Woensdag 29/01/2020

Arbeidsmarkt

Kan Fins voorstel voor kortere werkweek ook bij ons aanslaan? ‘Onhaalbaar met krapte op arbeidsmarkt’

epa08087936 YEARENDER 2019 DECEMBER De Finse premier Sanna Marin. Beeld EPA

Ze is met haar 34 jaar de jongste regeringsleider ter wereld en de nieuwe Finse premier Sanna Marin komt al meteen met een bijzonder voorstel. Marin wil experimenteren met een werkweek van vier dagen, en tegelijk het aantal arbeidsuren per dag van acht naar zes terugschroeven. Daartoe legt ze in het parlement een wetsvoorstel neer. ‘Met de huidige krapte op onze arbeidsmarkt, stel ik me daar toch ernstige vragen bij’, reageert arbeidssocioloog Geert Van Hootegem (KU Leuven).

Marin leidt sinds vorige maand een centrumlinkse regering met allemaal vrouwen aan het hoofd. Ter gelegenheid van het 120-jarige bestaan van haar sociaaldemocratische partij riep ze op een nieuwe stap te zetten in de arbeidsmarkthervormingen in het land. “Volgens mij verdienen mensen het om meer tijd door te brengen met hun familie en vrienden en meer tijd te hebben voor hobby’s en andere aspecten van hun leven, zoals cultuur. Dit kan de volgende stap voor ons zijn in het arbeidsleven”, zo beargumenteerde ze de arbeidsduurvermindering op de partijviering.

In Scandinavië wordt al langer geëxperimenteerd met kortere werkdagen of -weken. In de Zweedse stad Göteborg werkten de personeelsleden van een rusthuis bijna twee jaar lang nog maar zes uur per dag terwijl ze voltijds betaald kregen. Werknemers gaven daarbij aan dat ze fitter en meer gemotiveerd waren, waardoor ze productiever werden, minder fouten maakten en het aantal burn-outs afnam. Ook bedrijven, waaronder Toyota, experimenteren al enkele jaren met kortere werkdagen.

“Bij ons voert Femma, het vroegere KAV, daar strijd voor en ze hebben in hun organisatie de 30-urige werkweek met behoud van loon ingevoerd”, weet professor Van Hootegem, directeur van HIVA, het onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving. “Ik stel me daar vragen bij, gezien de krapte op de arbeidsmarkt. Ik vertel mijn studenten altijd dat er voor hen goed en slecht nieuws is. Het goede nieuws is dat ze geen werk zullen moeten zoeken, dat het werk hen zal zoeken. Het slechte nieuws is dat ze nooit nog het recht zullen hebben om neen te zeggen tegen werk. Het Finse voorstel, met minder werk per werknemer, kan slechts slagen als je meer mensen beschikbaar hebt. Maar alvast bij ons zijn die er demografisch niet. De komende twintig jaar zullen er in Vlaanderen 10,3 procent minder 18- tot 65-jarigen zijn. Tegelijk zullen er 33,5 procent meer 65-plussers zijn.

“Dat mensen gezonder en gelukkiger worden door arbeidsduurvermindering, kan ik me voorstellen. Op microniveau kan ook de productiviteit toenemen, maar de vraag blijft: hoe krijg je het voor mekaar met de huidige krapte op de arbeidsmarkt? We zien nu al dat ziekenhuizen afdelingen moeten sluiten en woonzorgcentra geen bejaarden kunnen bijnemen wegens personeelstekort. Het is nu al maatwerk om de arbeidsreserve naar de arbeidsmarkt te krijgen. Voor meer mensen minder werk en dezelfde koopkracht: dat klinkt fantastisch. Maar tenzij je bereid bent om, bijvoorbeeld vanuit ecologisch standpunt, het welvaartspeil te laten zakken en een negatieve groei aanvaardt, zie ik het niet slagen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234