Woensdag 01/12/2021

'Kattenhoezen verzamelen is een ernstige zaak'

Het begon als een grap, maar na drie tentoonstellingen is de verzameling kattenhoezen van Kurt Overbergh, artistiek directeur van de Ancienne Belgique, voor het eerst te zien in een heus museum. Er zijn zelfs plannen om in het buitenland te exposeren. 'Katten zijn zowat de mooiste wezens op aarde.'

Het begon met een plaat van Nick Cave waarvoor zijn toenmalige wederhelft Anita Lane in het gezelschap van een kat poseerde op de achterkant van de hoes. Dan was er The Sound of Science, een driedubbele verzamelaar van de Beastie Boys, met alweer op de achterkant een foto van jongetjes die hun kat aan de camera laten zien."Ik vond het wat vreemd dat die beesten nooit een plek op de voorkant werd gegund. De eerste elpee die ik zag waar ze wél op de cover stonden was Soul on Soul van Dave Douglas. Daarmee was het eerste criterium voor de verzameling een feit: ze moesten écht wel op de cover staan. Alleen: zodra je met zo'n collectie naar buiten komt, lijkt niets zo belachelijk als iemand die hoezen met poezen verzamelt. Het kwam er dus op aan het idee slim te verpakken. Daarom heb ik een manifest geschreven, dat inmiddels aan zijn vierde versie toe is. Ik wist: als je een manifest maakt, word je au sérieux genomen. Ik ben net terug uit New York, waar ik vijfentwintig platenzaken heb aangedaan, en bij elk van hen heb ik een manifest achtergelaten. Op die manier word ik regelmatig getipt, en inmiddels is mijn collectie uitgegroeid tot vijfhonderd stuks. Die kan ik niet allemaal tentoonstellen, omdat het esthetische aspect erg belangrijk is. Ik zeg altijd: the art of catsleeves is a serious matter.

"Er zit evenwel een kat-egorie in de tentoonstelling die An assault against the aesthetics of the MEOW-manifesto heet. Dat beschouw ik als de allerlaagste in de tentoonstelling, en het verdriet me zeer om te moeten melden dat de lelijkste kattenhoes aller tijden van Belgische makelij is: Pussy van Lords of Acid. Met schaamhaar in de vorm van, jawel, een poes. Een schande. Katten, toch zowat de mooiste wezens op aarde, mag je niet op zo'n manier in het belachelijke trekken. Ik heb daarom een kat-egorie geïntroduceerd die daar haaks op staat: The Ultimate Catsleeve. Dat is de enige sectie waar de muziek wél belangrijk is. De songs op die platen moeten ofwel over katten gaan, eraan zijn opgedragen, verteld worden vanuit het standpunt van een kat, of zijn opgebouwd uit kattengeluiden. Het is de plek op de tentoonstelling waar vorm en inhoud samenkomen. In die categorie hoort zowel South San Gabriel thuis als My Name Is Buddy van Ry Cooder."

Negen expo's

Het manifest van Overbergh dicteert dat op elke MEOW-expositie nieuw werk tentoongesteld moet worden, wat verklaart waarom hij maar één keer om de twee jaar met zijn verzameling naar buiten komt. Er moet, zo zegt hij zelf, tijd zijn om nieuwe ideeën op te doen. En aangezien een kat maar negen levens heeft, zit het er na de negende MEOW-tentoonstelling op.

Al is de kattenadept wel zo slim geweest om een uitwegje te voorzien: een nieuwe regel is dat er in elk land ter wereld negen MEOW-expo's mogen worden ingericht. En kijk: straks gaat MEOW voor het eerst vreemd in het Deense Aarhus, waar volop naar een geschikte kunstgalerie wordt gezocht. Bovendien droomt Overbergh ook al stilletjes van een kattenhoezenboek bij de wereldvermaarde kunstboekenuitgeverij Taschen. "Ik ga ze uitnodigen naar het M-Museum in Leuven, want zeg nu zelf: als Taschen boeken wil uitgeven met alleen maar penissen, moet een boek met kattenhoezen toch ook kunnen?"

