Zondag 16/01/2022

Journalisten verdacht van Eta-lidmaatschap

In Spaans-Baskenland is de voltallige directie en hoofdredactie van de Baskischtalige krant Euskaldunon Egunkaria gearresteerd. De aanhoudingen volgen op het onderzoek dat de procureur van het Spaanse Hooggerechtshof, de Audiencia Nacional, tegen een aantal Baskische publicaties had ingesteld. De gearresteerde journalisten en directieleden worden ervan beschuldigd deel uit te maken van de separatistische terreurorganisatie Eta.

Brussel

Eigen berichtgeving

Lode Delputte

Zowel in Andoain, Bilbao, Vitoria als Pamplona werden de redacties van Egunkaria gesloten. Tot de voorgeleide journalisten behoort hoofdredacteur Martxelo Otamendi, die ervan verdacht wordt banden met de separatistische terreurorganisatie Eta te onderhouden of er lid van te zijn. Otamendi werd vorig jaar al even opgepakt nadat hij in een interview twee vermoedelijke etarras aan het woord gelaten had. In het bewuste gesprek viel de naam van een Spaansgezinde partij uit Navarra, de aan de conservatieve Partido Popular (PP) van premier Aznar gelieerde Unión del Pueblo Navarro (UPN). Enige tijd later, in juli 2001, werd een raadslid van de partij, José Javier Múgica, door de Eta vermoord.

Behalve Egunkaria werden nog andere Baskischtalige publicaties en instellingen geviseerd. Zo zijn ook huiszoekingen verricht bij de federatie van Baskischtalige scholen of ikastolas, en bij de bladen Jakin en Argia. Daaraan gelieerde organisaties of uitgevers in Frans-Baskenland werden gisteren ongemoeid gelaten.

Volgens de Audiencia Nacional, de hoogste Spaanse rechtsinstantie, behoren de arrestanten tot, of werken ze mee met, de militaire vleugel van de Eta. Toch namen de werknemers van Euskaldunon Egunkaria zich voor hun krant vandaag uit te brengen. Egunkaria is de enige krant in Baskenland die volledig in het Euskara verschijnt. In een gesprek dat Martxelo Otamendi eind 2000 met De Morgen had, zei hij dat "de nationalistische media lang zo wereldvreemd niet zijn als Madrid wil laten uitschijnen. De Olympische Spelen in Sydney? We waren er. De verkiezingen in de VS? Ik ben er persoonlijk heengereisd. We schrijven over abortus, over gelijkekansenbeleid voor vrouwen, migranten en homoseksuelen. Egunkaria is Baskisch en progressief."

In Baskenland is tegen de politieacties van gisteren fel protest gerezen. Met name de Baskische regeringspartijen, het groen-linkse Eusko Alkartasuna (EA) en de conservatieve Partido Nacionalista Vasco (PNV), hebben bezwaar aangetekend tegen de gerechtelijke initiatieven. Ze beschouwen ze als een "aanslag tegen de Baskische taal en maatschappij".

Sinds de Eta vorige week een socialistisch politicus neerschoot is het hek weer van de dam. Gevreesd wordt dat in de aanloop naar de Spaanse gemeenteraadsverkiezingen van 25 mei een nieuwe terreurcampagne wordt ingeluid. Anderzijds rusten ook de autoriteiten niet op hun lauweren. In Spaans-Baskenland en Navarra liet onderzoeksrechter Baltasar Garzón eergisteren veertien vermoedelijke kopstukken van de Eta aanhouden.

Intussen loopt, in afwachting van het definitieve proces, ook nog steeds het onderzoek naar de Baskische radicaal-nationalistische partij Batasuna. De werking van Batasuna werd vorig jaar op bevel van Garzón opgeschort in afwachting dat de partij mogelijk wordt opgedoekt. Een en ander maakt dat Batasuna, dat in Baskenland heel wat gemeenteraadsleden en burgemeesters telt, straks niet aan de verkiezingen kan deelnemen.

"Velen zullen als onafhankelijken proberen op te komen", zegt, daarover ondervraagd door De Morgen, advocaat Julén Arzoaga van de Baskische nationalistische mensenrechtenorganisatie Behatokia. "Al is dat moeilijk. De wet stelt immers dat een partij clandestien voortbestaat als haar vroegere leden met dezelfde boodschappen en ideeën naar buiten blijven komen."

"Hoe dan ook", zegt Arzoaga (tegen wie eveneens de beschuldiging 'lidmaatschap van een terroristische organisatie' loopt), "de bewijzen dat Batasuna van Eta deel uitmaakt wegen erg licht. Ze zijn niet juridisch maar politiek van aard. De Spaanse staat is onder José María Aznar overigens aan een soort anti-Baskisch revisionisme begonnen. Dingen die tot voor enkele jaren perfect mogelijk waren kunnen sinds 11 september (2001) niet meer. Aznar probeert van het complexe Baskenland een soort proefstation voor de onderdrukking van de politieke rechten te maken en wil dat signaal aan andere regeringen doorgeven".

Ook Amnesty International en de Internationale Federatie voor de Mensenrechten (FIDH) hebben vragen bij de opschorting van Batasuna.Gemaskerde agenten sluiten de lokalen van de Baskische krant Euskaldunon Egunkaria. (Foto Epa)

Voor Basken is politieoptreden 'aanslag tegen Baskische taal en maatschappij'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234