Maandag 30/11/2020

Interview

Kathryn Bigelow over 'Detroit': “Ja, mijn film is anti-Trump. Die man is een schande”

Kathryn Bigelow tijdens de première van 'Detroit' in Londen.Beeld AFP

Kathryn Bigelow is tot op heden de enige vrouw die ooit een Oscar voor de beste regie won. Haar macht wil ze gebruiken om belangrijke verhalen op het grote scherm te krijgen: in Detroit reconstrueert ze een schokkend geval van racistisch politiegeweld. De film speelt zich af in 1967, maar kon nauwelijks hedendaagser aanvoelen.

De oorlog in Irak, de jacht op Bin Laden: met The Hurt Locker en Zero Dark Thirty ontpopte Kathryn Bigelow zich het afgelopen decennium tot het sociohistorische geweten van Hollywood. De regisseuse van Point Break maakt nog steeds spannende thrillers, maar injecteert ze tegenwoordig steevast met een dosis maatschappelijke relevantie.

Zo ook in Detroit, een reconstructie van de rassenrellen van 1967, en dan vooral van een bijzonder bloedig voorval in het Algiers-motel. Daar zetten blanke politiemannen een groep onschuldige zwarte mannen en twee blanke vrouwen met hun handen tegen de muur, om hen vervolgens de hele nacht te onderwerpen aan fysieke en psychologische martelingen. Ze vermoordden uiteindelijk drie jonge mannen. En gingen vrijuit.

Het roept herinneringen op aan de lange rij recente gevallen van (vaak onbestraft) politiegeweld. Die relevantie was meteen ook de voornaamste reden voor Bigelow om deze film te maken. “Mijn vaste scenarist Mark Boal stelde me eind 2014 het idee voor Detroit voor. Dat was vlak nadat de politieman die Michael Brown had doodgeschoten in Ferguson, buiten vervolging gesteld was. Dat maakte het verhaal voor mij nog veel urgenter: het speelt zich vijftig jaar geleden af, maar het voelt als vandaag. De protesten zijn nu misschien nog niet even hevig als in 1967, maar de situatie is wel even kritiek. We moeten dringend beginnen te praten over het systematische raciale onrecht in de VS. Want het blijft maar doorgaan: Trayvon Martin, Freddie Gray, Eric Garner, Philando Castile...”

Hoopt u dat uw film iets zal kunnen veranderen aan die situatie?

Kathryn Bigelow: “Je kunt maar optimistisch zijn... Eerst en vooral wil ik mensen laten meeleven met de personages, en het ondenkbare geweld dat ze moesten ondergaan tastbaar maken. Want zonder medeleven is er geen betrokkenheid, en kan er helemaal niets veranderen. Vooral het einde van de film zal mensen hopelijk aanzetten om in actie te komen. 

"Op een iets concreter niveau hoop ik ook dat de film kan bijdragen aan een rechtvaardigere wetgeving. We zijn er al in geslaagd om de film in het Congres te laten vertonen, en volksvertegenwoordiger John Conyers Jr. – die in de film gespeeld wordt door Laz Alonso – probeert nu om er een wet door te krijgen die racial profiling aan banden moet leggen. Als dat lukt, dan hebben we echt een steen verlegd met deze film.”

Toen u de film maakte, was Barack Obama nog president. Had u zich toen kunnen inbeelden wat er nu allemaal gebeurt in de VS? (Dit interview vond plaats in de week na de extreemrechtse mars in Charlottesville, waar tegenbetoogster Heather Heyer gedood werd, LTR)

“Nooit van mijn leven. Toen Obama verkozen werd, geloofde ik oprecht dat we definitief op weg waren naar een postraciaal tijdperk. Van die hoop blijft nu nog weinig over. Ik heb het gevoel dat we met een duizelingwekkende snelheid weer achteruit aan het gaan zijn. Het is gewoon absurd dat Trump white supremacy niet veroordeelt. Die man is een schande. Mijn film is een aanklacht tegen iedereen die zijn gedachtegoed onderschrijft.”

Dat u als blanke regisseur dit verhaal verfilmt, viel bij sommigen niet in goede aarde. Zij vonden dat een Afro-Amerikaan deze film had moeten maken. Begrijpt u die kritiek?

“Het is een belangrijke discussie. En nee, ik vind mezelf ook niet de perfecte persoon om deze film te maken. Maar ik was heel erg aangedaan door het verhaal, en vooral: ik had de kans om het eindelijk te vertellen, nadat het 50 jaar lang niet verteld was. Daar moest ik dus niet lang over nadenken. Het was gewoon te belangrijk om het te laten liggen. Bovendien is racisme volgens mij een thema dat ons allemaal aanbelangt: iedereen heeft de plicht om er iets aan te doen. Het is zoals Heather Heyer schreef in haar laatste Facebook-post voor haar dood: ‘Als je niet boos bent, dan ben je niet goed aan het opletten.’”

Hoe dicht bent u bij de feiten gebleven? Want bepaalde elementen in deze zaak zijn nooit helemaal zwart op wit bewezen.

“Scenarist Mark Boal heeft met getuigen gesproken, archieven uitgepluisd en krantenartikels geanalyseerd. We zijn dus vertrokken van een stevige journalistieke basis. Maar je mag ook niet vergeten dat Detroit geen documentaire is. We hebben de feiten op een zo eerlijk mogelijke manier in scène gezet, maar we wilden het ook overzichtelijk houden voor het publiek. Daarom hebben we bijvoorbeeld een paar politiemannen samengevoegd tot één personage: dat van Will Poulter. Ook het proces hebben we vereenvoudigd. In werkelijkheid waren er drie processen, verspreid over anderhalf jaar. Die hebben we samengebald in één proces. De film duurt twee uur en een kwartier, maar we hadden er evengoed een miniserie van dertig uur van kunnen maken." (lacht)

Een groot stuk van de film speelt zich af in die ene hotelgang. Hoe lang hebben jullie daar gedraaid?

“Drie weken aan een stuk.”

Dat moet lang en zwaar geweest zijn, gezien de gruwelijke intensiteit van wat er zich daar afspeelt.

“Het was absoluut de zwaarste opnameperiode die ik ooit heb meegemaakt. Voor mij, maar ook voor de cast en de crew. Die drie weken hebben een enorme emotionele tol geëist van iedereen die op set aanwezig was. Maar tegelijk ontstond er daardoor ook een enorme verbondenheid. Iedereen had het gevoel dat we iets waardevols aan het maken waren. De nood om een maatschappelijke discussie op gang te brengen, oversteeg elk ongemak.”

'Detroit' loopt vanaf 11/10 in de bioscoop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234