Dinsdag 07/12/2021

Kartels slachten ook volop migranten af

Als de aan de hals gewonde Freddy zichzelf niet dood geveinsd had en naar een nabijgelegen legerpost gevlucht was, dan was de slachtpartij in het Mexicaanse San Fernando, dinsdag, misschien wel nooit aan het licht gekomen. Freddy (18) is de enige overlevende van 73 migranten uit Zuid- en Centraal-Amerika die, op weg naar de VS, het pad van Los Zetas kruisten, Mexico’s wreedste drugskartel. In zes maanden tijd kidnapten de kartels vorig jaar 9.785 indocumentados.

Mexico in schok na massamoord op 72 sans-papiers

Migranten op doortocht in Mexico zijn al jaren het slachtoffer van ontvoering, afpersing en uitbuiting. De kartels gebruiken hen niet alleen als huispersoneel, maar dwingen hen ook moorden te plegen of drugs te smokkelen.

Officieel wordt zijn naam niet meegedeeld, is hij een beschermde getuige en wordt hij bewaakt in het ziekenhuis waar zijn halswonde wordt verzorgd. Toch kent heel Mexico inmiddels Luis Freddy Lala Pomadilla. Freddy, een 18-jarige Ecuadoraanse migrant die naar zijn ouders in de VS onderweg was, ontsnapte dinsdag als bij mirakel aan de dood. Aan de politie zei de jongeman dat hijzelf en een groep lotgenoten in de buurt van San Fernando, in de deelstaat Tamaulipas, tegengehouden waren. De belagers identificeerden zichzelf als leden van Los Zetas, het om zijn wreedheid beruchte kartel dat Noordoost-Mexico in de greep heeft.

Toen de migranten niet ingingen op hun poging tot afpersing, werden ze meegenomen naar een ranch en daar in koelen bloede afgemaakt. Ook Freddy, die een schotwonde in de hals opliep, werd dood gewaand, wat hem uiteindelijk het leven redde. De Ecuadoraan kon naar een post van het leger vluchten, dat meteen troepen naar de ranch stuurde. Na een confrontatie waarbij drie criminelen en één militair de dood vonden, werden ook de lijken aangetroffen: 58 mannen en 14 vrouwen uit Ecuador, Brazilië, El Salvador en Honduras.

De prille hypothese dat het om een zoveelste dramatische afrekening binnen het drugsmilieu ging, zoals het geval was met de 55 lijken die in mei in een mijn in het zilverstadje Taxco werden aangetroffen, hield niet lang stand. Dit was geen ‘narcoput’ (de doden waren ook niet begraven), maar een hoop op en naast elkaar gestapelde lichamen van indocumentados uit Latijns-Amerika. De feiten openen een nieuw en schokkend hoofdstuk in de eindeloze bloedkroniek waar de Mexicaanse pers zo bol van staat.

En toch, schrijft El Universal in een vlijmscherp opiniestuk, was dit “een aangekondigde slachting”. Een halfjaar geleden bracht de krant al het getuigenis van Álvaro Méndez, een Guatemalteekse migrant die door Los Zetas was gekidnapt. De feiten vonden plaats in de stad Reynosa, vlakbij Texas - Méndez’ einddoel.

“De Zetas grepen ons vast en brachten ons naar een boerderij waar ze vrouwen tot keuken- en schoonmaaktaken gedwongen hadden”, zei de Guatemalteek. “Eerst doodden ze zeven migranten, daarna nog vijf. Aan mij vroeg de leider of ik bang was. Hij wou me overtuigen voor hem te werken. Ik kreeg dollars, drugs en vrouwen aangeboden, maar ik wou niet. Ze wilden me houden omdat ze kerels als mij nodig hadden.” Ten slotte kon Méndez als bij wonder ontsnappen.

Niet enkel de media trokken aan de alarmbel. Eerder hadden ook mensenrechtenorganisaties al bij de overheid aangeklopt. Dat Noordoost-Mexico een no go-area geworden was voor Centraal- en Zuid-Amerikanen die naar de VS wilden doorreizen, waarschuwden ze. Dat de migranten niet alleen afgeperst werden, maar ook doorverkocht aan mensenhandelaars. Dat sommigen gerekruteerd waren als moordenaars (‘sicarios’) of drugssmokkelaars. Dat het dát was, of sterven.

In juni vorig jaar nog presenteerde de onder de staat ressorterende Mensenrechtencommissie (CNDH) een rapport waarin over een periode van een halfjaar (2008-2009) 9.758 gevallen van ontvoering van sans-papiers opgetekend werden, onder wie ook 57 kinderen. Terwijl de CNDH van een “verborgen epidemie” sprak, schatten ngo’s het werkelijke cijfer op minstens het dubbele, bijna 20.000 gevallen dus.

Vaak trekken de kartels na of de betrokkenen familie hebben in de VS. Als dat zo is, wordt ook zij afgeperst en tot het betalen van losgeld gedwongen. Doordat de migranten officieel niet in Mexico vertoeven, worden de verdwijningen haast nooit onderzocht of bestraft.

Deze zaak krijgt hoe dan ook gevolg, maakte een regeringswoordvoerder zich woensdag sterk. Tussen de lijnen door verwees hij ook naar de stelling van president Calderón: dat die de criminelen wel erg onder druk heeft gezet opdat ze nu zelfs migranten bedreigen.

Wat overigens nog Freddy betreft: hij was door zijn ouders Alejandro en Oliva naar de VS geroepen om hen te helpen. Het stel kan zijn bij mensenhandelaren uitstaande schuld immers niet langer betalen. Zelf had Freddy al 11.000 dollar voor de coyotes opgehoest.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234