Speciaal voor MEOW 004 heeft Overbergh een aantal verse kat-egorieën geïntroduceerd. Zo zijn er de XXX-Rated Sexy Kittens, een reeks erotisch getinte hoezen, die iets discreter worden tentoongesteld. "Die hoezen hangen achter rode gordijnen in stemhokjes, zodat iedereen er een privaat moment mee kan beleven. Een van de mooiste in die reeks is My Pussy Belongs to Daddy, een zeer zeldzaam geworden verzamelaar uit de jaren vijftig."

Nog een nieuwigheid: een kat-egorie met klassieke hoezen die door de Franse kunstenares Katherine Mengardon speciaal voor deze tentoonstelling 'verkat' werden. The Man Machine van Kraftwerk is herwerkt tot The Cat Machine van Katzwerk, Parallel Lines van Blondie begint een nieuwe leven als Parallel Felines, en Blur werd herkneed tot Purr.

Komen ook aan bod: halve katten, Belgische katten, dikke katten, en Artists Addicted to Cats. "Daarin komen muzikanten aan bod die op haast al hun hoezen wel ergens een kat binnensmokkelen. Fleet Foxes en Psapp zijn daar heel goed in. En James Yorkston, wiens nieuwe plaat I Was a Cat from a Book heet maar die ook zijn vorige vijf, zes cd's al in kattenhoezen stopte. Ik heb hem er eens op aangesproken, en effectief: die kattenliefde is niet gespeeld." Nick Cave blijkt ook een enorme kattenliefhebber. "Hij is een van de allergrootste verzamelaars van Louis Wain, een Britse artiest die van 1860 tot 1939 leefde en voornamelijk antropomorfe katten tekende. Cave heeft zijn collectie in Australië zelfs al tentoongesteld."

Musicerende katten

Een van de mooiste hoezen op de tentoonstelling is die van Mambo for Cats, een ontwerp van Jim Flora. Er zeer duur en zeldzaam stuk waarop drie musicerende katten zijn te zien. "Flora heeft in de meest prestigieuze zalen ter wereld tentoongesteld. Dit werk dateert uit de jaren vijftig, toen het artwork van platenhoezen nog echt gekleefd werd. Uit deze hoes is trouwens ook een lettertype voortgekomen: het mambo-font dat ik ook gebruik in de tentoonstelling. Het is belangrijk dat alle details kloppen. De soundtrack bij de tentoonstelling wordt trouwens het geluid van elf spinnende katten, een werk van geluidskunstenaar Terry Fox."

Jazzmuzikanten blijken de grootste affectie voor katten te hebben. Van Count Basie en Lester Young tot John Coltrane: allemaal hebben ze de beesten op hun hoezen afgedrukt. "Jazz is de kattenmuziek bij uitstek", stelt Overbergh vast. "In hardrock of heavy metal kom je ze zelden of nooit tegen. Daar regeren de honden. En in de reggae duiken dan weer vooral leeuwen op." U hebt het al begrepen: grote katten zijn niet toegelaten op MEOW 004. Geen leeuwen, tijgers of luipaarden, kortom. "Je moet ze kunnen aaien", klinkt het kordaat. "Soms zijn er randgevallen. The Concretes hebben een reeks met zeven singles gemaakt met telkens een tekening van een katachtige op de hoes. Ik heb de band gemaild om uitsluitsel te krijgen. Het bleek om een tijgerluipaardkat te gaan, gebaseerd op de viervoeter van een groepslid. Conclusie: het kon. Maar ik ben dus wel freaky genoeg om die dingen te checken."

Ten slotte nog even vragen wat Overbergh zelf het bizarste stuk in zijn verzameling vindt. Dat blijkt in de kat-egorie Weird Catsleeves te zitten: Billy Stewart Teaches Old Standards New Tricks. Op de hoes: een kat die eigenlijk een hond is en miauw zegt. "Er mag ook al eens een grapje in de tentoonstelling zitten, toch?"

MEOW 004, van 1 tot 4 augustus op M-idzomer in het Leuvense Museum M. www.m-idzomer.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234