Donderdag 09/12/2021

Justitie

"Justitie slaagt er niet in verkrachtingen op een gepaste manier te bestraffen"

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

De Belgische justitie slaagt er niet in om verkrachtingen op een gepaste manier te bestraffen. Dat is een van de conclusies van een rapport van Equality Now, een wereldwijde organisatie die streeft naar gendergelijkheid. De organisatie haalt uit het onderzoek naar juridische bescherming van vrouwen zeven knelpunten naar voor en stelt vast dat België op twee van die zeven lacunes faalt.

Volgens de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) heeft 35 procent van de vrouwen wereldwijd al te maken gehad met enerzijds fysiek en/of seksueel partnergeweld, of anderzijds non-partner seksueel geweld.

Duidelijke en adequate wetgeving op dat vlak is noodzakelijk. En in België schort daar wat aan volgens Equality Now, een mensenrechtenorganisatie die streeft naar gendergelijkheid. In haar rapport laakt de organisatie bepaalde Belgische wetgeving rond verkrachting.

"Wetgeving zorgt voor minimaliseren geweld"

Ten eerste stelt Equality Now dat de formulering van bepaalde passages in de wetgeving beter kan. “Verkrachting wordt volgens de Belgische wet behandeld op een moralistische wijze, in plaats van dat de focus op de geweldsdaad ligt”, stelt het rapport. Het gewelddadige aan verkrachting wordt dus met andere woorden geminimaliseerd. “En dat is niet wenselijk”, stelt Equality Now. “Als de wetgeving verkrachting definieert als iets wat te maken heeft met eergevoelens, dan schuilt het gevaar dat de dader zijn gewelddadige feiten zal minimaliseren.”

"Het huidige strafwetboek dateert uit de Napoleonistische tijd waarin vermogensdelicten veel zwaarder werden bestraft. Dat is uiteraard niet meer van deze tijd", klinkt het op het kabinet van minister Geens (CD&V)Beeld EPA

Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) kondigde al aan dat het nieuwe strafwetboek zal inzetten op "zwaardere straffen voor delicten tegen de fysieke integriteit".

"Het huidige strafwetboek dateert uit de Napoleonistische tijd waarin vermogensdelicten veel zwaarder werden bestraft. Dat is uiteraard niet meer van deze tijd. Onlangs werd de richtlijn voor het gebruik van seksuele agressie aangepast. Daaruit blijkt dat verkrachting zeer ernstig wordt genomen en aandacht voor het slachtoffer duidelijk omschreven wordt en men moet oppassen met victimisering", klinkt het.

Volgens Liesbet Stevens, adjunct-directeur van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen, is het fout om België te beschuldigen van een moralistische focus wanneer het om verkrachtingszaken gaat. "Dit klopt gewoon niet. Sinds 1989 wordt er bij ons uitgegaan van de fysieke integriteit van het slachtoffer." De onderzoekers baseren hun conclusie op een titel in het strafwetboek. Die luidt als volgt: 'Misdaden en wanbedrijven tegen (...) de openbare zedelijkheid'. "Een oude titel uit de 19e eeuw", zegt Stevens. "Verregaande conclusies maken op basis van een titel waar iedereen over leest, is gewoon onjuist."

Straf ontlopen via financiële schikking

Dat in België de dader in sommige gevallen geen straf moet uitzitten als de zaak in der minne kan geregeld worden met het slachtoffer of de familie van het slachtoffer is voor de onderzoekers van Equality Now een onbegrijpelijke lacune. "De dader moet in dit geval wel schuld bekennen maar belandt er niet voor achter de tralies. Hiermee laat het Belgische gerecht uitschijnen dat verkrachting niet ernstig is, dat er over gepraat kan worden. En bovendien, dat een vrouw verhandelbaar is", klinkt het in het rapport.

Het kabinet van minister van Justitie Geens nuanceert de analyse. "De minnelijke schikking is uitgesloten voor misdrijven die een ernstige aantasting inhouden van de lichamelijke integriteit. In dat geval kan dus geen verval van strafvordering worden 'afgekocht' door een geldsom te betalen. Ook verkrachting binnen het huwelijk valt daar onder."

Ines Keygnaert, onderzoekster naar seksueel geweld aan de Universiteit Gent, wil de financiële bemiddeling niet zomaar afschaffen. "Voor veel slachtoffers is zo'n schikking een goede oplossing. Het is voor veel slachtoffers soms zelfs noodzakelijk om verder te kunnen met hun leven."

"Daarnaast is een minnelijke schikking slechts een van de mogelijkheden", verduidelijkt Keygnaert. "Het is gevaarlijk dat de perceptie ontstaat dat dit de enige mogelijkheid is" aldus de onderzoekster. Uit cijfers van het College van procureurs-generaal blijkt dat er jaarlijks zo'n 3.500 aangiftes van verkrachting zijn, waarbij amper 0.1 procent beslecht wordt met een financiële schikking.

"Perceptie van achterlijk land"

Ten slotte hekelt Liesbet Stevens van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen de ophef die ontstaan is. "Het rapport werd ook in The Guardian geciteerd. Daar zet men België weg als een soort van achterlijk land, als de slechte leerling van de klas. Er zijn zeker nog verbeteringen mogelijk in onze wetgeving, maar we zijn heus zo slecht nog niet als men ons probeert te verwijten", besluit Stevens.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234