Zaterdag 16/01/2021

Kakkerlakken en hersenspinsels

Beatriz Catani is een Argentijnse schrijfster en theatermaker die in 2003 verraste met het intimistische, buitengewoon intrigerende 'Ojos de Ciervos'. In dat verhaal speelden planten een hoofdrol, maar bovenal was de Argentijnse crisis, en de repercussie ervan op het zelfbeeld van de gewone Argentijn tastbaar aanwezig in dit stuk.
'Finales' is even intimistisch.

Het kleine zaaltje van theater L'L werd voor de gelegenheid nog verder verkleind met een tussenwand zodat je als kijker bijna met je lip op de drie actrices en de acteur zit. Je zit samen gevangen in een kleine ruimte, een huiskamer, als je afgaat op de schouwmantel rechts, de kasten links en de grote leren zetel die heen en weer geschoven wordt. Je zit ook echt gevangen, want je moet over het podium naar je stoel. Het vraagt dus wel wat moed als je uit wil breken uit deze voorstelling die zich haast twee en een half uur voortsleept.

En voortslepen is het woord, al is dat niet meteen negatief te interpreteren. Wat je meemaakt is een slapeloze nacht van vier personages. De reden van hun samenzijn, noch hun feitelijke onderlinge relaties worden je duidelijk gemaakt. Ze zijn er gewoon, en ze hebben iets met elkaar. Of vooral met zichzelf, want ze zijn allemaal op zoek naar een vorm van vervulling, een doel in hun bestaan.

Een iets oudere, koket geklede vrouw, zoekt het in luchtigheid. Alleen: zij trapt wel een kakkerlak, die ze eerst laat ontsnappen uit een luciferdoosje, half dood als het stuk begint. De 'suspense' van het stuk is daarmee gegeven. De vraag die allen bezig houdt is namelijk: zal het legendarisch resistente beest ook echt dood zal gaan. Wat het uiteindelijk, zoals te verwachten en te voorzien was, ook doet. Ondertussen luistert de vrouw onbewogen naar met een koptelefoon naar Latijns-Amerikaanse muziek, o.a. naar het marslied van Peron. De geluidsdrager is een draagbare cassettespeler, geen mp3, geen ipod. Dit zijn klanken uit het verleden.

Aan dat verleden proberen alle personages, fabulerend en intrigerend tot in het absurde, te ontsnappen. Zonder succes, hoeveel verhalen met goede afloop ze elkaar ook proberen op te dissen. Het resultaat is van een doordringende troosteloosheid. Catani voert de mens op als een wezen begiftigd met het twijfelachtig talent van een beperkte intelligentie. Die volstaat om zich allerlei dingen voor te stellen. Om theater te spelen dus. Ze is helaas niet toereikend om te ontsnappen aan emoties als jaloezie of dwangmatig handelen. Het resultaat is een meer dan ontluisterend beeld van de pretentie van de mens als maakbaar wezen.

Of dat goed theater oplevert is echter nog de vraag. Op een of andere manier bleef ik, ondanks de intimiteit van de opstelling, en al zat ik op de eerste rij soms bijna tegen de lichamen van de acteurs aan, het gevoel hebben dat ik als door een dikke glasplaat zat te kijken naar merkwaardige beestjes. In een bepaald opzicht klopt dat met de manier waarop de personages naar zichzelf zitten te kijken, en maar geen vat dissen. Het resultaat is van een doordringende troosteloosheid.

Catani voert de mens op als een wezen begiftigd met het twijfelachtig talent van een beperkte intelligentie. Die volstaat om zich allerlei dingen voor te stellen. Om theater te spelen dus. Ze is helaas niet toereikend om te ontsnappen aan emoties als jaloezie of dwangmatig handelen. Het resultaat is een meer dan ontluisterend beeld van de pretentie van de mens als maakbaar wezen.

Of dat goed theater oplevert is echter nog de vraag. Op een of andere manier bleef ik, ondanks de intimiteit van de opstelling, en al zat ik op de eerste rij soms bijna tegen de lichamen van de acteurs aan, het gevoel hebben dat ik als door een dikke glasplaat zat te kijken naar merkwaardige beestjes. In een bepaald opzicht klopt dat met de manier waarop de personages naar zichzelf zitten te kijken, en maar geen vat krijgen op wat dat dan wil voorstellen. Weird scenes inside the silvermine of Argentina. Maar je wordt er wel moedeloos van. (Pieter T'Jonck)

Tot 31/5 in L'L. (***)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234