Vrijdag 07/05/2021

Muziek

Julia Holter: “Ik kan me nauwelijks voorstellen dat we niet allemaal gek worden”

Julia Holter. Beeld RV
Julia Holter.Beeld RV

In het verleden liet de Amerikaanse songschrijver Julia Holter zich beïnvloeden door antieke Griekse cultuur en Franse films uit de jaren 50. Op haar nieuwe, vijfde plaat, Aviary, speelt de waan(zin) van de dag een grotere rol.

Drie jaar na het wondermooie Have You in My Wilderness schuift Julia Holter de toegankelijkheid van haar vierde plaat verrassend opzij. Aviary zoekt de rafelrandjes van de popmuziek op, met kwetterende vogels, claxonnerende auto’s in de spits en vervormde stemmen. Anderhalf uur lang bieden songs zich even ongemakkelijk claustrofobisch als troostend aan.

Voor de titel liet Julia Holter zich inspireren door een regel uit een kort verhaal van de Libanees-Amerikaanse dichter en essayist Etel Adnan: “Ik bevond me in een volière vol krijsende vogels.” Volgens Holter is die ‘aviary’ een passende analogie voor het loeiend luide leven dat we vandaag leiden. “Het is een kakofonie voor en van de geest”, zegt ze. “Horror in het hoofd, horror in de wereld. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat we niet allemaal collectief gek worden. Of dat misschien al zijn.”

Dante en Poesjkin

De link tussen de albumtitel en Twitter is snel gelegd. Maar daar dacht Holter zelfs niet aan. Nochtans kwetterde ze tot een paar maanden geleden behoorlijk vaak mee op sociale media. Van de ene dag op de andere stopte ze daar evenwel mee. “Ik voelde me uitgewrongen”, verzucht ze. “Het lukte me niet meer om spontaan iets grappigs of interessants te posten. Alles voelde te overdacht en dus onecht aan. Ik werd er doodmoe en ongelukkig van.”

“Wat me de laatste jaren steeds meer opvalt, is dat ik heel gevoelig ben geworden”, zegt ze. “Het eindeloze gepalaver via miljoenen kanalen eist zijn tol van mijn mentale gezondheid. Daarom hou ik zoveel van muziek. Je omzeilt de gewoonlijke communicatie. Zelfs teksten werken zelden als dagelijkse dialogen. Je gebruikt taal, maar het gaat om klank, om geluid. Het mooie is dat woorden op die manier muziek worden. Ze vormen niet langer een taal.”

Julia Holter laat met elke nieuwe draaibeurt wat dieper in haar ziel kijken. Beeld Tonje Thelisen
Julia Holter laat met elke nieuwe draaibeurt wat dieper in haar ziel kijken.Beeld Tonje Thelisen

Op Aviary dipt ze haar teen niettemin in gedichten van de Russische dichter Aleksandr Poesjkin, Dante’s Inferno, Tibetaanse boeddhistische gezangen en middeleeuwse troubadourliederen. Holter laat het tussen neus en lippen weten.

We kijken haar daarop net iets te lang met een mistige blik aan. Tenzij je een expert bent in die vakgebieden, merk je dat toch amper op in alle abstracte soundscapes? Ze lacht. “Mijn ouders zijn historici. Misschien vind ik die referenties daarom niet zo vergezocht. Sowieso weiger ik te geloven dat mijn platen academisch of literair zouden zijn. Ik remix gewoon invloeden en herinneringen. Ik vind betekenis van ondergeschikt belang aan sound.”

Liefde en empathie

Op Aviary speelt ze wel hoorbaar met de gedachte dat het verleden je achtervolgt, waar je ook gaat. “Hoe ouder ik word, hoe ongemakkelijker ik daarvan word. De wereld is altijd slecht geweest, maar die gedachte klinkt vandaag luider en scheller dan ooit. Ik heb het niet alleen over Donald Trump: elk werelddeel heeft zijn leiders die het niet zo nauw nemen met de mensenrechten. Maar dat was doorheen de geschiedenis nooit anders. Ik denk vaak aan liefde en empathie om dat tij te keren. Maar we leven in een tijd waar het nut van empathie in twijfel wordt getrokken. Mensen reageren killer, harder en minder vergevingsgezind. En het valt hen niet eens op.”

Daarom twijfelde ze zelfs of ze überhaupt nog een plaat wilde uitbrengen: “Raak je nog wel iemand met muziek? Ik schreef deze songs in een heel verwarde gemoedstoestand. Eigenlijk wist ik zelf niet meer waarom ik muziek maakte. Daar heb ik trouwens nog steeds geen sluitend antwoord op gevonden. (denkt na) Misschien wel omdat de smeerlappen niet àlle aandacht mogen wegkapen. (lacht)

We willen weten of ze daarmee ook refereert aan #MeToo. Holter ondervond eigenhandig hoe het is om niet als muzikant maar als slachtoffer in de schijnwerpers te staan. Ze schoot eind vorig jaar enkele vrouwen te hulp die haar vroegere vriendje Matt Mondanile – de gitarist van Real Estate – beschuldigden van seksueel misbruik. “Ik heb destijds zelf zo’n emotioneel misbruik meegemaakt”, bekende Holter op Facebook. “Het kwam zelfs op een punt dat ik een advocaat moest inschakelen om hem op afstand te houden. Ik vreesde voor mijn leven.”

Ze zucht. “Ik had me er liever niet mee bemoeid. Maar omdat de situatie zo ernstig was, was het mijn plicht om mijn stem te laten horen. Het ging ook niet per se om mij, maar om een belangrijk probleem dat al sinds het begin van de mensheid bestaat. Ik voelde me verward en verlaten door zijn emotionele misbruik. Die periode ligt gelukkig achter me. Ik ben niet langer de gekneusde ex-vriendin, maar weer gewoon muzikant.”

Aviary is verschenen bij Domino. Julia Holter speelt met speciale gast Sam Amidon op 28/11 in De Roma, Antwerpen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234