Zondag 27/11/2022

Kafka op de Golan-hoogvlakte

'Opsimistisch' verhaal over overleven in het kruitvat dat het Midden-Oosten is

Politiek drama l The Syrian Bride HHH

Jan Temmerman

Mona (Clara Khoury) is de Syrische bruid uit de titel. Zij trouwt vandaag en dat zou volgens haar omgeving zowat de gelukkigste dag van haar leven moeten zijn. Dat is duidelijk niet het geval.

Mona ziet er bedrukt en ongelukkig uit. In eerste instantie denk je dat haar treurigheid te maken heeft met het feit dat het om een gearrangeerd huwelijk gaat, want haar toekomstige echtgenoot, een Syrische televisiester, kent ze voorlopig alleen van het kleine scherm. Maar dat blijkt niet haar grootste zorg. Ze lijkt zich nauwelijks vragen te stellen bij die voor ons bedenkelijke traditie. De fotograaf van dienst heeft in dat verband zijn eigen filosofietje. Hij vergelijkt het huwelijk met een watermeloen: "Je weet pas wat erin zit als je hem openmaakt."

Neen, de weemoedige houding van Mona heeft alles te maken met het besef dat zij binnenkort definitief afscheid moet nemen van haar familie, wat dan weer voortvloeit uit de politieke situatie in het Midden-Oosten. Mona is van Druzische afkomst, een volk dat de twijfelachtige eer geniet om op zijn paspoort bij nationaliteit 'ongedefinieerd' te zien staan. Het dorp van Mona bevindt zich op de Golan-hoogvlakte, die sinds 1967 door Israël bezet wordt. Mona mag wel de grens naar Syrië oversteken om daar te trouwen, maar terugkeren naar haar dorp en haar familie wordt totaal onmogelijk.

Het grootste gedeelte van The Syrian Bride speelt zich af in een soort niemandsland waar Mona in haar trouwkleed eerst nog de nodige formaliteiten moet vervullen voor ze over de grens mag om daar haar wachtende echtgenoot te ontmoeten. Inmiddels communiceren familie en schoonfamilie via megafoons met elkaar.

Een Rode Kruis-helpster fungeert als schakel tussen de twee grensposten. Wat in feite niet meer dan een formaliteit hoeft te zijn blijkt steeds ingewikkelder te worden. Een Israëlische ambtenaar die speciaal met zijn stempeldoos vanuit de hoofdstad naar dit grensgebied is gekomen heeft een stempel in het paspoort van Mona gezet. Aan de overkant vindt de Syrische legerofficier zoiets totaal onaanvaardbaar. Voor hem is de Golan-hoogvlakte nog altijd Syrisch grondgebied, ook al wordt ze al decennia door de Israëli's bezet. Voor hem komt Mona gewoon van Syrië en gaat ze naar Syrië. En voor zoiets heeft zij geen stempel nodig.

Hoewel de ronduit kafkaiaanse perikelen in verband met het paspoort van Mona de rode draad vormen in deze film van de Israëlische Eran Riklis worden nog andere nevenintriges ontwikkeld die allemaal met politieke, mentale en emotionele grenzen te maken hebben. Zo is er Amal (Hiam Abbass), de zus van Mona, die korte metten wil maken met de beperkingen die haar traditioneel ingestelde echtgenoot haar jarenlang heeft opgelegd. Er is hun politiek geëngageerde vader, die na een celstraf voorwaardelijk vrij is, maar wiens bewegingsvrijheid (zelfs op de trouwdag van zijn dochter) door de Israëli's fel beperkt wordt. Er is ook nog Mona's broer, die indertijd het dorp heeft verlaten om met een Russische vrouw te kunnen trouwen en wiens tijdelijke terugkeer naar aanleiding van het trouwfeest van zijn zus niet erg geapprecieerd wordt door de dorpsoversten.

Het duurt een tijdje vooraleer de politieke achtergrond en de diverse (familiale en andere) verhoudingen duidelijk zijn, maar daarna ontwikkelt The Syrian Bride zich tot een kleine, maar niet onaardige tragikomedie, die Riklis zelf omschrijft als "opsimistisch", een mengeling van optimisme en pessimisme. En dat 'opsimisme' vindt hij zelf de meest aangewezen houding om te (over)leven in het Midden-Oosten.

Regie Eran Riklis Vertolking Hiam Abbass, Clara Khoury, Ashraf Barhoum, Eyad Sheety, Makram J. Khoury Land Israël SPEELDUUR 97 minuten

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234