Dinsdag 17/05/2022

Kasparov kijkt alsof hij ijs ziet branden

Gary Kasparov is goed op weg naar zijn tiende zege op rij in een toptoernooi. Drie ronden voor het einde leidt de nummer één van de wereld in het toernooi van Linares, dat ook wel het Wimbledon van het schaken genoemd wordt. Hoewel de verschillen in de rangschikking voorlopig uiterst miniem zijn, lijkt de achttienjarige Ruslan Ponomarjov de enige die Kasparov misschien nog kan bedreigen. In de volgende ronde vechten Kasparov en Ponomarjov hun tweede duel uit. Hun eerste onderlinge partij eindigde in remise na een reeks spectaculaire slagwisselingen van vooral psychologische aard.

Van onze medewerker

Wouter Janssens

Voor Ponomarjov, die in januari wereldkampioen van de wereldschaakbond Fide werd, betekent zijn optreden in Linares opnieuw een flinke stap voorwaarts. In de tweede helft van 2001 stapelde Ponomarjov de successen op, maar desondanks beleeft hij in Linares zijn debuut in een toernooi dat vrijwel uitsluitend bevolkt wordt door toptienspelers. Tot nu toe is zijn optreden een volslagen succes. Ponomarjov mag dan minder talent bezitten dan bijvoorbeeld Kramnik, Anand en Ivantjsoek, in Linares laat de Oekraïense tiener nogmaals zien dat hij qua vechtlust, taaiheid, lef en hardheid voor niemand hoeft onder te doen.

Ponomarjov schaakte in de vijfde ronde van dit toernooi voor het eerst in zijn leven tegen Kasparov. Voor beiden stond er het een en ander op het spel: Ponomarjov kon bewijzen dat hij zijn wereldtitel niet uitsluitend te danken heeft aan het nieuwe, snelle speeltempo van de Fide, en Kasparov dat hij niet veel te ver uit het raam geleund had toen hij rondschreeuwde dat Ponomarjovs wereldtitel niets maar dan ook werkelijk niets voorstelde, en hij in Linares flink op zijn nummer gezet zou worden. Op het bord verliep het prestigeduel vrij gelijkmatig en evenwichtig, maar daarbuiten werd een genadeloze psychologische oorlog gevoerd. Met wisselende kansen. Bijna systematisch verlieten de kemphanen om beurten het bord als ze niet aan zet waren, wat tot allerlei komische taferelen en contrasten leidde. Koele kikker Ponomarjov zette vijf uur lang zijn gebruikelijke pokerface op. Helemaal anders dan Kasparov, die sneller dan gewoonlijk zijn zakken ledigde en wiens gelaatsuitdrukking een getrouwe afspiegeling vormde van zijn wildste verwachtingen en diepste emoties. Een greep uit Kasparovs gebarenrepertoire: herhaald heftig met het hoofd schudden, vertwijfeld in het niets blikken, het van zijn hoofd gutsende zweet wissen en woedend zijn zakdoek op tafel werpen. En dan kwam het moment dat een verschrikte Kasparov keek alsof hij ijs zag branden. Ponomarjov, die met de witte stukken speelde, had hem immers iets geleverd wat vrijwel geen enkele grootmeester tegenwoordig durft te doen: in een gelijkstaand eindspel ging the kid tegen de onbetwiste nummer één van de wereld ijskoud de logisch lijkende remisevariant uit de weg, op zoek naar vage winstmogelijkheden. Toen Kasparov van deze daverende verrassing bekomen was, veerde hij op, behaalde voordeel, maar deed daar niets mee en de stelling verzandde opnieuw in een gelijke stand. Toen beiden per uitzondering eens gelijktijdig aan het bord zaten, stelde Kasparov remise voor, wat zijn tegenstander onmiddellijk aanvaardde.

De stand na elf van de veertien ronden:

