Donderdag 21/01/2021

'Kanker is een intelligente ziekte, dat vraagt ontzag'

De ene dag presenteerde Olav Grondelaers nog zijn programma op Klara. De volgende dag bleek de radiostem lymfeklierkanker te hebben. Maar hij is vastbesloten de ziekte te overwinnen. 'Ik ben 43, dit is niet het moment om te sterven.'

"Waarom wil je me precies in de krant?", vraagt Olav Grondelaers. "Ik heb helemaal niets gepresteerd, dit is me gewoon overkomen." Toch komt ons telefoontje niet uit het niets. In mooie columns schrijft de radiostem deze weken de Grote K van zich af. Ze worden veelvuldig gedeeld op het internet. 'Dit opschrijven is moed vergaren', titelt een stuk. Net dat is een knappe prestatie op zich.

Olav vraagt een week bedenktijd. Hij zit op de helft van zijn chemotherapie. De volgende PET-scan zal uitwijzen of de behandeling aanslaat. "Ik wil niet voor mijn beurt spreken", zegt hij. "Bijgelovig zou ik mezelf niet noemen. Maar toch: wat weet ik eigenlijk van mijn tegenstander? Kanker is een intelligente ziekte, die zich slim vermomt tussen andere cellen. Dat vraagt ontzag."

Een week later volgt het bemoedigende bericht: de resultaten van de scan zijn hoopvol. Het gesprek kan doorgaan.

House MD

"Op 17 februari is het K-woord voor het eerst gevallen", vertelt Olav. "Ik ging onder het mes voor een opgezwollen klier, maar op de operatietafel ontstond het vermoeden van lymfoom. Pas een week later zou ik de resultaten weten. Het werden de zeven langste dagen van mijn leven."

Het verdict was niet min: lymfeklierkanker. "Een veelvoorkomende variant, maar bij mij waren ook organen geraakt. Ik was helemaal van de kaart. Sinds oktober vorig jaar veronderstelde ik dat ik sarcoïdose had, een soort reuma die zich op de ingewanden zet. Bekend uit House MD. Een ziekte met veel symptoomlast, maar daar kun je mee leven. Kanker daarentegen, dat klinkt nog altijd als 'de dodelijke ziekte'.

"Ik ben 43, dit is echt niet het moment om te sterven. Uitgerekend mijn dertienjarige dochter wist me te overtuigen dat doodgaan niet hoefde. Voor haar is kanker de ziekte die haar beide oma's hebben overleefd."

Volgde een stappenplan, voorgelegd door de behandelende artsen. Grondelaers: "Dat impliceerde voor mij dat de behandeling ook ergens naartoe zou gaan. Daar hou ik me aan vast."

"Sorry voor mijn onsamenhangende uitleg", excuseert hij zich regelmatig. "Dat is mijn chemohoofd dat spreekt. Alles is warrig, nu. Je voelt je bij wijze van spreken zieker door de behandeling dan door de aandoening zelf.

"Het moment dat je haar begint uit te vallen, is confronterend. Dan voel je je pas echt 'ziek'. Ik heb mijn vrouw gevraagd om alles eraf te scheren. De eerste weken zette ik vaak mijn pet op, als er mensen op bezoek kwamen. Vandaag heb ik beslist dat het ook zonder kan.

"Mijn dochter noemt me Biebel, naar die kale stripfiguur. Ze kreeg onlangs zo'n loupe om insecten te bekijken. Daarmee bestudeert ze nu mijn hoofd. Kijken of er alweer wat haartjes beginnen te groeien. Mooi toch?"

Niet kunnen werken vindt Olav erg. "De eerste weken heb ik amper naar de radio geluisterd, omdat het me te veel aan het werk deed denken. In Happy hour, mijn vrijdagavondprogramma, word ik vervangen door Heidi Lenaerts. Op zondag wisselen collega's elkaar af in Iedereen klassiek. Ze doen dat allemaal erg goed, maar ik luister nog te vaak met het oor van een radiomaker. Alsof ik me aan die programma's blijf vastklampen. Op momenten dat ik me goed voelde, vroeg ik me hardop af of ik toch niet af en toe weer kon gaan presenteren. De dokters lachten dan minzaam. Ze wisten wel beter."

