Donderdag 02/07/2020

Congo

Kabila zette oud-rebellen van M23 in voor repressie van betogers

Congolezen betogen tegen het regime van Joseph Kabila, in december vorig jaar.Beeld reuters

De Congolese president Joseph Kabila rekruteerde oud-rebellen van M23 om in december vorig jaar protesten tegen zijn regime te onderdrukken. Dat schrijft Human Rights Watch (HRW) vandaag in een nieuw rapport. 

Eind vorig jaar liep Kabila's tweede en volgens de grondwet laatste termijn als president af. Daartegen kwamen de Congolezen in verschillende steden op straat, maar het regime antwoordde met een harde repressie. Daarbij vielen volgens de mensenrechtenorganisatie zeker zestig doden en werden honderden mensen opgepakt.

Daarvoor werd dus ook de hulp ingeroepen van de rebellen die enkele jaren geleden nog de wapens opnamen tegen Kinshasa. De Congolese veiligheidsdiensten rekruteerden eind vorig jaar goed tweehonderd voormalige M23-strijders uit Oeganda en Rwanda.

Die vroegere rebellen patrouilleerden eind 2016 in de straten van de grootste steden, arresteerden betogers en schoten hen neer. "Heimelijke operaties om strijders van zo'n gewapende groepering te rekruteren, om elk verzet te onderdrukken, tonen aan hoe ver Kabila en zijn entourage bereid zijn te gaan om aan de macht te blijven", zegt Ida Sawyer van HRW, die meewerkte aan het rapport.

De vroegere rebellen werden gerekruteerd vanuit vluchtelingenkampen in Oeganda en Rwanda, waar ze heen gevlucht waren nadat ze eind 2013 uit Oost-Congo verjaagd waren. Eind 2012 slaagden ze erin een tweetal weken Goma te bezetten.

Uitdrukkelijke bevelen

De strijders werden ingezet in Kinshasa, Lubumbashi en Goma, en kregen nieuwe uniformen en wapens. Ze kregen het uitdrukkelijke bevel om dodelijk geweld te gebruiken, zelfs vanop korte afstand als dat nodig was. "We kregen het bevel om meteen te schieten bij de kleinste provocatie van burgers", zegt een M23-strijder in het rapport.

Enkele weken later werden de strijders teruggestuurd naar Oeganda en Rwanda, maar velen keerden tussen mei en juli terug, nu naar het noordoostelijke Kisangani, om "speciale missies" voor te bereiden.

Het rapport is gebaseerd op meer dan 120 interviews met onder meer slachtoffers, getuigen, leden van de Congolese veiligheidsdiensten, bevelhebbers van M23 en buitenlandse diplomaten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234