1. Kasparov 5,5/9; 2. Ponomarjov 5/9 3. Ivantsjoek 5/10; 4. Anand, Adams 4,5/9; 6. Sjirov 4,5/10; 7. Vallejo 4/10.

Wit: Ivantsjoek

Zwart: Adams 1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 a6 4. La4 Pf6 5. 0-0 Le7 6. Te1 b5 7. Lb3 0-0 8. a4 Lb7 9. d3 Te8 10. Pa3!? Lxa3 11. bxa3!? d5 12. exd5 Pxd5 13. Lb2!? Pf4 14. Lc1! Pxg2! 15. Pg5! (15. Kxg2? Pd4 16. Te3 Dh4 17. h3 g5) Pxe1 16. Dh5 Dd7 (Adams speelt op winst, maar de complicaties die hij in het leven roept, zijn uiteindelijk gunstig voor wit. Remise viel te bereiken via h6 17. Pxf7! Df6! 18. Pg5+! Kh8 19. Pf7+ Kg8 20. Pg5+) 17. Lxf7+! Kf8 18. Le3! Pd4 19. Txe1 Pf3+ 20. Kf1 Pxg5 21. Lc5+ Te7 22. Txe5 Pxf7 23. Txe7 Dxe7 24. Lxe7+ Kxe7 (Normaal gesproken vormen een toren en twee lichte stukken ruimschoots voldoende compensatie voor een dame, maar bij gebrek aan harmonie tussen de zwarte strijdkrachten is de witte koningin in dit geval oppermachtig.) 25. Dc5+ Kd7 26. Dd4+ Ke7 27. Dxg7 bxa4 28. Dc3 Kd7 (Ook na Tc8 29. Db4+ Pd6 30. Dh4+ Ke6 31. Dh6+ Ke7 32. Dxh7+ Ke6 33. h4 heeft zwart het moeilijk om tegenacties op gang te brengen.) 29. Dd4+ Pd6 30. Dxa4+ Ke6 31. Dg4+ Pf5 32. Dc4+ Ld5 (Kd7 33. Df7+ Pe7 34. Dxh7 Tf8 35. h4 Tf5 36. h5 Lf3 37. h6 Th5 37. Ke1) 33. Dxc7 h5 34. c4 Lh1 35. f4 Tf8 36. Db6+ Kf7 37. Da7+ Pe7 38. Dxa6 Tb8 39. d4 Tb1+ 40. Ke2 Tb2+ 41. Kd3 Tb3+ 42. Kd2 Th3 43. d5 Txh2+ 44. Kd3 Pxd5 45. cxd5 Lxd5 46. f5 Ta2 47. Da7+ Kf6 48. Dd4+ Kg5 49. Dxd5 Txa3+ 50. Ke4 en zwart geeft op.

Wit: Ponomarjov

Zwart: Adams 1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 a6 4. La4 Pf6 5. 0-0 Le7 6. Te1 b5 7. Lb3 0-0 8. c3 d5 9. exd5 Pxd5 10. Pxe5 Pxe5 11. Txe5 c6 12. d4 Ld6 13. Te1 Dh4 14. g3 Dh3 15. Te4 g5 16. De2 Pf6 17. Pd2! (Het begin van een aardige reeks zetten waarin Ponomarjov een kwaliteitsoffer aanbiedt.) Lf5 18. f3!! c5!? 19. Df2 c4 (cxd4) 20. Lc2 h6 21. b3 cxb3? (Tfc8! 22. bxc4 bxc4 23. Tb1 Tab8 24. Txb8 Lxb8 25. Pf1 Pxe4 26. fxe4 Lg6 27. Pe3 met kansen voor beide partijen.) 22. axb3 Tfc8 23. Lb2 Lb4 24. Te5! Lxc2 25. cxb4 Lg6 26. Tc5 Te8 27. Pf1! Tad8 (Ld3!? 28. Pe3 g4 29. d5 gxf3 30. Dxf3 Txe3 31. Dxe3 Pg4 32. Dd2 Te8 33. d6 Te2 34. Tc8+ Kh7 35. Dxd3+ en mat is een leuke variant.) 28. d5 Pd7 (Pxd5? 29. Dd4) 29. Pe3! h5 30. f4 h4 31. f5 hxg3 32. hxg3 Lh5 33. d6 Te4 34. Tac1 Pxc5 35. bxc5 Kh7 36. Lf6 Tg8 37. d7 Th4 38. Dg2 Lf3 39. Dxh3 Txh3 40. Kf2 g4 41. Pf1 Th5 42. d8D Txd8 43. Lxd8 Txf5 44. Pe3 Th5 45. Lh4 en zwart geeft op.

De uitslagen van de tiende ronde. Eerste afdeling:

LV Leuven-Rochade 3,5-4,5: Claesen P.-Tsjoetsjelov 0-1; Van Beers-Coenen 0-1; Vanderwaerde-Buhr 0,5-0,5; Claesen J.-Meessen 0,5-0,5; Van Mechelen-Ahn 0,5-0,5; Soetewey-Slecht 0,5-0,5; Meurrens-Zaragatski 0,5-0,5; Vermeulen-Maréchal 0,5-0,5.

Charleroi-Jean Jaurès 4,5-3,5: Goerevitsj-Kohlweyer 1-0; Eliet-Van Beek 1-0; Kadimova-Peek 0-1; Laurent-Groffen 0,5-0,5; Denayer-Krygelmans 1-0; Piacentini-Ghijsels 0-1; Israël-Tiggelman 0-1; Lanneau-Vandersmissen 1-0.

