Dinsdag 18/01/2022

Jozef en Maria als de verschoppelingen van deze tijd

Het lijkt precies de ark van Noach, de kerststal van de Sint-Martinuskerk in het Nederlandse Weert: veel exotische dieren en van elke soort vaak ook nog een. Daarnaast is het in de grootste krib van Europa perfect mogelijk dat Jozef en Maria schuilen onder een brug, zoals de verschoppelingen van deze tijd. Maar de moderne interpretatie van oude bijbelverhalen werkt. In tijden van ontkerkelijking zit de kerk van deken Willem van der Valk altijd vol.

Weert

Eigen berichtgeving

Thea Swierstra

Een giraffe loert over de met groen plastic behangen omheining. Bij het wegschuiven van het provisorische gordijn doemen een roodbonte koe, een panter, een aap en even verder een olifant op. Over de hele lengte van het schip van de Sint-Martinuskerk in het Nederlandse Weert staan er opgezette dieren opgesteld: 70 meter lang en tot 16 meter hoog. Niks geen eenvoudige kribbe met kindeke Jezus omringd door een os en een ezel, welkom in de kerststal van deken Willem van der Valk.

"Het is een uit de hand gelopen hobby van meneer de deken", grinnikt Van der Valk, terwijl hij zijn gevolg rondleidt door de grootste kerststal van Europa. Maar ooit is ook hij klein begonnen. Vervolgens kwamen er steeds meer dieren bij en plots kwam de lengte van de beelden niet meer overeen met de afmetingen van de beesten. Op den duur was er geen houden meer aan.

Nu staan er op de piepschuimen rotsblokken en de brug naar het dorp Bethlehem zebra's, leeuwen en olifanten. "U zult zeggen: 'Wat moet die leeuw nu in een kerststal?'", voelt Van der Valk al aankomen dat zoiets een beetje uitleg behoeft. "Maar de profeet Jesaja zegt dat er op het moment dat de verlosser geboren wordt harmonie is in de natuur. Dan speelt de leeuw met het lam en sluit de berin vriendschap met het jong van een rund. Dit is eigenlijk het verhaal van het oude paradijs. Het is bijna de ark van Noach."

Er is nog een plausibele verklaring waarom bijvoorbeeld een olifant en een kameel hun opwachting maken in de Weertse kerststal. "Die olifant is logisch", vindt Van der Valk. "Dat is vanouds het lastdier van de Afrikanen. Dan de kameel, dat is het lastdier van de Aziaten, zoals het paard dat is voor de Europeanen. Zo verenigen wij hier de drie continenten."

In het plaatjestijdperk is het nodig om beeldend te werken, merkt de deken. "Dit is tegelijkertijd een fantasievol prentenboek. De mens van vandaag is meer geïnteresseerd in beeldtaal dan in de theologische constructie." In een tijd van ontkerkelijking is dit dan ook een manier om de gelovige weer het huis Gods binnen te krijgen. En het werkt. Op een doorsneezondag draagt Van der Valk de mis op aan zo'n duizend mensen. Naar de kerststal komen er tussen 24 december en 6 januari doorgaans ongeveer 130.000 belangstellenden vanuit heel Nederland, België en zelfs busladingen vol uit Duitsland. In de top-100 van best bezochte evenementen in Nederland staat de Weertse kerststal nu op 74.

Zoals de kerststal mens en kerk weer bij elkaar brengt, zo slaat de uitbeelding van de kerststal een brug van de tijd van de geboorte van Jezus naar het hedendaagse. In de Sint-Martinuskerk verblijven Jozef en Maria niet in een herberg maar onder een brug. Net zoals de verschoppelingen van deze tijd. "Deze kerststal heeft een hoog romantisch gehalte, maar tegelijk is er de link naar de harde realiteit van vandaag", stelt Van der Valk.

Vanavond kan het publiek voor het eerst een kijkje nemen in de kerststal. Dan zullen ook levende dieren hun opwachting maken, zoals kippen, geiten, konijnen, cavia's en ezels. Geblaat, gebalk en gekakel, het deert Van der Valk allemaal niet. "Dierengeluiden tijdens de mis storen niet. Mensengeluiden daarentegen wel. Het is een aparte gewaarwording als een haan begint te kraaien terwijl je net het gebed inzet. Dan is het wel eens lastig om bij de les te blijven. Maar ach, in het evangelie kraaide er ook wel eens een haan."

Info: www.sintmartinuskerk.nl

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234