Woensdag 18/09/2019

Kannibalen en Duitse humor

Met al die glamour op de rode loper zou een mens bijna vergeten dat het filmfestival van Cannes toch vooral om de films draait. Een eerste tussenstand: veel bloot, veel drama en veel, niet altijd even frisse, humor.

Het filmfestival van Cannes speelt dit jaar wel heel erg op zeker door voor de competitie bijna uitsluitend werk van habitués te programmeren. Het is dan ook niet helemaal verwonderlijk dat het meest verrassende werk van de nieuwelingen komt.

Al mogen de oude waarden nog lang niet worden afgeschreven, zo bewees Ken Loach, die met I, Daniel Blake op zijn 81 een serieuze kans maakt om een tweede Gouden Palm in de wacht te slepen.

Voorts duren de meeste films veel te lang, is er weer geen tekort aan bloot en is er veel, niet altijd even frisse humor bij. En dan verwijzen we niet naar de Britse koningin die in Steven Spielbergs The BFG aan winderigheid lijdt. Spielberg mocht buiten competitie passeren met zijn kinderfilm. De reus van Hollywood kan je zoiets niet ontzeggen.

Lederhosen

Ook Loving van Jeff Nichols staat op de agenda. Wellicht om het politieke geweten van Hollywood te sussen. Loving vertelt het verhaal van een gemengd koppel in het Virginia van de jaren 50 dat een proces tegen de staat inspant om te mogen samenleven. Applaus in de zaal. Wellicht voor de degelijke acteerprestatie van Ruth Nega en Joel Edgerton, want zonder de stroop van slepende vioolklanken had dit ingetogen drama meer verdienste gehad.

Dan liever Loach. Loach, een linkse militant die al een hele carrière films maakt over hoe de kleine mens moet vechten om rechtop te blijven, doet in feite niets wat hij niet eerder heeft gedaan in I, Daniel Blake. Zijn film gaat over een man die tegen de zestig aanschurkt. Na een zware hartaanval slaagt hij er niet in om zijn uitkering van het ziekenfonds verlengd te zien, ook al verklaart de de dokter hem werkonbekwaam. Een zoveelste aanklacht tegen een onmenselijk beleid. Een kafkaiaans verhaal dat met heel veel humor, warmte en tederheid wordt gebracht. In een sobere stijl, maar o zo oprecht, eerlijk en authentiek. Met in de hoofdrol Dave Johns, een stand-upcomedian van 60, die zijn filmdebuut maakt. Bij de galavoorstelling in Cannes verliet hij na een minutenlange staande ovatie de zaal om een einde te maken aan het applaus.

Heeft Loach het over hoe de rijken de armen opvreten, dan doet Bruno Dumont het andersom in Ma loute. Hij laat de armen letterlijk de rijken opvreten in deze kannibalenkomedie. Dumont werkte jaren met amateurs uit het noorden van Frankrijk en ging steevast voor intensiteit, rauwheid en mysiek. Nu zet hij met onder meer Juliette Binoche en Fabrice Luchini ook echte acteurs aan het werk. Alleen laat hij ze iets te veel acteren. Wellicht zal zijn burleske komedie dit keer geen prijzen winnen in Cannes, want alleen de Fransen leken de humor te smaken.

De grootste verrassing in competitie was tot nu toe misschien wel Toni Erdmann van de Duitse Maren Ade. Ook al omdat vrouwen en Duitsers niet echt befaamd zijn voor hun komische films. Een mens met vooroordelen pleegt Duitse humor immers weleens te klasseren waar ook jodelen en lederhosen thuishoren.

Niet zo bij Toni Erdmann. De film vertelt het verhaal van een man die alleen woont met een oude hond. Zijn ex-vrouw heeft een nieuwe partner en zijn dochter is een carrièrevrouw die voor een multinational in Boekarest werkt. Omdat hij wat van haar vervreemd is geraakt, trekt hij er naartoe en tracht met allerlei fratsen en moppen duidelijk te maken hoeveel hij van haar houdt. Het publiek en de pers zijn alvast enthousiast, nu nog de jury. Ades eerste twee films wonnen op Sundance en op de Berlinale, en zelfs als ze nu nog naast de prijzen grijpt, is haar film sowieso al een van de revelaties.

Ode aan de poëzie

Jim Jarmush doet zijn publiek liever binnensmonds lachen. Vroeger deed de regisseur vooral beroep op Bill Murray, maar met Adam Driver, bekend van de serie Girls en Star Wars: The Force Awakens, heeft hij de ideale opvolger gevonden. In Paterson speelt de acteur een buschauffeur. Al zijn dagen zijn dezelfde. Zijn jonge vrouw richt zijn huis en zijn dagen in het zwart-wit in, hij staat 's morgens op, doet zijn ritjes met de bus, gaat wandelen met de hond en drinkt zijn biertje in zijn stamcafé. En tussendoor schrijft hij gedichten. De humor zit in de toon, in de herhaling, in de zuinigheid. Jarmush heeft al eerder aangetoond dat minder meer kan zijn, en zijn film is tegelijk een ode aan de poëzie van William Carlos Williams.

Dat het eerbetoon aan een nog veel grotere dichter, Neruda, in de Quinzaine zit en niet mag meedingen naar een Gouden Palm is doodzonde. Want de Chileense regisseur Pablo Larrain (No, El club) laat in zijn poëtische en tegelijk grappige film noir Gael Garcia Bernal als klunzige agent achter de communistische verrader Pablo Neruda aangaan, en het resultaat is wondermooi.

Voorts geen gebrek aan seks in Cannes. Je zou gaan denken dat sinds Gouden Palm-winnaar La vie d'Adèle alle taboes gesneuveld zijn. Maar Alain Guiraudie, nog zo iemand wiens film voor het eerst in de officiële selectie zit, biedt in Rester Vertical tal van varianten op Gustave Courbets schilderij L'origine du monde om zijn personages te introduceren.

Hij is nog explicieter dan bij L'inconnu du lac, toen hij in 2013 de regieprijs in de nevensectie Un certain regard pakte met een zeer onomwonden verhaal over mannen die in afgelegen bosjes op zoek waren naar mannenseks. Dit keer heeft hij het over een scenarist die op zoek is naar wolven. Hij komt schapen tegen, een vrouw, een oude en een jonge man, en allemaal mogen ze in zijn liefde delen. Een zeer eigenzinnige en grappige film, al kon lang niet iedereen de ongewone toon appreciëren.

Veel toegankelijker - ook zeer expliciet, maar vooral sensueel - is The Handmaiden van Park Chan-Wook. De Zuid-Koraanse maker van Oldboy en Stoker heeft het in zijn alweer schilderachtig mooie film over liefde, geld, macht en bedrog. Met sm, porno en sensuele lesbische seks. En ook, opnieuw, met veel humor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234