Dinsdag 27/10/2020

KARL VAN DEN BROECK

'Veronica komt naar je toe' was de slogan van de legendarische Nederlandse piratenzender. Die zorgde in de jaren zestig en zeventig vanop de Noordzee voor een cultuurschok. De BRT, die een 'volksverheffende' opdracht had, kreeg concurrentie van een zender die de luisteraar en de consument mocht (moest!) vermaken. Ook Radio Luxemburg, waar onder meer Mike Verdrengh en Zaki furore maakten, was populair. Deze guerrilla eindigde in 1989 in het doorbreken van het zendmonopolie van de BRT door VTM.

Maar waar is Veronica naartoe? Het is nu, samen met SBS6 en NET5, een onderdeel van SBS-Nederland. Radio Luxemburg werd RTL dat in Nederland vier kanalen aanbiedt.

In Vlaanderen kun je wel Italiaanse, Turkse, Spaanse, Russische en Arabische zenders ontvangen, maar Paul de Leeuw krijgen we alleen te zien als hij door VTM wordt ingehuurd om het 'manneke' te spelen. Enkel de drie openbare Nederlandse omroepen zitten op de kabel. En die lijken op een kruising tussen Bulgaarse schooltelevisie, seniorennet en een doopfeest van het NSV. Gelukkig hebben ze met Pauw & Witteman en DWDD de twee beste talkshows van Europa in huis.

Het ravijn van Roosendaal is niet ontstaan toen de Amsterdammer door de Fyra werd vervangen. VTM gaf aanleiding tot de derde scheiding tussen Noord en Zuid, na die van 1585 en 1830. Tot 1989 keek Vlaanderen massaal naar Nederlandse tv-programma's. Dat zorgde voor een min of meer gedeelde cultuur. Zonder Godfried Bomans geen Guy Mortier. Zonder De dik voor mekaar show van André van Duin geen Leugenpaleis. En zonder Humo en Het Leugenpaleis geen Woestijnvis. Kort door de bocht? Voer voor een thesis.

Vandaag kan de Vlaming geen BN'ers opnoemen en in Nederland, waar VTM en VIER niet te ontvangen zijn, is een BV een besloten vennootschap. NVA staat er voor Nederlandse Vereniging voor Autisten. Waarom komt Veronica niet meer naar Vlaanderen? Heeft het te maken met auteursrechten? Waarom kan het dan wel voor TF1 en RTL-TVi?

Dat het menens is, blijkt in Baarle-Hertog, waar Telenet verplicht werd de Nederlandse commerciële stations te blokkeren. Gelukkig kunnen ze daar hun televisie aan de andere kant van de woonkamer zetten en toch naar Veronica kijken.

Willen de Vlaamse omroepen de reclamemarkt afschermen? Is reclame de laatste lijm tussen Vlaanderen, Brussel en Wallonië? Onze reclamewereld is in elk geval nog altijd een belgicistisch bastion.

Volgens taalkundigen heeft de audiovisuele scheiding tussen Noord en Zuid van het Nederlands een bicentrische taal gemaakt. Amerikaanse tekenfilms worden in het Nederlands Nederlands en het Vlaams Nederlands gedubd. Vlaamse tv-series worden op de Nederlandse televisie ondertiteld en vice versa. Het mag een mirakel heten dat Paul de Leeuw in Manneke Paul en Jan Leyers in Zomergasten niet worden ondertiteld én toch succesvol zijn.

Nu België op springen staat, doet Vlaanderen er goed aan de orangistische droom wat op te poetsen. Nauwere samenwerking met Nederland staat in de statuten van de N-VA als belangrijkste stap na de splitsing. Maar zonder Veronica komt er in die toekomstige Nederlands-Vlaamse Alliantie geheid een nieuwe taalstrijd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234