Donderdag 20/02/2020

'Journalistiek is geen job om oud in te worden'

Jeroen Wils stopte midden oktober als chef nieuws bij vtm. Twee maanden later begon hij een blog over zijn zoektocht naar een nieuwe job. Een job buiten de pers wellicht. 'Journalisten hebben de mooiste job ter wereld, maar met wat nu van hen gevraagd wordt, is het niet simpel dat een hele carrière vol te houden.'

"Stop de persen." Toen Jeroen Wils vorige week zijn eerste bericht op zijn blog postte, ging de link meteen als een razend vuurtje rond op de sociaalnetwerksites. Zijn eerlijke terugblik op meer dan twintig jaar journalistiek - "Ik was verslaafd aan nieuws. Een slaaf van het nieuws" - en de start van zijn zoektocht naar wat zal volgen, leverde alom bewonderenswaardige reacties op. "Ik had niet verwacht dat het zo druk besproken zou zijn", zegt Wils. "Moedig, zei iedereen, maar ik vond er niets moedig aan."

Dat Wils na veertien jaar de deur van vtm achter zich dichttrok, noemt hij een samenloop van omstandigheden. Met Eric Goens en Peter Quaghebeur waren bij de zender twee mensen verdwenen waarmee hij altijd nauw had samengewerkt. Daarnaast was er vooral het gevoel dat hij toe was aan een adempauze.

"Ik heb meer dan twintig jaar gefakt in dat nieuws. Het is een job die nooit stopt, een job ook waar er te weinig tijd is reflectie en evaluatie. Nu krijg ik de kans om even stil te staan en ons vak te wegen. Alles even van op een afstand te bekijken. Mijn hersenen zijn een spons nu. Ik ben heel receptief voor andere indrukken en inzichten. En je ziet ook een aantal dingen die je anders niet ziet omdat je alsmaar doordraaft."

Welke inzichten hebt u al opgedaan?

"Dat journalistiek de mooiste job ter wereld is. Je zit in een bevoorrechte positie en maakt dingen mee die je normaal niet kunt meemaken. Geen enkele dag is ook hetzelfde: je weet 's morgens nooit wat je 's avonds zult doen. Het verveelt nooit.

"De keerzijde is dat de journalistiek van vandaag geen job meer is om oud in te worden. Met wat nu gevraagd wordt van journalisten en chefs, is het niet simpel dat een hele carrière vol te houden. Het is sociaal belastend, het weegt op je stressbestendigheid en welbevinden. De informatie blijft ook maar stromen, waardoor je altijd met dat nieuws bezig blijft. Journalist zijn is een levenshouding. Het kan ook niet anders: je kunt dit alleen met volle gedrevenheid doen. Anders kies je het best een andere job."

Had u ook het gevoel dat het op was?

"Ik heb nooit het gevoel gehad een burn-out te hebben en ik heb ook niet depressief thuis gezeten. Absoluut niet. Maar ik wilde die stap wel voor zijn. Ik merkte dat ik ooit eens tegen de muur kon lopen als ik dit werk nog een paar jaar zou doen.

"Ik miste ook de uitdaging. Toen ik bij De Standaard en Het Nieuwsblad werkte, kreeg ik de kans om bij vtm te werken. Ik zat goed bij de krant, maar ik wilde mijn comfortzone verlaten. Alles op nul zetten en een nieuw vak leren. Ik kende niets van televisie en ben twee jaar door de woestijn gegaan om dat te leren. Het was dankbaar en leuk om jezelf in vraag te moeten stellen. Dat wil ik nu opnieuw doen."

Op uw blog schreef u dat de journalistiek de laatste vijf jaar een copernicaanse revolutie heeft ondergaan.

"Vroeger was journalistiek het privilege van enkelen die de waarheid in pacht hadden en daar verslag van uitbrachten. Nu zitten we in een wereld waar iedereen content aanlevert en informatie deelt. De journalist moet nu veel meer filteren en de gids zijn voor het publiek door het moeras aan informatie. Dat is een heel andere job geworden.

"In dat filteren zal relevantie centraal komen te staan. Mensen zijn op zoek naar relevante informatie. Waarom is er maar één grote nieuwsdienst op televisie? Omdat mensen relevante ankerpunten zoeken. Daarom kijken ze bij groot nieuws steeds naar de VRT. Die ankerpunten gaan nog groter worden omdat mensen nood hebben aan dat houvast. De situatie waarin vtm en VRT even groot waren, komt volgens mij niet meer terug.

"Naast relevantie wordt authenticiteit de grote uitdaging. Mensen zijn niet meer zo vatbaar voor gladde verkooppraatjes. Ze houden je meteen een spiegel voor. We gaan terug naar de essentie. Ook voor communicatiejobs wordt het belangrijk terug te gaan naar de kern van het verhaal. Niet makkelijk, omdat je je eigen boodschap in vraag moet stellen. Maar het kaf zal zo wel van het koren gescheiden worden."

Zult u ooit opnieuw in de journalistiek stappen?

"Misschien praat ik over een jaar anders, maar dat is nu niet de bedoeling. Ik heb nu gemerkt dat journalistieke ervaring je heel veel expertise geeft. Na twintig jaar weet ik wel ongeveer wat goede communicatie is. Dat is een expertise waar veel vraag naar is, in alle mogelijke takken van de samenleving. Ik zou daar graag iets mee doen. Niet als woordvoerder, maar om mee strategisch te denken over hoe, waar en wanneer je het best communiceert."

U gaat aan de andere kant staan?

"Er is geen andere kant. Als je dat zegt, lijkt het alsof journalistiek de rechteroever is en communicatie de linkeroever. Dat is niet zo. Er is geen wij en zij. Journalisten zijn geen ander soort mensen dan de andere communicatiemensen. Ze hebben een ander vak en andere doelstellingen, maar we zijn allemaal met communiceren bezig."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234