Maandag 10/05/2021

Jongeren hebben genoeg van permissieve samenleving

'Jongeren zijn nieuwe puriteinen en dat heeft niks met geen seks voor het huwelijk te maken', zegt Herman Konings van onderzoeksbureau Pocketmarketing/Nxt. 'Nieuwe puriteinen kunnen wel tegen onenightstands of overspel zijn, bijvoorbeeld omdat hun ouders daardoor gescheiden zijn.'

Door Katrijn Serneels

Brussel l Jongeren onder de 25 hebben een pak strengere sociale normen dan veel dertigers, veertigers en vijftigers, zo blijkt uit een onderzoek bij 1.822 Belgen. Op het vlak van gezondheid, opvoeding en natuur houden ze er zelfs striktere opvattingen op na dan de 65-plussers.

De 65-plussers zijn altijd blijven vasthouden aan hun waarden en normen, maar de naoorlogse generatie is veel permissiever. "De jonge generatie die er nu aankomt, maakt een einde aan die permissieve samenleving. Zij stellen duidelijk grenzen aan gedrag dat niet alleen anderen schaadt, maar ook de natuur of de gezondheid", zegt Herman Konings.

Er zijn veel voorbeelden te bedenken van de nieuwe sociale correctheid, die niet alleen bij jongeren leeft, maar in de hele maatschappij. "Op veel scholen zijn snoepautomaten verboden, met instemming van de jongeren trouwens. Er zijn zelfs scholen waar er niet met snoep of taart getrakteerd mag worden op een verjaardag. Of neem nu de berichten dat meer scholen opnieuw uniformen invoeren of meer kinderen op internaat gaan: ook die passen in het verhaal van de nieuwe puriteinen, die discipline bij de opvoeding hoog in het vaandel dragen. Jongeren zijn niet meer te vinden voor vrijheid zonder beperkingen of consumeren zonder nadenken."

Twee thema's waar jongeren gevoeliger voor zijn dan andere leeftijden zijn natuur en gezondheid. "Ze worden op school ook overspoeld met boodschappen over gezond eten, bewegen, het klimaat... Ze zijn zich veel scherper bewust van de gevaren op dat vlak dan de generatie van hun ouders."

Het nieuwe puritanisme is trouwens een Europees fenomeen. "In Engeland, Nederland en de rest van Europa werd eerder eenzelfde tendens vastgesteld", zegt Konings. Een derde van alle Europeanen behoort tot de nieuwe puriteinen, zo bleek uit 'The Assault on Pleasure', een onderzoek van het Engelse onderzoeksbureau The Future Foundation (DM 13/1). negenendertig procent van de Europeanen verzet zich tegen snoep op school, chocolade in ziekenhuizen, grote auto's en vervuilende vliegreizen. "Je kunt een derde van de Europese bevolking gerust nieuwe puriteinen noemen", aldus William Nelson, onderzoeksleider bij The Future Foundation.

Je kunt het nieuwe puritanisme niet zomaar gelijkstellen met verrechtsing, bezweert Nelson. "Je kunt het zien als een vorm van repressie en controle, een inperking van de vrijheid, en dan zouden al die nieuwe puriteinen rechtse rakkers zijn. Maar je kunt het ook zien als een linkse beweging: mensen kijken verder dan hun eigen belang, ze nemen hun verantwoordelijkheid en engageren zich voor een gezonder en aangenamer leven voor iedereen. Het interessante aan het nieuwe puritanisme is dat het linkse en rechtse mensen samenbrengt. Die zijn het misschien over weinig eens, maar wel over een verbod op roken in de school. Het nieuwe puritanisme is een correctie op een liberaal denken dat de vrijheid van het individu voor alles stelt."

De wetenschap, zo meent Nelson, speelt een belangrijke rol in de opkomst van het nieuwe puritanisme. "Nieuwe puriteinen zijn bezig met nieuwe normen en waarden. De argumenten om die waarden te verdedigen, halen ze niet bij de paus, maar bij de wetenschap. Diëtisten pleiten voor een ban op junkfood, klimatologen voor minder met de auto rijden, hartspecialisten voor meer sport. Gedachteloos consumeren en genieten wordt door een groeiend deel van de bevolking als 'niet goed' beschouwd."

Individualisme en hedonisme vieren niet langer hoogtij, de uitwassen ervan worden aangepakt. "Er zijn nieuwe verboden aan het ontstaan, nieuwe grenzen tussen wat kan en wat niet langer kan. Als de keuzes die je maakt of de dingen waar jij van geniet schade toebrengen aan jezelf of anderen, is de kans groot dat de overheid er zich mee bemoeit", stelt Nelson. "Snoepautomaten op scholen verdwijnen, want daar kunnen de kinderen dik van worden. Op restaurant mag je niet meer roken, want daar krijgt de ober die je het eten komt brengen misschien longkanker van. De tijd dat alles kan en alles mag, is voorbij."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234