KAOSK-KGSRL I 4,5-3,5: Van Mil-Hoogendoorn 0,5-0,5; Dutreeuw-Goormachtigh 0,5-0,5; Cuypers De Wit D. 1-0; Sziva-Michiels 0,5-0,5; Thoeng-Gregoir 0-1; Croonenborghs-Vandevelde 1-0; Lavrenov-Vertriest 0-1; Maes V.-Baeten 1-0.

Borgerhout-KBSK 1,5-6,5: Wemmers-Hommeles 1-0; De Haan-Vrenegoor 0-1; Van Hieerzeele-Hendriks 0-1; Vanderburch-Leenders 0-1 ; Marcus-Piceu 0-1; Baert-Bertrem 0-1; Vedder-Barzeele 0,5-0,5; Vandenbrande-Verduyn 0-1.

KGSRL II-Temse 1-7: Gommers-Motwani 0-1; ff-Van der Stricht 0-1; Schalkx-Antoniewski 0,5-0,5; De Bruycker-Filipek 0-1; Van Leeuwen-Szelag 0-1; Van de Wynkele R.-Cools 0-1; Versporten-Dharda 0,5-0,5; Roels S.-Maes W. 0-1.

Luik-Eupen '47 6-2: Winants-Schebler 1-0; Chabanon-Klip 0-1; Foisor O.-Kaid 1-0; Foisor C.-Friedrichs 1-0; Cekro-Timmermans 1-0; Kocsis-Thirion 0,5-0,5; Hautot-Lamby 1-0; Gulbas-Becker 0,5-0,5. De stand: 1. Luik 55 (9); 2. Temse 51 (8); 3. Rochade 47,5 (8); 4. Leuven 42 (5); 5. Jean Jaurès 40 (4); 6. KBSK 38,5 (5); 7. KGSRL 37,5 (3); 8. Charleroi 37 (5,5); 9. Eupen '47 36,5 (3); 10. KGSRL II 34 (3,5); 11. KAOSK 33 (3,5); 12. Borgerhout 28 (2,5). Tweede afdeling A:

Izegem-Mechelen 3,5-4,5; Humbeek-KGSRL III 4-4; ZWS-Aalst 7-1; Oostende-KBSK II 4-4; Beveren-Hoboken 1-7; TSM-Deurne 3,5-4,5. De stand: 1. Hoboken 55 (9); 2. Deurne 47 (7,5); 3. KBSK II 43 (7,5); 4. Beveren 43 (6,5); 5. Izegem 41,5 (5); 6. Mechelen 39,5 (4,5); 7. Oostende 38,5 (4,5); 8. TSM 38 (4); 9. ZWS 36,5 (3,5); 10. Humbeek 35,5 (4); 11. Aalst 31,5 (2,5); 12. KGSRL III 31 (2). Tweede afdeling B:

Bosvoorde-Rochade II 3-5; Midden-Limburg-CREB 4-4; Namen-Anderlecht 2,5-5,5; WTCC-Desperado 5,5-2,5; Eisden-Waver 3-5; Luik II-Eynatten 2-6. De stand: 1. Eynatten 65 (10); 2. Bosvoorde 46,5 (7,5); 3. Rochade II 46 (8); 4. CREB 44 (5,5); 5. Eisden 38 (4); 6. Luik II 37 (4); 7. Waver 36 (5); 8. Anderlecht 36 (4); 9. WTCC 35 (3); 10. Desperado 34,5 (4,5); 11. Midden-Limburg 33 (2,5); 12. Namen 29 (2).

Cannes: De eindstand van het NAO-toernooi: 1. Topalov, Gelfand 6/9; 3. Barejev, Bacrot, Karpov, Leko, Fressinet 4,5; 8. Lautier, Nataf 4; 10. Morozevitsj 2,5.

Wit: Kf1, Lf7, Pc5, Pd4, pie2.

Zwart: Kh1, Th8, Lb8, Ld5, Ph8, pia7, b7, c6, c4, d6, e5, g6, h2. 1. e4! (dreigt Pg3 en Pe2 mat.) exd4 2. exd5 (dreigt 3. Pe4) dxc5 3. dxc6 (dreigt 4. Ld5 mat.) Pxf7 (bxc6 4. Le8 en 5. Lxc6 mat.) 4. cxb7 en bxa8D+ mat is niet meer te hinderen. Een leuk voorbeeld van het Excelsior-thema: een pion rukt van de tweede rij rechtstreeks zegevierend op naar het promotieveld.

Hunt - Jakovitsj (2002)

Wit: Kh1, Tb4, Tf1, Lf3, pie5, e6, g4, h2.

Zwart: Kg8, Tc3, Te7, Lb7, pia6, d5, g7, h7.

Wit speelt en wint.

Nummer één van de wereld leidt in Linares, het Wimbledon van het schaken

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234