Donderdag 20/02/2020
De otter nestelt zich weer in Vlaanderen.

InterviewCéline De Caluwé

Keert de otter definitief terug naar Vlaanderen?

De otter nestelt zich weer in Vlaanderen.Beeld thinkstock

Is de otter definitief terug in Vlaanderen? Een nieuwe studie van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, de Universiteit van Antwerpen en WWF is ‘voorzichtig positief’. ‘Qua waterkwaliteit blijven we bij de slechtste leerlingen in Europa’, zegt Céline De Caluwé (WWF).

Sinds 2012, toen een otter in Willebroek werd gespot, is de terugkeer van de otter in de Scheldevallei al meermaals verkondigd. Vanwaar het ‘definitieve’ randje?

De Caluwé: “Dat de otter al een aantal keer is gespot, op sommige plaatsen zelfs jaarlijks sinds 2014, was de aanleiding om deze studie te bestellen. Het was dringend tijd om de potentiële habitat voor otters eens echt in kaart te brengen. De resultaten zijn voorzichtig positief: er liggen kansen voor een definitieve terugkeer van de otter in Vlaanderen. In Nederland, Duitsland en Frankrijk boomen ze al, nu vinden ze ook hun weg naar ons.”

Wat vertelt die terugkeer ons?

“Dat de otter eind de jaren tachtig uit Vlaanderen verdween, kwam vooral door het verdwijnen van zijn habitat. Een otter is een dier dat geen vierkante meters, maar vierkante kilometers bestrijkt, maar kaalgeschoren oevers en toenemende verkaveling hebben hun leefgebied sterk ingeperkt. Het gaat trouwens niet enkel over rivieren, maar ook over moerassen of vijvers die doorheen de jaren zijn drooggelegd. De pollutie van het water heeft wellicht de genadeslag toegediend. Als er te veel metalen en pcb’s in het water voorkomen, kan dat de voortplanting van de otter in gevaar brengen via hun voedsel, de vissen dus.

“Dat de otter terugkomt en blijft, is dus goed nieuws. Hij is namelijk de ambassadeur van gezond water, en van een rijke natuur in het algemeen. Er is de voorbije jaren hard gewerkt aan dat ecosysteem, onder meer dankzij het Sigmaplan (dat de Scheldevallei moet beschermen tegen overstromingen, MiM) van de overheid. Toch is er nog heel wat werk aan de winkel. We blijven wat waterkwaliteit betreft nog steeds bij de slechtste leerlingen van Europa.”

Jullie doen ook aanbevelingen. Wat kan er beter?

“Er is nog werk aan de drie grootste behoeftes van een otter: een gezonde waterloop, met voldoende vegetatie én meer vis. Maar we willen ook kijken naar een aantal drukke kruispunten op de waterwegen. In Nederland zien we dat otters daar niet graag onder zwemmen, en dan via een brug oversteken. Een vierde van de populatie wordt daar zo overreden. Loopplankjes onder de bruggen kunnen daar een antwoord op bieden. Volgend jaar zou er ook een otter-corridor komen doorheen de Wienerberger-fabriek, waardoor de Rupel en de Kleiputten van Terhagen verbonden worden.

“Van het beleid horen we eveneens dat ze hun schouders onder die ambities willen zetten. Zo komt er bijvoorbeeld een soortenbeschermingsprogramma.”

Vallen er lijnen te trekken tussen de terugkeer van de wolf en die van de otter?

“Het gaat telkens om een impressionant dier, carnivoren waar we cultureel gezien ook een band mee hebben. Hoeveel cafés en restaurants hebben er geen otter in hun naam? Maar het interessantste is wellicht dat België zowel bij wolf als otter een kruispunt is van verschillende lijnen, een compromisland als het ware. Voor de otter gaat het om populaties uit Nederland, Duitsland en Frankrijk. Dat is erg interessant: in Nederland boomt de otter misschien wel, maar genetisch gezien ligt de gezondheid niet erg hoog. Dat is in Frankrijk wel het geval.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234