Dinsdag 07/12/2021

AchtergrondBob Dylan

Kan je nog luisteren naar de muziek van een mogelijke zedendelinquent?

Bob Dylan in 1968. Volgens de aanklacht misbruikte de folkzanger in 1965 meermaals een 12-jarig meisje.  Beeld Bettmann Archive
Bob Dylan in 1968. Volgens de aanklacht misbruikte de folkzanger in 1965 meermaals een 12-jarig meisje.Beeld Bettmann Archive

Zanger en Nobelprijswinnaar Bob Dylan is voor de rechtbank van New York gedaagd voor een zedendelict uit 1965. Hoewel de zanger ontkent, blijven veel fans vertwijfeld achter: kan je immers nog luisteren naar de muziek van een mogelijke zedendelinquent?

Een nieuw muziekicoon dreigt van zijn sokkel te vallen. Bob Dylan, muzikant met haast goddelijke status, zou in 1965 een 12-jarig meisje wekenlang hebben gedrogeerd en misbruikt. Het slachtoffer beschrijft in haar aanklacht hoe de singer-songwriter zijn status en invloed misbruikte om haar vertrouwen te winnen. De nu 68-jarige vrouw vraagt een schadevergoeding voor beschuldigingen van aanranding, slagen en verwondingen en wederrechtelijke vrijheidsberoving.

Een woordvoerder van de zanger benadrukte dat de aantijgingen “onwaar” zijn en “krachtig zullen worden tegengegaan”. De wederpartij beweert zelf onweerlegbaar bewijs te hebben dat het slachtoffer in die periode effectief in Dylans hotelkamer is geweest.

In 1965, het jaar van de vermeende feiten en het begin van een creatieve piek voor Dylan, werd de zanger in de documentaire Don’t Look Back getoond als een arrogante, egoïstische jongeman die weinig of geen empathie toont voor de mensen rond hem, zoals zangeres Joan Baez, met wie Dylan een tijdlang een relatie had. Dylan zat in die periode ook zwaar aan de amfetamines.

Verrassing

Maar in tegenstelling tot artiesten als Michael Jackson en George Michael bestonden over Bob Dylan vooralsnog geen beschuldigingen van seksueel misbruik. “Ik weet niets van de zaak, maar het komt in ieder geval heel hard uit de lucht vallen dat hij een piepjong meisje, een kind, misbruikt zou hebben”, vertelt auteur en Dylan-fan Saskia De Coster.

De Coster linkt de zanger in een adem wel aan een conservatief vrouwenbeeld: “Bob Dylan is eigenlijk een grote seksist: een womanizer die vrouwen zeker emotioneel al slecht behandeld heeft. Dat zie je ook in zijn teksten: van het onschuldige kleine meisje in ‘Just like A Woman’, tot de totale paternalistische vent die zegt dat de vrouw aan de haard moet blijven in ‘Is Your Love in Vain?’”

Desondanks draagt Dylan een legendarisch muzikaal oeuvre met zich mee dat onlangs zelfs met een Nobelprijs bekroond werd. Mochten de feiten bewezen worden, dan rest de vraag wat daarvan overeind blijft: kan je namelijk nog luisteren naar de muziek van een ‘foute’ artiest?

“Ik denk dat iemand die die status heeft gehad heel moeilijk van zijn voetstuk te halen is”, meent professor popmuziek Jeroen D’hoe (KU Leuven). “Hij is echt een iconisch figuur. Ik denk dat het volk eerst verbijstering en ongeloof zal tonen, maar dat we nadien toch weer het referentiepunt Bob Dylan zullen opzoeken. Dat is het patroon dat je ook in andere artistieke disciplines zoals film ziet.”

Kader

Volgens muziekfilosoof Marlies De Munck (UAntwerpen) lijkt het niet ondenkbaar dat er de komende maanden minder nummers van Dylan op de radio weerklinken. En als ze toch gespeeld worden, zal dat met kader zijn. “We leven in het tijdperk van de trigger warnings. Mensen verwachten nu dat zulke zaken gekaderd worden. Dat is niet slecht als dat een manier is om mensen te helpen een onderscheid te maken tussen kunst en de persoon.”

De Munck merkt dat de gevoeligheid wel toeneemt, vergeleken met vroeger: “Je voelt wel dat de zeitgeist veranderd is en dat de neiging veel groter is om de persoonlijke levensgebeurtenissen van een kunstenaar samen te bekijken met de kunst.” Dat effect is volgens De Munck sterker wanneer de persoon van de artiest sterk gelinkt is aan de artistieke output, zoals bij Bob Dylan: “Zeker vanwege de politieke betekenis van zijn werk kan het niet anders dan een invloed hebben.”

Los van die andere interpretatie blijft Dylans werk zijn waarde behouden, denkt De Coster: “Ik merk dat we in ongelooflijk moraliserende en puriteinse tijden leven waarbij alles in een soort filter staat. Ik vind dat heel problematisch. Lana Del Rey zingt ook over wat voor slappe, afhankelijke vrouw zij is. Dat is inderdaad niet empowering, maar kwetsbaar, zoekend en beschrijvend. Daar moet echt wel plaats voor kunnen zijn in kunst.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234