Woensdag 14/04/2021

Achtergrond

Jongeren voorrang geven bij vaccinaties? ‘We zullen hier sowieso over moeten discussiëren’

null Beeld Levi Jacobs
Beeld Levi Jacobs

Moeten jongeren sneller dan andere volwassenen gevaccineerd worden? Die vraag dringt zich op, nu die oproep in een veel gedeelde open brief ook steun krijgt van wetenschappers als Marc Van Ranst. Maar is dit ook de beste manier om sneller te kunnen versoepelen?

“Natuurlijk komen eerst de zorgverleners, de mensen in woon-zorgcentra en mensen in essentiële beroepen. Maar daarna moeten de jongeren komen. Daar wil ik gerust mijn eigen plekje voor afstaan.” In een veelvuldig gedeelde open brief (DM 1/2) pleiten verschillende bekende en minder bekende Vlamingen om jongeren voorrang te geven bij het vaccineren.

Ook viroloog Marc Van Ranst (KU Leuven) is wel voor het idee te vinden. “Eens de risicogroepen gevaccineerd zijn, zal het aantal hospitalisaties en doden sterk dalen. Dan kunnen we de maatregelen versoepelen en is het een optie om jongeren, die toch door een erg moeilijke periode gaan, meer mogelijkheden te geven.”

Niet iedereen volgt die redenering. Want hoewel het een peulschil is in vergelijking met het aantal coronadoden bij 65-plussers, is het aantal coronadoden bij 45 tot 65-jarigen nog steeds het tienvoud van de jongere leeftijdsgroepen. En als de Britse variant eind februari dominant wordt, kan het verhoogde aantal besmettingen dat daarmee gepaard gaat, leiden tot een toestroom van covidpatiënten in de ziekenhuizen.

Voor biostatisticus Joris Meys (UGent) is het dan ook zaak om eerst de kwetsbaarste leeftijdsgroepen te vaccineren, om zo de druk op de gezondheidszorg te verminderen. “Als je op die manier vaccineert, dan kan de maatschappij sneller opengaan. We kunnen de jongeren het beste helpen door eerst de mensen van 40 en 50 jaar te vaccineren", zei hij in De wereld vandaag.

Ook professor huisartsgeneeskunde Jan De Maeseneer (UGent) vindt dat we ook bij de algemene bevolking beter beginnen bij de oudste leeftijdsgroep, bijvoorbeeld van 55 tot 64. De Maeseneer is lid van de Taskforce Vaccinatiestrategie maar spreekt hier in eigen naam. “Onder de 55 jaar is er minder druk op het gezondheidszorgsysteem. Maar het uiteindelijke doel is toch om die 70 procent vaccinatiegraad te halen bij de bevolking om het virus terug te dringen. Dat is wat ook voor de jongeren het grootste verschil in levenskwaliteit kan brengen. We moeten zoeken hoe we dat punt het snelst kunnen bereiken.”

Versoepelen

In hun open brief vragen Heidi De Pauw en Sara Vercauteren om in de eerste plaats aan de jongeren te denken. “We horen dat sommige landen in de zomer versoepelingen zouden toelaten voor mensen die gevaccineerd zijn”, licht De Pauw, de CEO van Child Focus, toe. “Of dat men voor sommige evenementen een vaccinatiepaspoort zou vragen. Persoonlijk zou ik het acceptabel vinden dat jongeren bepaalde zaken vroeger kunnen, maar het is aan virologen en politici om zich daarover te buigen.”

Volgens Van Ranst zou een prioritaire vaccinatie van jongeren er bijvoorbeeld voor kunnen zorgen dat er weer meer lessen op de campus doorgaan, of dat studenten zich weer in grotere bubbels kunnen bevinden. “Maar we willen niet naar een maatschappij waarin feestjes of horeca alleen voor jongeren open zouden zijn. Dat zou nogal dystopisch zijn.”

Moraalfilosoof Patrick Loobuyck (UAntwerpen) vindt dan weer dat we ons met die tijdelijke ongelijkheden moeten verzoenen. “We weten dat de taskforce vanaf juni alle 18-plussers wil inenten. Dat gaat om 7 tot 8 miljoen mensen. Dat gaat ons niet lukken in een maand, dus gaan we sowieso over die volgorde moeten discussiëren.”

Dat de ene leeftijdsgroep daardoor vroeger weer de toegang tot het rijk der vrijheid krijgt, mag echter niet tot afgunst lijden, vindt Loobuyck. “Als anderen eerder gevaccineerd zijn, dan heeft niemand er baat bij als ik jaloers ben op hun vrijheid. Er is namelijk niets dat mij wordt afgepakt, dus moet ik hen dat gunnen. We leven in een maatschappij waarin we niet zomaar iemands vrijheid afnemen. Dus als daar geen reden voor is, dan zie ik ook niet in waarom we dat nog zouden doen.”

Bovendien is het nog niet zeker of de vaccins ook volledig beschermen tegen het doorgeven van het virus, een cruciale voorwaarde om gevaccineerden weer hun vrijheden te kunnen bieden. Voorlopig moeten we ons daarvoor baseren op studies uit Israël, waar de vaccinatiecampagne al op volle toeren draait. Zo bleek uit een studie bij 102 personeelsleden dat zo goed als alle proefpersonen na twee dosissen van het Pfizer-vaccin meer antilichamen aanmaakten dan mensen die het coronavirus kregen. “En als je zoveel antilichamen hebt, zal je wellicht het virus ook niet meer doorgeven”, zei Marc Van Ranst in De afspraak.

Toch is meer bewijs nodig, vindt biostatisticus Joris Meys. “Als je naar de klinische studies kijkt, dan zie je dat de vaccins goed beschermen tegen de ziekte Covid-19, maar dat er in de gevaccineerde groepen nog altijd besmettingen voorkomen. Uit de eerste resultaten van het onderzoek naar in hoeverre de vaccins bescherming bieden tegen het doorgeven van het virus blijkt dat voor een deel zo te zijn, maar niet 100 procent.”

Ook Vlaams minister van Volksgezondheid Wouter Beke (CD&V) is geen voorstander van andere vaccinatie- en versoepelingsregels, zei hij aan VTM Nieuws. “Ik denk dat men twee zaken verwart: het is niet omdat je als laatste gevaccineerd wordt, dat je ook als laatste een stukje van je vrijheid terugwint. En vice versa: wie gevaccineerd is, zal niet meteen al zijn vrijheid terugkrijgen”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234