Zondag 09/08/2020

Katebe Katoto, wapensmokkelaar met ruime ervaring

De Belgisch-Katangese zakenman-politicus Raphaël Soriano, alias Raphaël Katebe Katoto (64), heeft een ruime ervaring als wapensmokkelaar voor rekening van diverse Afrikaanse guerrillabewegingen. De laatste decennia leverde hij vanuit zijn domein in Brugge kalasjnikovs en ander militair materieel aan opstandelingen in Rwanda, Angola, Soedan en Katanga. Uit het nieuwe geheime VN-rapport blijkt dat nu hij ook een belangrijke financier is van de opstandelingen van Nkunda.

De puissant rijke zakenman is van opleiding wiskundeleraar en gaf eind jaren zestig les aan de katholieke school van Kapolobwe. Tegelijk begon Soriano geld te verdienen als leverancier van vis en vlees aan Gécamines, het Congolese overheidsbedrijf dat de provincie Katanga domineert. Als transporteur voor Gécamines vervoerde hij ook koper, kobalt en andere mineralen van Lubumbashi naar de Tanzaniaanse havenstad Dar-es-Salaam. Uit die periode dateert zijn vriendschap met die andere omstreden Belgisch-Katangese zakenman, George Forrest, die eveneens voor Gécamines werkte. Omdat Soriano werd beschouwd als een croonie van dictator Mobutu, moest hij na de machtsovername door Kabila senior in 1997 in ballingschap verdwijnen. Zijn bezittingen in Congo werden later door president Kabila onteigend. Soriano vestigde zich op het luxueuze domein Ter Heyde in Brugge, trouwde met de Belgische Nele Devriendt uit Varsenare en verwierf de Belgische nationaliteit.

Vanuit zijn nieuwe thuishavens in Brugge en Knokke-Heist, en gebruikmakend van de luchthaven in Oostende, kon Soriano zich relatief ongehinderd toeleggen op nieuwe zakelijke projecten: clandestiene wapenleveringen, vaak in ruil voor bloeddiamanten. Het Antwerpse International Peace Information Service (IPIS) ontdekte dat de zakenman betrokken was bij een reeks illegale wapentransporten, onder meer aan de Unita-verzetsbeweging van Jonas Savimbi in Angola, de Alliance des Forces Démocratiques du Congo (AFDL) van toenmalig rebellenleider Laurent-Désiré Kabila en het SPLA van kolonel John Garang in Zuid-Soedan. Al die operaties gebeurden onder de dekmantel van vluchten van Aero Zambia, de vroegere nationale luchtvaartmaatschappij van Zambia. Midden jaren negentig werd het failliete Aero Zambia geprivatiseerd en overgenomen door Soriano, samen met de Amerikaanse broers David en Gary Tokoph, die hun sporen hadden verdiend voor de Amerikaanse geheime dienst CIA.

In 2001 besloot Soriano, die geen enkele politieke ervaring had, zich plots op te werpen als kandidaat voor de presidentsverkiezingen in Congo. De man zou in ons land over invloedrijke vrienden beschikken in het zakenleven en het politieke milieu. Politici als Louis Michel (MR) of Pierre Chevalier (Open Vld) hebben echter altijd categorisch ontkend dat ze hem ooit hebben ontmoet. Op de valreep, twee dagen voor het afsluiten van de kandidatenlijsten, trok hij zich terug. Zijn naam was inmiddels gevallen in de parlementaire onderzoekscommissie Grote Meren, die de rol van de Belgen onderzocht bij de plundering van grondstoffen in Congo.

Drie jaar geleden nog werd Soriano genoemd als drijvende kracht achter een poging tot opstand in Katanga en financier van een militie van 'Katangese gendarmes' die blijkbaar een nieuwe secessie van Katanga voor ogen hadden. Toen eind oktober de militaire situatie in Oost-Congo escaleerde, heeft Soriano volgens onbevestigde berichten van buitenlandse diplomaten ons land verlaten en zou hij naar de Rwandese hoofdstad Kigali zijn vertrokken. (GT)

n De Belgisch-Congolese zakenman is een belangrijke financier van de rebellen van Nkunda.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234