Donderdag 01/10/2020

KARL VAN DEN BROECK

"We hebben onze roots nooit verloochend." Dat zei Erik Temmerman, tot 2007 directeur van kunstencentrum Vooruit, in een interview. Temmerman en een groepje enthousiastelingen overtuigden de Coöperatieve Vooruit in 1981 om het vervallen 'feestpaleis' aan hen te verhuren. Na een jaar ploeteren ging Vooruit open. Het socialistische volkshuis van toen is nu het meest toonaangevende kunstencentrum van Vlaanderen.

"Vooruit was er vanaf 1982 niet meer alleen voor de socialistische zuil, maar voor mensen van alle gezindten", zegt Temmerman. Iedereen is er welkom, maar toch heeft Vooruit een zeer eigen smoel weten te behouden. De rode erfenis wordt nog altijd gekoesterd. De 'opera voor de arbeiders' is met zorg gerenoveerd. De expo in het STAM over 100 jaar Vooruit is een pareltje. In 2003 koos Vooruit met het festival 'Oorlog is geen kunst' opnieuw resoluut voor een invulling die het louter artistieke overstijgt. Vooruit wil een rol spelen in het maatschappelijke debat, een plaats hebben in het stedelijke weefsel. Kortom, Vooruit engageert zich.

Die missie sluit naadloos aan bij de doelstellingen van de stichters. Die wilden hun 'feestpaleis' ook inzetten in de 'ontvoogding' van de arbeidersklasse. En deden ze dat destijds met 'noenmalen', dan doet Vooruit het nu met geestelijk voedsel. Vooruit wil u niet langer een partijkaart aansmeren. Het wil mensen van goede wil ideeën geven en goesting doen krijgen om zelf de handen uit de mouwen te steken, als kunstenaar én als burger. Vooruit is geen socialistisch kunstencentrum, maar het is wel progressief, solidair en multicultureel.

De coöperatieve Vooruit gaf ook een krant uit met die naam. Die ging in 1978 samen met de Antwerpse Volksgazet op in De Morgen. Karel Van Miert, toen voorzitter van de BSP, wilde van 'zijn' voormalige partijkranten de eerste ontzuilde krant van Vlaanderen maken. Paul Goossens was een hoofdredacteur zonder partijkaart. De droom duurde tot 1986 en toen kwam het tot een bittere scheiding. De Morgen ging na een crowdfundingactie even op eigen benen verder en vond onderdak bij wat nu De Persgroep is. Die overname betekende de definitieve redding van de krant. Toen 'het einde van de geschiedenis' aangebroken leek, kozen de kranten voor een neutralere koers. Er kwam een segmentering in 'populaire', 'regionale' en 'kwaliteitskranten'. De Morgen was niet langer een "progressief dagblad" en De Standaard dumpte zijn AVV-VVK-logo.

Heeft die evolutie een eindpunt bereikt? Gingen de kranten te veel op elkaar gelijken? Zet de crisis de oude ideologische verschillen weer op scherp? Feit is dat er tussen de kranten weer grotere verschillen groeien. Ook in het buitenland. The Guardian is progressiever dan The Times, La Repubblica voert campagne tegen Berlusconi. In Vlaanderen moet je al blind zijn om niet te zien dat De Morgen zich tegenwoordig nog sterker profileert als een progressieve krant voor een jong, divers en stedelijk publiek.

Dat daarbij forser van leer getrokken wordt tegen neoconservatisme, casinokapitalisme, nationalisme en verrechtsing, doet geen afbreuk aan de kwaliteit van de berichtgeving. Die wordt vooral door economische factoren bedreigd. Kan een krant met een smoel geen kwaliteit leveren? Ach, er bestaat maar één neutrale krant: Het Belgisch Staatsblad. U wordt geacht ze elke dag te lezen. Wedden dat...?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234