Zaterdag 08/05/2021

AchtergrondWO II

Joodse Oostenrijker laat Frans heldendorp miljoenen na

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kregen de jonge Eric Schwam en zijn familie onderdak in Le Chambon-sur-Lignon. Beeld RV
Tijdens de Tweede Wereldoorlog kregen de jonge Eric Schwam en zijn familie onderdak in Le Chambon-sur-Lignon.Beeld RV

Een Joodse Oostenrijker (90) laat het Franse dorpje Le Chambon-sur-Lignon een miljoenenerfenis na uit dank voor de bescherming van zijn familie tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Eric Schwam maakt de heldenrol van de inwoners van Le Chambon-sur-Lignon in de Tweede Wereldoorlog weer springlevend. De Oostenrijker die eind vorig jaar overleed op 90-jarige leeftijd, bedankt het dorp met een flinke nalatenschap. Burgemeester Jean-Michel Eyraud zwijgt over het bedrag, maar volgens zijn voorganger zou het gaan om ongeveer 2 miljoen euro. Hij wist ervan omdat Schwam enkele jaren terug al informatie had opgevraagd in het gemeentehuis.

Eric Schwam was een van de duizenden Joden die in de oorlogsjaren zijn gered door de bevolking van het dorp, dat 88 kilometer ten zuidwesten van Lyon ligt. De Oostenrijker kreeg er met familieleden in 1943 onderdak op de vlucht voor nazi-Duitsland. In totaal zouden de 2.500 dorpelingen hebben voorkomen dat duizenden joden werden vermoord in de vernietigingskampen. Het heldhaftige optreden van Le Chambon-sur-Lignon bleef niet onopgemerkt. Het viel onder meer eerbetoon ten deel vanuit Israël.

Een notaris nam drie weken geleden contact op met het gemeentebestuur om de schenking te kunnen afwikkelen. De notaris drukte het bestuur op verzoek van de overledene op het hart ‘er niet te veel aandacht aan te besteden’, bevestigt de gemeente tegenover tv-zender France 3. De gemeente heeft al een bestemming voor de nalatenschap: onderwijs en jeugdzorg.

Farmacie

De familie van Eric Schwam kwam uit Wenen. Zijn vader was arts. Toen hij in 1943 op de vlucht aankwam in Le Chambon-sur-Lignon, verkeerde Schwam in het gezelschap van zijn ouders en zijn oma. Zij zouden gedetineerd zijn geweest in het militaire kamp Rivesaltes, dat in 1942 werd gesloten.

De ouders keerden na het einde van de oorlog terug naar Oostenrijk, maar Eric Schwam verruilde zijn oude onderduikadres voor Lyon, waar hij farmacie ging studeren. Daar leerde hij zijn vrouw kennen. Hun huwelijk bleef kinderloos. De man was weduwnaar toen hij vorig jaar, op eerste kerstdag, overleed.

Le Chambon-sur-Lignon heeft een reputatie opgebouwd als vluchtheuvel voor vervolgde mensen. In de zeventiende eeuw gaf het dorp al onderdak aan hugenoten, protestanten op wie jacht werd gemaakt. Sindsdien staat de regio bekend als ‘La Montagne Protestante’, de Protestantse Berg. Het hielp natuurlijk wel dat Le Chambon-sur-Lignon afgelegen lag, verscholen tussen bossen.

Vernietigingskampen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog stak het dorp opnieuw de nek uit na een oproep van pastoor André Trocmé en diens vrouw Magda om Joodse vluchtelingen te redden uit de handen van nazi-Duitsland en de Franse collaborateurs van het Vichy-regime.

Ruim 80.000 mensen gingen vanuit Frankrijk naar de vernietigingskampen, maar dankzij Le Chambon-sur-Lignon konden er 3.000 worden gered. Zij werden opgevangen in en rondom het dorp. Via geheime netwerken, met vaak een protestantse achtergrond, werden velen van hen naar Zwitserland gesmokkeld.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234