Dinsdag 04/08/2020

Gemeentemonitor

Kempenaren zijn kampioen in zonnepanelen leggen, West-Vlamingen in praten met de buren

Fietsen op het jaagpad langs het Albertkanaal tussen Hasselt en Genk.Beeld Photo News

Uit de stads- en gemeentemonitor van Statistiek Vlaanderen blijkt dat Vlaamse regio's sterk kunnen verschillen van elkaar op vlak van fietsveiligheid, contact met buurtbewoners, hoeveelheid zonnepanelen of sport. Vier opmerkelijke vaststellingen.

1. In Limburg fiets je het veiligst

Beeld grafiek DM

Overwegend 57 tot 68 procent van de Limburgers vindt zijn gemeente een veilige omgeving om in te fietsen. In de rest van Vlaanderen vindt slechts 38 tot 57 procent dat.

Om dat groter Limburgs gevoel van fietsveiligheid te verklaren, moet men 25 jaar terugkeren in de tijd. Toen was Limburg de eerste provincie van Vlaanderen die grootschalige fietspaden en -snelwegen begon uit te rollen in een netwerk van fietsroutes. “Limburg is de pionier van het knooppuntfietsen in Vlaanderen”, legt mobiliteitsexpert Dirk Lauwers uit.

De reden van het succes achter de Limburgse fietsnetwerken is volgens Lauwers te danken aan de ruimtelijke ordening van Limburg. Zo bleef de provincie in de jaren 60 relatief gespaard van de verstedelijkingsgolf die Vlaanderen trof. Het resultaat: een slordig bebouwd Vlaanderen, dat moeilijk grote fietsnetwerken toelaat, en een opener Limburg. Ook het feit dat in Limburg een degelijk trein- en busnetwerk ontbreekt, draagt volgens Lauwers bij aan die fietstraditie.

Toch lijkt de Limburgse voorsprong geen lang leven beschoren. “De kwaliteit van de fietsinfrastructuur stijgt in Antwerpen en Vlaams-Brabant sneller dan die in Limburg”, zegt Lauwers. Zo lijken de twee provincies hun buur stilaan in te halen.

2. Meer contact met de buur in West-Vlaanderen

Beeld grafiek DM

West-Vlaanderen blijkt dé regio te zijn voor wie graag een praatje maakt met zijn buurman. Buiten de kuststreek hebben overwegend meer dan 65 procent van de West-Vlamingen een frequent contact met hun buurtbewoners. Dat is in de rest van Vlaanderen overwegend 53 tot 62 procent.

Volgens socioloog Ignace Glorieux (VUB) is het moeilijk om daar een concrete reden voor aan te wijzen. Wat wel meespeelt volgens hem, is dat West-Vlaanderen nog steeds een overwegend landbouwgebied is. “Op het platteland hebben buurtbewoners nu eenmaal meer contact met elkaar”, legt Glorieux uit.

Wat ook kan meespelen, is de lagere verstedelijking van West-Vlaanderen, aldus sociaal-geograaf Eric Corijn (VUB). Zelf kent hij de studie niet, maar dat de resultaten zo hard contrasteren met de kuststreek, waar de cijfers veel lager liggen, spreekt volgens hem boekdelen. “West-Vlamingen hebben relatief kleine communautaire netwerken van vrienden en familie, die vaak dichter bij hen wonen.”

Het aandeel West-Vlamingen dat het aangenaam vindt om te spreken met zijn buurtbewoners, ligt echter even hoog als dat van pakweg Kempenaren.

3. Kempenaren kampioen in zonnepanelen leggen

Beeld grafiek DM

De Kempen zijn niet alleen bekend om de natuurgebieden, ook is de regio kampioen in het leggen van zonnepanelen. Zo leeft 21 procent tot meer dan 25 procent van de Kempenaren onder een dak met zonnepanelen. Dat is in de rest van Vlaanderen overwegend 18 procent tot minder dan 25 procent.

Maar voor u denkt aan een zonnige vakantie in de Kempen: de hoeveelheid zonlicht op de panelen heeft er niets mee te maken, want die is in heel Vlaanderen hetzelfde. Wel is de verklaring tien jaar terug te vinden.

Toen voerden de Kempense gemeenten via hun intercommunales Infrax (Limburg) en IOK (Noorderkempen) een jarenlange en doorgewinterde reclamecampagne ten voordele van zonnepanelen, die de overheid toen nog fors subsidieerde. “Zo’n systematische campagne was uitzonderlijk voor Vlaanderen”, zegt Jo Neyens van de Organisatie voor Duurzame Ontwikkeling.

Naast de klassieke publiciteit zochten de gemeenten systematisch contact met de bevolking. “In elke gemeente van de Kempen, hoe klein ook, werden elke zondag infoavonden georganiseerd over zonnepanelen”, legt Neyens uit. Tien jaar later is het effect van de campagnes duidelijk.

4. Sport verdeelt Vlaanderen

Beeld grafiek DM

Vlaanderen is ook op sportief vlak verdeeld. Zo is het aantal inwoners dat wekelijks actief sport in grote delen van Vlaams-Brabant, Antwerpen en Limburg groter (53 tot 58 procent) dan dat uit West- en Oost Vlaanderen (45 tot 53 procent).

“Daar is moeilijk een duidelijke verklaring voor te vinden”, zegt sportsocioloog Jeroen scheerder (KU Leuven). "Ook is er amper wetenschappelijk onderzoek om de cijfers te duiden."

Vlaanderen kent een wisselend aandeel van inwoners dat tevreden is over de sportvoorzieningen in zijn stad. Dat ligt het hoogst in Noord-Limburg en West-Vlaanderen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234