Zondag 01/08/2021

AchtergrondOnderwijs

Jongeren hekelen ‘seksistische’ kledingvoorschriften op school: ‘Leven we nog in de middeleeuwen?’

Kledingprotest in het Don Boscocollege in Zwijnaarde. Beeld Wannes Nimmegeers
Kledingprotest in het Don Boscocollege in Zwijnaarde.Beeld Wannes Nimmegeers

Met open brieven en protestacties eisen jongeren het recht op om zich te mogen kleden zoals ze zelf willen. Rokken verplicht tot over de knie of een verbod op korte broeken op school: is dat nog wel van deze tijd? ‘Een te strikt beleid zindert jaren na.’

“Leven we nog in de middeleeuwen?” Wanneer de directie van het Montfortcollege in Rotselaar zijn leerlingen begin vorige week per mail op de geldende kledingvoorschriften wijst, schrijft de 14-jarige Beatrix Yavuz prompt een scherp bericht terug: “U bekritiseert enkel de kledingstijl van meisjes, ik hoop dus dat er nog een mail over de kledij voor jongens volgt. Zij zien er dikwijls ook niet ‘gepast’ gekleed uit.” In haar tekst hekelt ze dat niet alle scholieren zich aan dezelfde regels hoeven te houden: “Als mannelijke scholieren een extra knoopje van hun hemd openen, is dat geen probleem. Maar wanneer wij het doen, worden we gevraagd om ons om te kleden.”

Nadat een screenshot van Yavuz’ mail even later viraal gaat op Twitter, wordt het debat over de kledingvoorschriften in het onderwijs opnieuw onder de aandacht gebracht. Honderden jongeren getuigen op sociale media over de impact van de regels op hun mentaal welzijn en zelfbeeld. Zelfs mensen die de schoolbanken jaren geleden achter zich lieten, halen hun onaangename herinneringen op: “Nog altijd durf ik niet naar mijn werk gaan met een shirt zonder minstens korte mouwen omdat er vroeger in het college zo ingestampt werd dat dat ‘hoerig’, ‘uitdagend’ of ‘onprofessioneel’ overkwam”, schrijft een jonge vrouw op Twitter. Verschillende anderen vragen zich ondertussen af of de bestaande reglementen niet gedateerd zijn nu genderfluïditeit en latent seksisme steeds meer aandacht krijgen.

De scherpe tekst van de Rotselaarse leerlinge zorgt ook buiten de virtuele wereld voor ophef. Het bericht inspireert verschillende jongeren om concrete acties uit te werken waarmee ze hun directies willen overtuigen om een inclusiever en eigentijdser kledingbeleid uit te werken. Zo pleitte de leerlingenraad van het Gentse Sint-Pietersinstituut vorige week voor een genderneutraal kledingreglement dat jongens toestaat om rokken aan te trekken en meisjes de kans biedt om een das te dragen. Verschillende leerlingen van het Óscar Romerocollege in Dendermonde verschenen afgelopen donderdag dan weer met ontblote schouders in de klas om zo ‘achterhaalde’ regels aan te kaarten: “Het schoolreglement vermeldt dat we als leerlingen vrij zijn om ons te ontplooien, maar dat staat haaks op de geldende kledingvoorschriften”, zegt Florian Joos, die voor de gelegenheid een crop top aantrok.

Leerlingen van BA Caputsteen in Mechelen klagen de kledingvoorschriften aan. Beeld David Legreve
Leerlingen van BA Caputsteen in Mechelen klagen de kledingvoorschriften aan.Beeld David Legreve

Volgens socioloog Ignace Glorieux (VUB) wijzen reacties als die van Joos op het belang dat jongeren aan de ontwikkeling en de uitdrukking van hun identiteit hechten: “Pubers houden meer rekening met de opinies van hun leeftijdsgenoten dan met de normen die gezaghebbende figuren hun opleggen, daarom hoeft het niet te verbazen dat ze de grenzen van het schoolreglement opzoeken.”

Volgens hem zijn de pleidooien voor soepelere kledingvoorschriften in het onderwijs overigens niet nieuw: “Sinds de jaren vijftig is er in België sprake van een jongerencultuur. Daarvoor droegen jonge mensen wat hun ouders wilden, maar in de naoorlogse periode ging de jeugd telkens opnieuw strijden voor het recht om eigen keuzes op modevlak te maken. In de vorige eeuw gebeurde dat bijvoorbeeld toen mannen hun haren lieten groeien, vandaag stoten scholieren directies tegen de borst als hun rokken niet lang genoeg zijn. De mechanismen achter die verschillende vormen van protest tegen de status quo bleven steeds dezelfde.”

Kathy Lindekens, expert in de kinder- en jongerencultuur, merkt wel op dat de jeugd steeds mondiger wordt en minder bang is om duidelijke standpunten over rechtvaardigheid in te nemen: “De jongste generatie aarzelt niet om bestaande privileges ter discussie te stellen. Dat blijkt ook uit Yavuz’ mail: ze kaart naast de absurditeit van de regels ook de ongelijke behandeling van verschillende scholieren op basis van hun genderidentiteit aan.”

BA Caputsteen in Mechelen. Beeld David Legreve
BA Caputsteen in Mechelen.Beeld David Legreve

Lindekens denkt dat de discussie over kledingvoorschriften er daarom toe kan leiden dat minderheidsgroepen straks meer kansen krijgen om zichzelf te uiten: “Non-binaire mensen voelen zich vandaag niet altijd comfortabel bij de regels waarmee schoolbesturen bepalen wie welke kledij mag dragen. Daarnaast botsen moslima’s nog vaak op een muur van onbegrip wanneer ze aangeven dat ze ook tijdens de schooluren een hoofddoek willen dragen. Voor zulke mensen is het minstens even belangrijk dat onderwijsinstellingen hun kledingvoorschriften evalueren.”

Louis Notte, voorzitter van de Vlaamse Scholierenkoepel, vindt het belangrijk dat jongeren zoveel mogelijk vrijheid krijgen om via kledij uitdrukking aan hun identiteit te geven: “De regels horen er enkel te zijn om ontoelaatbare situaties in een schoolcontext te voorkomen, ze mogen de zelfexpressie van de jeugd niet onnodig inperken.” Overleg tussen directieteams en leerlingen kan volgens hem oplossingen bieden. “Als het reglement rond kledij in samenspraak met scholieren opgemaakt werd, zou de jeugd beter begrijpen waarom bepaalde afspraken toch nodig zijn. Een compromis en wederzijds begrip kunnen de huidige situatie zo ontmijnen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234