Woensdag 02/12/2020

Justitie 2000: meer van alles behalve gevangenisstraffen

Met meer geld en mensen, die bovendien efficiënter werken, hoopt de minister van Justitie volgend jaar te komen tot een veiliger België. Niettemin wil Marc Verwilghen (VLD) dat er minder gevangenis- en meer alternatieve straffen worden opgelegd. Het beleid draait om een nieuwe visie op het strafrecht, die tegelijkertijd ook rekening houdt met de slachtoffers en vertrekt vanuit de gedachte: geen vergelding maar herstel van de schade.

Brussel

Eigen berichtgeving

Caspar Naber

Volgens Verwilghens beleidsnota, die hij gisteren voorstelde, heeft justitie volgend jaar ongeveer 46,3 miljard frank (1,2 miljard euro) te besteden. Dat is zo'n 3,5 miljard (86 miljoen euro) meer dan het voorbije begrotingsjaar. Bij de verdeling ervan heeft de minister één visie voor ogen: een betere werking van justitie en op die manier een veiliger België. Het beleid past in het federale veiligheidsplan, dat moet leiden tot een daling van de criminaliteit en een hogere ophelderingsgraad. Vandaar dat Verwilghen meer geld vrijmaakt voor het gerecht.

Een deel van de middelen is bestemd voor de aanwerving van extra personeel. Dat vermindert de werkdruk en verhoogt de efficiëntie. De wet voorziet in een uitbreiding van het kader met 238 magistraten voor de hoven van beroep (28), rechtbanken van eerste aanleg (193) en rechtbanken van koophandel (17). Daarnaast komen er extra griffiers (114). Ook reserveerde de minister een groter bedrag voor de justitiehuizen. Dat zijn lokale samenwerkingsverbanden op het vlak van de veiligheid tussen Justitie (strafrechtelijk beleid), Binnenlandse Zaken (preventie) en Gemeenschappen (Welzijn en Gezondheidszorg). In elk gerechtelijk arrondissement moet er voor eind 2000 een zijn geopend.

Behalve het gerecht krijgt ook het gevangeniswezen meer geld. Op die manier kan er meer personeel worden aangeworven voor de strafinrichtingen. Dat neemt de werkdruk weg, wat de veiligheid eveneens ten goede komt. Tegelijkertijd wil de minister de overbevolking in de gevangenissen aanpakken. Dat hoopt hij te doen door een andere benadering van het strafrecht. Dat moet niet langer in het teken staan van vergelding maar van herstel van de schade en van de verstoorde relaties. Vanuit die gedachte moet er vaker worden gekozen voor alternatieve straffen en minder voor gevangenisstraffen. Die dienen enkel opgelegd te worden bij wijze van ultieme remedie. Alternatieven bieden volgens de minister meer mogelijkheden voor het met elkaar in evenwicht brengen van de belangen van slachtoffer, samenleving en dader. Uitgangspunt is de schade te herstellen die de drie partijen leden op materieel, psychologisch en relationeel vlak. Vandaar dat Verwilghen volgend jaar laat onderzoeken in hoeverre alternatieven kunnen worden opgenomen in het wetboek van strafrecht en zo een volwaardige plaats krijgen naast de klassieke straffen: geldboete en gevangenisstraf.

Wie toch in de gevangenis belandt, moet een zo normaal mogelijk leven kunnen leiden. Dat betekent voor Verwilghen een herziening van de huishoudelijk reglementen, die voortaan zijn goedkeuring behoeven, het recht op het dragen van persoonlijke kledij, een aanpassing van de bezoekregeling met aandacht voor meer en ongestoorde contacten tussen gedetineerden en hun partner en kinderen.

Verwilghen houdt in zijn beleid voor 2000 ook rekening met de negen prioriteiten van de federale regering. Met een vereenvoudiging en verstrenging van de wapenwet, vooral wat betreft het verschaffen aan minderjarigen, hoopt hij het aantal geweldsdelicten terug te dringen. Hieraan koppelt hij de invoering van een algemene vergunningsplicht voor alle vuurwapens en een striktere controle van de wapenhandels. Geweld in het openbaar vervoer denkt de minister te bestrijden door meer camera's en rechtstreekse 'hotlines' tussen het personeel van de vervoersmaatschappijen en de meldkamer van de politiediensten. Daders zullen vervolgd worden via snelrechtprocedures. Een wet die dit regelt, moet uiterlijk in april van kracht worden.

Voor hooligans komen er naast gewone straffen administratieve sancties. Omdat er momenteel geen duidelijke richtlijnen zijn over de repressieve aanpak en de kans op incidenten groot is met Euro 2000, gaan Justitie en het college van procureurs-generaal een bijzondere circulaire uitwerken.

Ook de bestrijding van georganiseerde en witteboordencriminaliteit krijgt voorrang. De klassieke opsporings- en bewijsmethoden volstaan niet langer; de wetgevende initiatieven op het gebied van bijzondere opsporingstechnieken, spijtoptanten, anonieme getuigen en omkering van de bewijslast moeten grondig worden bijgestuurd. Ook wil Verwilghen de wet operationeel maken over de telefoontap, waarbij operatoren van telecommunicatienetwerken verplicht zijn mee te werken.

Meer geld en mensen, die bovendien efficiënter werken, moeten ons land veiliger maken

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234