Woensdag 12/05/2021

Microwonen

Kan microwonen ook in België doorbreken?

Pim Anneveldt (23) woont in een micro-appartement in Amsterdam. Amper 30 vierkante meter groot is zijn woonst.  Beeld Marcel Wogram
Pim Anneveldt (23) woont in een micro-appartement in Amsterdam. Amper 30 vierkante meter groot is zijn woonst.Beeld Marcel Wogram

In Parijs en New York is microwonen een trendje, je vindt er woningen van amper 25 vierkante meter. En bij ons? "Nog niet", zegt trendwatcher Herman Konings, die het wel verwacht. Tot afgrijzen van vastgoedspecialist Philippe Janssens. "Dit is niet bevorderlijk voor de samenleving."

U moet op YouTube eens 'Julie Nabucet mini apartment' intikken en dan diep ademhalen, want zelfs door alleen te kijken dreigt een gevoel van claustrofobie. Op het filmpje leidt de architecte u rond in een woonunit van 12 vierkante meter. Zij ontwierp die. In die ruimte is er een bed, een keuken, een badkamer. Iemand woont er.

Het voorbeeld is extreem, toegegeven, maar in grote steden als Parijs, Tokio, Londen en New York zou er sprake zijn van een trend die 'microwonen' heet en dan spreken we van woonunits tussen 25 en 40 vierkante meter. Die worden niet alleen in oude gebouwen geïnstalleerd. Een projectontwikkelaar begon vorig jaar in New York aan de bouw van 55 microflats die elk niet groter zijn dan 25 tot 35 vierkante meter.

En net werden aan de Postjesweg in Amsterdam Nieuw-West door een project dat Change heet 498 woningen van 30 vierkante meter opgeleverd. Die worden verhuurd tegen 533 euro per maand, de zogenaamde 'Micro Living Services' bieden naast de woonplek het gebruik van gemeenschappelijke ruimtes als een wasbar, een home cooking restaurant en zelfs een eigen fietsenmaker.

Niet nieuw

De 'trend' is niet nieuw. In de jaren 70 zag cohousing het licht in Denemarken, maar de term 'microwonen' dook ook al vijftien jaar geleden op. "Al is het in Vlaanderen ook echt nog geen trend", zegt Herman Konings, zaakvoerder van trend- en toekomstonderzoeksbureau nXt. "Vooral in megasteden in het Verre Oosten en Zuid-Amerika zie je dat. Maar de babyboomers die straks op pensioen gaan, keren naar de stad terug. Die zijn best vermogend en zullen zich vestigen op hippe plekken waar vroeger jonge verdieners, studenten en artiesten woonden. Waardoor de prijzen zullen stijgen. En die jonge mensen genoodzaakt zullen worden 'micro' te gaan wonen." Weliswaar inventief: "In de kleine ruimte kan de wasmachine in de zitpoef zitten."

In megasteden als Sjanghai, New York en Parijs zijn die prijzen al gestegen. Zeg maar onbetaalbaar. Maar er is ook verdichting van de stad en plaatsgebrek. "Dat gebrek aan ruimte noopt de overheid en de stadsontwikkelaars om na te denken", zegt Helga Rogiers, directeur van Common Grounders. "Het is een verhaal waarin de twee elkaar vinden. Aan de ene kant zijn er de bouwkosten, aan de andere kant de verdichting."

Kleiner wonen kan daar een antwoord op bieden. Het lijkt ook goedkoper. En milieuvriendelijker. "Waardoor je een bizar huwelijk krijgt tussen de belangen van kortetermijnmensen als aannemers, architecten en bouwpromotoren enerzijds en de groene jongens anderzijds", zegt vastgoedspecialist Philippe Janssens van Stadim. "Maar vergis je niet. Grond is duur, promotoren bouwen dus op kleinere oppervlakte, zegt men. Maar volgens mij gebeurt net het omgekeerde. Omdat er op kleine oppervlakte gebouwd wordt, ingaand op een behoefte, wordt de vraag groter én zal het duurder worden."

Weekstulpje

Vraag is: kun je, bijvoorbeeld, Antwerpen, vergelijken met New York of Parijs? Janssens meent van niet. "Parijs is zo'n stad waar zakenmensen werken die in het weekend weer naar hun familie gaan. In Frankrijk zijn de afstanden veel groter. Die zoeken dus een stulpje voor in de week. In België heb je dat fenomeen niet."

En Janssens hoopt ook dat dit niet doorbreekt. Niet alleen om redenen van vastgoed. "Volgens mij is dit een vicieuze cirkel", zegt hij. "Als je meer singles aanmoedigt klein en alleen te wonen, krijg je vanzelf nog meer singles. Voor de samenleving en de verbinding is dat niet bevorderlijk. En ik denk dat onze beleidsmakers dat ook zien. In Antwerpen is de regel dat elke unit een terras moet hebben en in Mechelen moeten nieuwbouwappartementen op zijn minst 90 vierkante meter zijn. Dat lijkt me goed."

Toch zou je die verbinding (en dat gemeenschapsgevoel) kunnen verhogen net door het inzetten op gemeenschappelijke ruimtes. Zoals Konings zegt: "De deeleconomie kan soelaas brengen. Kookruimtes, moestuinen en opslag- of werkruimtes brengen mensen samen." Dat zie je ook in het Amsterdamse project. Hun 'living as a service'-dienstenmodel noemen zij de 'nieuwe manier van werken, wonen, leren, leven, zorg en veiligheid".

Maar ook dat wil Philippe Janssens nuanceren. "Dat klinkt zeer goed. Maar gemeenschappelijkheid is ook de eerste bron van ergernis. De ene gebruikt de kookruimte meer dan de andere, wie moet poetsen... Dat zijn al heel snel punten van discussie."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234