Radio uit

Ook vandaag staat de radio niet aan. Zelfs geen klein streepje muziek in het behang. "Soms verdraag ik het niet. En als ik eens iets beluister, is het allesbehalve klassieke muziek. Stel je voor dat ik me nu aan mijn Mahler-collectie zou wagen. Dat zet soms radertjes in gang die ik nu niet in gang wil zetten. Niet dat ik mijn kop in de grond steek, maar het is ook niet moment om naar die diepste krochten van de menselijke ziel te gaan zoeken."

Olav kijkt al uit naar het najaar, naar het einde van het stappenplan. Dat lijkt stilaan in zicht te komen. "Grappig, toch. Ik ben niet eens genezen en toch bedenk ik soms al hoe het later zal zijn om op controle te gaan. Ja, ik maak plannen. In mijn hoofd kan ik morgen opnieuw aan het werk. Maar ik hoor dat chemo nog een tijd in je systeem blijft zitten. En er volgen nog bestralingen. Daarna is het zaak te recupereren, hopen dat je niet hervalt. Het blijft kanker, hé.

"Eind augustus beginnen de voorbereidingen van het nieuwe radioseizoen. Dat wordt nipt, maar ergens hoop ik dat het me lukt." Hij grijpt naar de houten leuning van zijn modernistische driezit. Toch een beetje bijgelovig.

Achter het front

Ooit had Olav een rubriekje in 1000 Zonnen, over architecturale hoogstandjes in België. Eigenlijk had ook zijn eigen kangoeroewoning, boven op een beboste flank van de Demervallei, op dat lijstje kunnen staan. Het lijkt wel een van de Case Study Houses, maar dan in Molenstede en niet in L.A.. Maar wat is al die pracht, als de wereld van de bewoner even helemaal stilstaat?

"En toch denk ik dat dit huis net mijn geluk is", zegt hij, hangend over de balustrade van het terras. "Door ziek te zijn, ben ik even aan mijn huis gebonden. Ik moet in een bacterievrije omgeving leven, de kleinste verkoudheid zou niet goed voor me zijn. Maar man, ben ik blij dat ik mijn dagen hier mag doorbrengen."

Intussen blijft hij zoeken naar manieren om deze periode van thuisblijven zin te geven. "Misschien klinkt dit wat new-agerig, maar ik heb geprobeerd om mijn tegenslag in iets positiefs om te buigen. Ik ben teksten gaan schrijven om mezelf te dwingen op een andere manier naar de zaken te kijken. Die columns zijn te lezen op de website van De Standaard. Zoiets schept een zekere verbondenheid. Ik krijg berichtjes uit de meest onverwachte hoeken, allemaal bemoedigende woorden: 'Olav, blijven vechten, hé.'

"Maar eigenlijk voer ík het gevecht niet. Ik zit achter het front. Het echte gevecht wordt gevoerd door de dokters. Of door mijn lichaam. Ik draag er alleen de gevolgen van. Daar moet ik doorheen. Want ik blijf geloven in een goede afloop. Hoe positiever ik hier tegenover staat, hoe groter de kans op genezing."

Olav Grondelaers(43)

Getrouwd; één dochter

Studeerde Germaanse Talen in Leuven en klassieke gitaar aan het conservatorium van Brussel

Begon in 1999 te werken voor Klara

Gaf culturele tips in De ochtend op Radio 1 en in 1000 Zonnen op Eén

Was vier jaar sidekick naast Thomas Vanderveken en Manuela Van Werde in Espresso, het ochtendblok op Klara

Begon in september als presentator van Happy hour en Iedereen klassiek

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234