Woensdag 25/11/2020

'Keizerlijk' Vesalius-boek onder de hamer

De belangrijkste kopie van Andreas Vesalius' boek over anatomie, De humani corporis fabrica libri septem (Basel, 1543) zal op 18 maart geveild worden bij Christie's in New York. De uitgave maakt deel uit van de indrukwekkende Haskell F. Norman Bibliotheek van wetenschappen en geneeskunde, die meer dan 2500 titels van de renaissance tot de twintigste eeuw omvat en bij het veilinghuis onder de hamer gaat. De opbrengst van Vesalius boek wordt geraamd op een bedrag tussen 400.000 tot 600.000 dollar.

De humani corporis fabrica libri septem ('Over de werking van het menselijk lichaam') is een van de mooiste wetenschappelijke werken die ooit werden gepubliceerd. De uitgave is opgesierd met meer dan tweehonderd houtsneden: niet enkel gedetailleerde afbeeldingen van benen en organen, maar ook paginagrote voorstellingen van het skelet in verschillende houdingen en de vermaarde reeks van het spierstelsel, die een man in verschillende dissectiestadia toont. De houtblokken werden in Venetië gesneden onder het toezicht van de Vlaamse medicus en vandaar naar de Baselse drukkerij van Johannes Oporinus verscheept. Bij Vasari zijn aanwijzingen te vinden dat de illustraties toe te schrijven zijn aan een Vlaamse leerling van Titiaan, Jan Steven van Kalkar, maar Hope Mayo, een adviseur van Christie's boekendepartement, meent dat we te maken hebben met een anonieme kunstenaar van de school van Titiaan.

De Norman-kopie onderscheidt zich van andere versies door haar volledige inkleuring door een tijdgenoot van Vesalius en door de oorsponkelijke band die de bladen nog steeds samenhoudt. Bovendien is het schitterende exemplaar, aan de buitenkant bekleedt met paars fluweel, hoogstwaarschijnlijk de versie die ter ere van Keizer Karel werd gemaakt. Zeker is dat Vesalius een editie van zijn boek opdroeg aan Karel V, die hem tot zijn familiedokter benoemde. Toen Karel V Vesalius in de adelstand verhief, verwees hij in de adelbrief naar het volume De humani corporis fabrica libri septem. Volgens die verwijzing schonk Vesalius het boek voorafgaand aan de campagne in Gelders (herfst 1543). De Norman-kopie bevat ook de met de hand geschreven mededeling dat het boek door Keizer Karel aan Monsieur Jacques Mesnage, ambassadeur van de koning van Frankrijk, werd geschonken.

Op de tentoonstelling over Keizer V die in het najaar van 1999 in Gent opent zou dit keizerlijke boek niet misstaan. (EB)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234