend zei Yusuf Mohammed Haji, de Keniaanse minister van Defensie, dat zijn land het recht heeft om "de vijand te achtervolgen totdat je hem te pakken krijgt". De militaire actie wordt volgens sommige bronnen uitgevoerd in samenwerking met militairen van de Somalische Overgangsregering en krijgt mogelijk logistieke steun van de Verenigde Staten.

Al-Shabaab heeft niet gezegd verantwoordelijk te zijn voor de ontvoering van een Britse en een Franse toeriste bij het eiland Lamu, of die van twee Spaanse medewerksters van Artsen zonder Grenzen bij het vluchtelingenkamp Dadaab. Volgens Keniaanse veiligheidsdiensten worden de vier echter vastgehouden in gebieden die onder controle zijn van Al-Shabaab.

Kenia staat onder grote druk om zowel de eigen bevolking als het buitenland te bewijzen dat het land veilig is. Na de ontvoeringen hebben diverse westerse landen een negatief reisadvies afgegeven voor delen van Kenia, zoals Lamu. Dat schaadt het toerisme, een sector die circa 10 procent van de Keniaanse buitenlandse valuta voor zijn rekening neemt.

Maar aan de militaire actie zijn ook grote risico's verbonden. Een vooraanstaand lid van Al-Shabaab, Sheikh Hassan Turki, heeft al laten weten de Keniaanse aanval te zullen pareren. "Kenia schendt de territoriale rechten van Somalië door ons heilige land binnen te trekken, maar ik verzeker u dat zij teleurgesteld zullen terugkeren. Vrijheidsstrijders zullen hen dwingen de pijn van kogels te ondergaan."

Een reguliere krijgsmacht als de Keniaanse, zo is vaak gebleken, kan relatief weinig uitrichten tegen een guerrillabeweging als Al-Shabaab, een groep die de steun heeft van internationale strijders van Al Qaida. De kans bestaat dat Al-Shabaab zal terugslaan door bijvoorbeeld een zelfmoordaanslag op Keniaanse bodem, in de hoofdstad Nairobi of in de kustplaats Mombasa, waar ook veel toeristen komen.

In december begint in Kenia het toeristenhoogseizoen. De ontvoeringen van de afgelopen weken hebben al tot de nodige afgelastingen geleid. In 2008 stortte het toerisme grotendeels in vanwege het geweld, begin dat jaar, na de landelijke verkiezingen. Een slecht veiligheidsimago is bovendien schadelijk voor de buitenlandse economische investeringen die Kenia hard nodig heeft.

"Er zal nu (voor Al-Shabaab, red.) een sterk argument zijn om te zeggen: laat ons Kenia hiervoor straffen", meent Rashid Abdi van de internationale denktank ICG in Nairobi. Kenia is er volgens hem op uit de bufferzone te laten bewaken door Somalische milities die door de Keniaanse krijgsmacht zijn opgeleid. Maar dat staat tegenacties niet per se in de weg.

Dat Al-Shabaab tot een aanslag in staat is, bewees de beweging onlangs in de Somalische hoofdstad Mogadishu, een plaats die officieel onder controle heet te zijn van de Overgangsregering en van troepen van Amisom, de vredesmacht van de Afrikaanse Unie. Vorig jaar juli kwamen bij een aanslag van Al-Shabaab in de Oegandese hoofdstad Kampala meer dan zeventig mensen om.

De grens tussen Kenia en Somalië is circa 1.400 kilometer lang en onmogelijk hermetisch af te sluiten. In Kenia zelf wonen bovendien vele duizenden Somaliërs, van wie de nodigen zich door Al-Shabaab hebben laten rekruteren. Ook Kenianen van niet-Somalische afkomst zijn in het verleden binnen Kenia door Al-Shabaab geronseld en getraind.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234