Vrijdag 13/12/2019

Dutroux

Kan Marc Dutroux echt vrijkomen?

Marc Dutroux in 1996. Beeld belga

Sinds 2013 al komt Marc Dutroux, 's lands bekendste misdadiger, in aanmerking voor invrijheidstelling. Een brief aan zijn slachtoffers gaat deze week op de post en moet een stap zijn naar die vrijheid. Maar hoe realistisch is dat? 

Dutroux zit vast sinds 1996. Ondanks een korte ontsnapping zit hij in 2021 dus 25 jaar achter tralies. Sinds een jaar heeft hij een advocaat die hem tegen die datum vrij wil krijgen. Meester Bruno Dayez doet daarom deze week een brief op de post naar de slachtoffers.

"De brief is een uitgestoken hand, een uitnodiging voor onbeantwoorde vragen, om excuses of een gunst te vragen, of woede of angst te uiten", zegt Dayez. "Als zij dat willen, is Dutroux klaar om te antwoorden. Dat was onze conclusie na lange gesprekken."

Dayez verbergt niet dat het hem te doen is om de voorwaardelijke invrijheidsstelling. In 2004 is Dutroux voor levenslang veroordeeld, maar zoals elke gevangene kan hij elk jaar vragen om voorwaardelijk vrij te komen. Dat kon in zijn geval sinds 2013, omdat hij toen voldoende jaren had vastgezeten, een eerste voorwaarde. 

Een tweede voorwaarde is schuldinzicht en spijtbetuiging. Deze brief moet een eerste stap zijn om dat aan te tonen. 

"Het is moeilijk in te schatten hoe doorleefd en gemeend dat is, of hoe opportunistisch", zegt professor Ivo Aertsen van het Instituut voor Criminologie (KU Leuven). "Ik zou verwachten dat een goede advocaat dat niet openbaar maakt zonder een grond van ernst erachter, zeker in zo'n gevoelige zaak."

Toen in mei al uitkwam dat Dutroux een dergelijke brief ging sturen, toonden 
Paul Marchal en Jean Lambrecks, de vaders van de vermoorde meisjes An en Eefje, zich allerminst opgezet met het initiatief. "Ik kijk niet uit naar de brief, maar ik zal hem wel lezen", zei Marchal toen in Het Belang Van Limburg. "Ik verwacht er niets van. De brief past in de strategie van de advocaat om Dutroux vervroegd vrij te krijgen, hij wil hem sympathieker maken."

Paul Marchal. Beeld Photo News

Marchal wijst er ook telkens op dat Dutroux wel geld heeft om zijn advocaten, maar niet de slachtoffers te vergoeden. "Ook die vraag beantwoord ik in de brief, maar de inhoud is voorbehouden voor de slachtoffers", reageert meester Dayez.

Michelle Martin

De strafuitvoeringsrechtbank zal moeten beslissen over de voorwaardelijke vrijlating. Dutroux' handlanger Michel Lelièvre kon in maart al op penitentiair verlof, om alvast een dag en een nacht te wennen aan de vrijheid. De ex-vrouw van Dutroux, Michelle Martin, kwam vrij in 2012, en kreeg onderdak in een Frans klooster. Dat leidde tot collectieve verontwaardiging.

Sindsdien zijn de regels verstrengd. Voor gedetineerden met levenslang moeten de drie rechters van de strafuitvoeringsrechtbank aangevuld worden met twee extra correctionele rechters. Ze moeten een positief advies krijgen van zowel de gevangenisdirectie als het Openbaar Ministerie en rekening houden met een verslag van gerechtspsychiaters. Dutroux' advocaat heeft alvast een psychiatrisch onderzoek besteld.

Onrust

De slachtoffers hebben ook het recht om gehoord te worden voor de strafuitvoeringsrechtbank. "Ze mogen zich uitspreken over de gevolgen van het misdrijf en voorwaarden voorstellen aan de rechters", zegt professor Aertsen. "Bijvoorbeeld dat hij niet hun buurt mag wonen."

Een aanvraag voor een elektronische enkelband door Marc Dutroux werd in 2013 afgewezen. Aertsen acht het weinig waarschijnlijk dat het deze keer wel zou lukken. "De rechters mogen rekening houden met de onrust die zo'n vrijlating kan veroorzaken, niet alleen bij de slachtoffers, maar ook in de rest van de samenleving", zegt Aertsen. "We mogen de hoop van zo'n gedetineerde niet wegnemen, maar Dutroux is van zo’n symboolwaarde, in zowel binnen- als buitenland, dat ik het niet zomaar zie gebeuren."

Ook zijn advocaat lijkt dat te beseffen. De vierde en laatste voorwaarde, namelijk reclassering of reïntegratie, zal hij pas invullen als de overige voorwaarden voldaan zijn.  "Ik werk dag na dag", zegt Dayez. "Ik zaai iets en ik kijk wat ik oogst."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234