Maandag 24/01/2022

Katholieke wereld reageert verdeeld op homo-instructie van Vaticaan

De katholieke wereld is niet eensluidend positief over de jongste instructie van het Vaticaan over homoseksualiteit en seminaries. 'Wie diepgewortelde homoseksuele neigingen vertoont, kan niet meer tot priester gewijd worden. De homoseksuele daad is immoreel en handelend tegen de natuurwetten', zegt die instructie. En dat veroorzaakt behoorlijk wat deining. Net op de dag dat Benedictus' eerste mirakel opduikt, krijgt hij in ons land de wind vooral van voor. Door Marjan Justaert

Belgische bisschoppen, via hun woordvoerder Hans Geybels

"De tekst van het Vaticaan herinnert au fond aan enkele criteria die moeten toelaten zich ervan te vergewissen of een kandidaat-priester 'beschikt over de noodzakelijke psychologische vrijheid om zich voor het priesterschap te engageren'. De seminarieverantwoordelijken moeten dus ook de affectieve en seksuele rijpheid van elke kandidaat nagaan om te kijken of hij zich als celibatair ten volle kan ontplooien zonder relationele ontsporingen", zegt Hans Geybels, woordvoerder van de Belgische bisschoppen. "Wat dat concreet inhoudt? Er is geen middeleeuwse 'homoproef', hoor. Een priester in opleiding heeft een geestelijke begeleider die zeven jaar lang met hem op stap gaat. In de gesprekken met die mentor komen allerlei onderwerpen ter sprake, ook homoseksualiteit. Als je zo lang intensief samenleeft met een begeleider kun je onmogelijk verbergen dat je in de problemen komt met je seksualiteit. Daar rust geen taboe op: seminaries zijn niet blijven steken in de jaren '50, maar zijn mee geëvolueerd." Als blijkt dat een kandidaat zware moeilijkheden ondervindt om het celibaat na te leven, kan hij niet worden toegelaten tot het priesterschap. "In die zin is de instructie correct. Ze herinnert eraan dat indien de homoseksuele geaardheid van een kandidaat-priester een obstakel blijkt te zijn voor de vrije instemming met het Godgewijde celibaat, de kandidaat niet aanvaard kan worden."

Rik Renckens, Vlaams Holebipastor

"We waren er bang voor, maar paus Benedictus laat gelukkig een opening in zijn instructie. Hoe ongelukkig geformuleerd en weinig psychologisch onderbouwd de tekst ook is, toch blijkt dat er geen uitsluiting is van de homoseksuele kandidaten", reageert Rik Renckens van de Vlaamse holebipastores, een werkgroep binnen de kerk die dit jaar vijfentwintig jaar bestaat. Een verrassend positieve reactie. "Vind je?", vraagt Renckens verwonderd. "De instructie is op de eerste plaats een erkenning van het gegeven dat geestelijken van vandaag die homoseksueel zijn, goed kunnen functioneren. De essentie van priester zijn heeft immers niet te maken met de seksuele oriëntatie, maar met de bereidheid om Christus te volgen", aldus Renckens. "Helaas wordt er ongenuanceerd gesproken over 'affectieve maturiteit', over 'het vertonen van diepgewortelde homoseksuele neigingen', en over 'het ondersteunen van de gaycultuur'. Die termen zijn ongelukkig gekozen en worden totaal niet concreet ingevuld. Wat is dat nu: 'ondersteunen van de gaycultuur'? Zie je, dat kan ertoe leiden dat een onduidelijke invulling van die termen door opleidingsverantwoordelijken de homoseksuele kandidaten angst aanjaagt en hen verleidt tot het wegstoppen van hun seksuele identiteit. Maar laten we het positief bekijken: hopelijk brengt de instructie met zich dat er in seminaries openlijker gepraat kan worden over homoseksualiteit."

Antoine Bodar, Nederlands homopriester, wonende in Rome

"Het document over priesterschap en homoseksualiteit is even precies als ter zake", zegt de omstreden Nederlandse priester Antoine Bodar, bekend om zijn conservatieve standpunten. "Voor een priester is het niet relevant of hij homo-, hetero- of biseksueel is, omdat hij kuis moet zijn. Dat lieden die homoseksualiteit in de praktijk brengen, worden uitgesloten van het seminarie, ligt voor de hand. Van iedere kandidaat-priester wordt immers volledige onthouding in kuisheid gevraagd. Dat een kandidaat zich niet moet inlaten met de homosubcultuur, is een logisch gevolg. Simpelweg omdat elke homoseksuele praktijk indruist tegen alles wat de kerk als Gods wil belijdt. Vanuit het ideaal van de schepping is de heteroseksuele man idealiter de priester. Hij vertegenwoordigt Christus, die als bruidegom tegenover de gemeenschap als bruid staat."

Jürgen Mettepenningen, Theoloog KU Leuven

"De instructie is bedoeld om de priesteropleiding te verbeteren, wat op zich positief is. Maar het document dat voorligt, is kortzichtig", vindt KU Leuven-theoloog Jürgen Mettepenningen. "Het richt zich immers ook in het algemeen tegen homoseksuelen. Emotionele of seksuele maturiteit wordt tegenover een homoseksuele gerichtheid en vooral tegenover homoseksuele daden geplaatst. Die daden worden zonder meer immoreel en als 'ingaand tegen de natuurwet' beschouwd. Dat mag dan wel volledig in de lijn van het bekende standpunt van de kerk liggen, toch gaat de kerk in tegen zichzelf: ze erkent homoseksualiteit als een geaardheid, dus als iets waar de homo's niets aan kunnen doen, maar weigert dus te stellen dat ook die geaardheid tot de natuurwet behoort. Zo'n redenering is inconsequent en getuigt van weinig maturiteit. Ik zou zelfs durven stellen: ze is een beetje hypocriet. Maar de Belgische seminariewereld goed kennende, zal de instructie in ons land gelukkig voor weinig problemen zorgen. De opleidingsverantwoordelijken zijn hier immers heel goed en handelen gewetensvol in situaties die niet eenvoudig zijn. De soep van de instructie zal hier dus niet zo heet gegeten worden als ze wordt opgediend, wat wijst op het feit dat de instructie hier niet noodzakelijk of nodig is."

Tony Anatrella, Franse priester en psychoanalist

"Homo's zijn niet-rijp, narcistisch, tot manipulatoren toe. Homoseksualiteit komt over als een onvolmaaktheid en grondige onrijpheid van de menselijke seksualiteit", schrijft de Franse priester en psychoanalist Tony Anatrella in Osservatore Romano, het dagblad van het Vaticaan. "Daarom zijn homo's niet geschikt om toe te treden tot het priesterambt", voegt hij eraan toe. Volgens Anatrella hebben homoseksuele priesters "de neiging hun functie om te buigen voor narcistische doeleinden. Sommigen vertonen dubieuze affectieve gedragingen, formuleren kritiek en stellen essentiële realiteiten van het leven als priester in vraag." Anatrella benadrukt tot slot dat de instructie "geen reactieve tekst" is als gevolg van de seksschandalen in de katholieke kerk.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234