Dinsdag 01/12/2020

Alain Gerlache

Kan premier Michel België wel redden met de N-VA?

Beeld belga

Alain Gerlache is mediawatcher bij RTBF en opiniemaker voor De Morgen.

Komt de positie van premier Charles Michel en van de MR in gevaar, twee jaar na de federale verkiezingen en anderhalf jaar na de regeringsvorming?

Laten we eerlijk zijn: indertijd dachten veel mensen dat die ongekende coalitie er nooit zou komen. Maar dat is toch gebeurd en de regering bleek zelfs opgewassen tegen de sterke sociale druk. Misschien heeft dat haar in de waan gebracht dat er haar niets meer kon overkomen. Niets is minder zeker. Door in zee te gaan met de N-VA - tegen hun beloften in - en door ondanks hun minderheidspositie in Wallonië het premierschap op te eisen, zijn de Franstalige liberalen de Rubicon overgestoken. Met de verbintenis van de N-VA dat er vijf jaar lang niet over staatshervormingen zou worden gesproken.

Maar nu heeft iedereen het over de failed state. En staat alles op de helling. Misschien is dat niet eerlijk, misschien is het overdreven. Het houdt trouwens niet alleen verband met de aanslagen, want ook toestanden als de sluiting van de Brusselse tunnels hebben het imago van het openbaar bestuur geen goed gedaan. Eerst in Brussel en daarna zowat overal in België werd er geprotesteerd: men kwam in opstand tegen het buitenlandse oordeel, dat van de correspondenten bij de Europese Unie en zelfs van Donald Trump. Maar de recente gebeurtenissen worden zelfs de grootste optimisten te veel: de opeenstapeling van problemen, de herhaalde verrassingsstakingen op de luchthaven, het aanslepende conflict in de Franstalige gevangenissen, de onthullingen van de onderzoekscommissie over de aanslagen, de schokkende verklaringen van hooggeplaatste verantwoordelijken... De mensen beginnen te twijfelen. Is België dan misschien toch een failed state?

Iedereen kijkt nu naar de federale regering en de premier. Eerst hield hij zich stil, maar nu, na de zware kritiek van de Franstalige oppositie op zijn zwijgen, heeft hij de laatste dagen meer van zich laten horen. Nu net de weinig positieve resultaten van een peiling binnenkomen, wat nooit een gelukkige timing is. Maar hoe dan ook is het de boodschap die telt.

Wat zegt de premier? "Nee, België is geen failed state." En hij geeft voorbeelden om dat te staven. Maar jammer genoeg wil de machtigste partij van zijn coalitie het einde van die staat. Niet alleen op grond van haar nationalistische ideologie, maar ook vanwege het gebrek aan efficiëntie van een land dat wordt verlamd door de tegenstrijdige belangen van 'twee democratieën'.

Alain Gerlache.Beeld rv

Het wachten beu

Het is een moeilijk op te lossen contradictie, en de Franstalige oppositie heeft dat goed begrepen. Vandaar dat ze zich - aangevoerd door Ecolo - achter de open brief schaart waarin drie werkgevers voor een nieuw, mobiliserend Belgisch project pleiten. De oppositie in het zuiden van het land windt er geen doekjes om: de premier van deze regering mist de legitimiteit om een dergelijk project te doen slagen.

Voor de N-VA is de situatie net omgekeerd. Een pleidooi voor een noodzakelijke vernieuwing van België, een oproep om in het land te geloven en zich ervoor te mobiliseren? Ze kan het missen als de pest. Zeker nu de peilingen ver boven de foutmarge aantonen dat de partij een hoge prijs betaalt voor haar deelname aan de federale regering. Voor de kiezers volstaat het niet dat Bart De Wever in de aanval gaat tegen de Parti Socialiste of het katholiek onderwijs. Vraag is hoe lang de N-VA het debat over structuur en de werking van de staat kan blijven ontwijken zonder de indruk te wekken dat ze zichzelf verloochent of dat ze capituleert? Veel oud-kiezers van het Vlaams Belang zijn het wachten blijkbaar nu al beu.

We zitten niet langer in het goede oude systeem van de jaren 1990 of 2000, toen regeringen van centrumlinks en centrumrechts samen compromissen sloten waar iedereen wel iets in kon vinden dat zijn kiespubliek beviel. In de ogen van de bevolking zijn er slechts twee uitwegen uit de failed state: ofwel geven we België een nieuwe start, ofwel laten we het verdwijnen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234